II SAB/Bk 134/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 listopada 2021 r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Rady Miasta H. w przedmiocie braku rozpatrzenia skarg w sprawie przebiegu konkursu na stanowisko Dyrektora MOPS w H. p o s t a n a w i a: odrzucić skargę K. K. wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Rady Miasta H. w przedmiocie braku rozpatrzenia jej skarg w sprawie przebiegu konkursu na stanowisko Dyrektora MOPS w H., żądając wymierzenia stosownej kary oraz nakazania Radzie Miasta H. ponowne rozpatrzenie wniesionej przez nią skargi w formie uchwały. Jak wskazała w dniu [...] kwietnia 2021r. złożyła do Rady Miasta H. skargę, w której zawnioskowała o zbadanie sprawy wyboru Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w H. w dniu [...] września 2018 r. przez komisję rekrutacyjną powołaną przez Burmistrza Miasta H. wraz z wnioskiem o sprawdzenie prawidłowości przebiegu postępowania konkursowego na to stanowisko i czy nabór odbył się z zachowaniem reguł określonych w art. 60 Konstytucji RR. W skardze tej zawarte były też zarzuty dotyczące m.in. zarządzania jednostką przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w H. oraz mobbingu. Zdaniem skarżącej "od czasu konkursu i powierzenia dyrektorowi Panu Mariuszowi Iwaniuk stanowiska" jest ona "dyskryminowana, poniżana i obrażana przez dyrektora". Z akt sprawy wynika, że Przewodnicząca Rady Miasta pismem z dnia [...] maja 2021 r. poinformowała K. K. o niezałatwieniu jej skargi w terminie z uwagi na przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego oraz terminy posiedzeń organów kolegialnych oraz wyznaczyła zakończenie postępowania i załatwienie skargi na dzień [...] czerwca 2021r. K. K. pismem z dnia [...] maja 2021 r. została poinformowana o terminie i miejscu posiedzenia Komisji Skarg, Wniosków i Petycji Rady Miasta H.. W celu zbadania zasadności skargi Przewodnicząca Rady pismem z dnia [...] maja 2021 r. przekazała kopię skargi Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w H. w związku z zarzutami dotyczącymi jego działalności i zwróciła się z prośbą o pisemne odniesienie się do nich w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. Rada Miasta H. na XXVII sesji w dniu [...] czerwca 2021r., rozpatrzyła skargę K. K. na działalność Burmistrza Miasta H. oraz Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w H.. Rada Miasta H. nie przyjęła projektów uchwał przedstawionych przez Komisję Skarg Wniosków i Petycji Rady Miasta H. w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność Burmistrza Miasta H. oraz na działalność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w H.. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta H. wniosła o jej odrzucenie. Podkreśliła, iż skargi złożone przez skarżącą do Rady Miasta H. mają charakter skarg składanych w trybie art. 227-240 k.p.a. Wynika to z trybu rozpatrywania skarg przez Radę Miasta H.. W konsekwencji sąd administracyjny nie jest właściwy, ani do rozpatrzenia takiej skargi, ani też przeprowadzenia kontroli postępowania skargowego prowadzonego przez organ. W konsekwencji organ uznał, że skoro skargi na działalność Burmistrza Miasta i Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej podlegają rozpatrzeniu w trybie przepisów działu VIII k.p.a., a ich rozpatrzenie nie kończy się wydaniem żadnego z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt. 1 - 4a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to skarga do sądu administracyjnego na bezczynność polegającą na nierozpatrzeniu tej skargi, powinna podlegać odrzuceniu jako niedopuszczalna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Rozpatrując niniejszą sprawę w kontekście powyższych przesłanek należy uznać, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2019 r., poz. 2325.; dalej powoływana jako "p.p.s.a."). Sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się bowiem we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 tej ustawy. Sądy administracyjne są właściwe do rozpoznawania skarg w sprawach wymienionych w art. 3 § 2 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga na bezczynność jest więc dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzję, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Powyższe wynika z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., zgodnie z którym dopuszczalna jest skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania wyłącznie w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a także w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) i w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach art. 3 § 3 p.p.s.a. Właściwość sądu administracyjnego nie obejmuje natomiast spraw zainicjowanych skargami na działalność organów, a więc takich, których przedmiotem jest krytyka nienależytego wykonywania lub organizacji zadań przez organy i ich pracowników, skarg zawierających zarzuty wadliwej działalności organu, wyrażających niezadowolenie z jego pracy, wytykających zaniechania i inne nieprawidłowości, czyli skarg tzw. powszechnych (obywatelskich), o których mowa w art. 227 k.p.a. Prawo wniesienia takiej skargi stanowi realizację zagwarantowanego każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, prawa składania petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych. Do rozpatrywania tego rodzaju skarg, właściwe są organy państwowe, działające w trybie określonym w dziale VIII k.p.a. "Skargi i wnioski". Postępowanie skargowe nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej czy postanowienia, lecz zawiadomieniem wnoszącego o sposobie rozpatrzenia skargi (art. 238 k.p.a.) tj. czynnością materialno-techniczną niedającą podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego (por. M. Jaśkowska, Komentarz do art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2014). W konsekwencji, kontroli sądu administracyjnego, nie podlega też kwestia bezczynności organów w załatwieniu spraw zainicjowanych takimi skargami. Z taką zaś skargą, zdaniem sądu, mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skarga K. K. stanowi w istocie skargę na bezczynność Rady Miasta H. powstałą na gruncie złożonej wcześniej przez nią skargi powszechnej z dnia [...] kwietnia 2021 r. dotyczącej nienależytego działania Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w H. oraz konieczności zbadania sprawy jego wyboru przez komisję rekrutacyjną powołaną przez Burmistrza Miasta H. A skoro tak, to skarga taka nie mieści się w przywołanym katalogu czynności i aktów poddawanych kontroli sądowej, który zawiera art. 3 § 2 p.p.s.a. Organ zasadnie zatem zakwalifikował wywiedzioną w sprawie niniejszej skargę jako skargę wniesioną w trybie przepisów ww. rozdziału VIII k.p.a., albowiem w istocie dotyczy ona niewłaściwego, w ocenie skarżącej, działania Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w H. oraz Burmistrza Miasta H. w przedmiocie przebiegu konkursu na stanowisko Dyrektora MOPS w H.. Podlegała ona zatem rozpoznaniu w uproszczonym trybie skargowo-wnioskowym przez właściwy organ, wskazany w art. 229 k.p.a., a o sposobie jej rozpoznania organ zawiadomił skarżącą stosownie do art. 237 § 3 k.p.a. Zarówno sposób procedowania, jak i sposób załatwienia skargi, pozostaje natomiast poza zakresem właściwości sądów administracyjnych. Działania i ewentualne zaniechania organów administracji publicznej, będące przedmiotem tego typu skarg, nie mieszczą się bowiem w katalogu czynności i aktów podlegających kontroli sądowej. Tym samym w sprawach ze skargi obywatelskiej sąd nie kontroluje również bezczynności, ani przewlekłości działania organów w załatwieniu takiej skargi. Orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące niedopuszczalności skarg na działanie organów administracji publicznej dotyczących sposobu załatwienia skargi obywatelskiej jest od lat w tym zakresie jednolite i jednoznaczne (por. postanowienie NSA z 30 lipca 2019 r., I OSK 1624/19; z 14 października 2016 r., I OSK 2091/16; postanowienie WSA w Białymstoku z 1 września 2020 r., II SA/Bk 495/20; postanowienie WSA w Warszawie z 29 lutego 2012 r., IV SA/Wa 248/12; wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.