II SAB/Bk 15/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 kwietnia 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. P. na bezczynność Komisji Stypendialnej do Spraw Studentów Uniwersytetu w B. w przedmiocie przyznania stypendium rektora 1. stwierdza bezczynność Komisji Stypendialnej do spraw studentów Uniwersytetu w B., 2. zobowiązuje organ do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt sądowych, 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądza od Komisji Stypendialnej do spraw studentów Uniwersytetu w B. na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania W dniu [...] października 2021 r. P. P. (zwany dalej: "skarżącym") złożył wniosek do Komisji Stypendialnej ds. Studentów o przyznanie stypendium rektora za wyróżniające wyniki w nauce przez platformę elektroniczną uczelni Uniwersytetu w B. USOS. W dniu [...] grudnia 2021 r. w związku z bezczynnością Komisji Stypendialnej ds. Studentów, skarżący złożył ponaglenie do Odwoławczej Komisji Stypendialnej ds. Studentów. Na podstawie art. 37 § 6 ustawy 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a.") wniósł o: 1) stwierdzenie, że organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności; 2) zobowiązanie organu rozpatrującego sprawę do załatwienia sprawy oraz wyznaczenia terminu 7 dni do jej załatwienia; 3) zarządzenia wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności oraz podjęcia środków zapobiegających bezczynności w przyszłości. W uzasadnieniu podniósł, że w toku sprawy złożył wszystkie wymagane dokumenty oraz, że pomimo upływu zakreślonego terminu na dzień [...] listopada 2021 r. decyzja nie została wydana. Podał, że organ nie zawiadomił go również o przyczynach niezałatwienia sprawy, ani nie wskazał nowego terminu jej załatwienia. Odwoławcza Komisja Stypendialna ds. Studentów postanowieniem z [...] stycznia 2021 r. nr [...] uznała ponaglenie na bezczynność w sprawie za nieuzasadnione, albowiem skarżący nie złożył formalnie wniosku o przyznanie ww. stypendium. Wyjaśniła, że zgodnie z § 1 Komunikatu nr 26 Rektora Uniwersytetu w B. Nr 26 z [...] października 2021 w sprawie szczegółowego harmonogramu czynności w postępowaniach dotyczących przyznawania świadczeń na rok akademicki 2021/2022, wydanym na podst. § 15 ust. 1 Zarządzenia nr 30 Rektora Uniwersytetu w B. z [...] września 2019 r. w sprawie Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu w B., ostatnim dniem przyjmowania dokumentów w wersji papierowej przez dziekanaty wydziałów był [...] listopad 2021 r. i tylko złożenie wniosku w ww. formie i ww. terminie umożliwiało prowadzenie postępowania w sprawie przedmiotowego stypendium. W dniu [...] stycznia 2022 r. skarżący złożył do tut. sądu skargę na postanowienie z [...] stycznia 2022 r. nr [...] oraz zarzucił bezczynność Komisji Stypendialnej ds. Studentów w przedmiocie prowadzenia postępowania ws. przyznania stypendium rektora za rok 2020/2021. Wskutek bezczynności organu zarzucił naruszenie: 1) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej; 2) art. 35 § 2 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie sprawy pomimo posiadania faktów znanych organowi z urzędu lub możliwych do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ; 3) art. 61 § 1 oraz 3 k.p.a. w postaci braku wszczęcia postępowania ws. przyznania stypendium zgodnie z wnioskiem złożonym w dniu [...] października 2021 r. oraz uzupełnionym o wersję papierową w dniu [...] października 2021 r.; 4) art. 104 § 1 k.p.a., poprzez brak wydania rozstrzygnięcia w formie ustalonej prawem, mimo potwierdzenia przyjęcia wniosku w formie elektronicznej w dniu [...] listopada 2021 r. poprzez zmianę statusu wniosku w systemie elektronicznym USOS na "Złożony"; 5) art. 64 § 2 k.p.a., poprzez niezawiadomienie o nieposiadaniu wersji papierowej wniosku o stypendium rektora przez organ; 6) art. 254 k.p.a., poprzez przyjęcie wersji papierowej wniosku w dniu [...] października 2021 r. i niedołączenie go do akt sprawy; 7) § 4 pkt 6 ppkt 1 Zarządzenia Rektora Uniwersytetu w B. z [...] września 2019 r. w sprawie regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu w B. Mając powyższe zarzuty na względzie skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z [...] października 2021 r. w zakresie przyznania stypendium rektora; 2) zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w dniu [...] października 2021 r. złożył wniosek o przyznanie stypendium rektora przez platformę elektroniczną uczelni Uniwersytetu w B. USOS. Wskazał, że podanie w wersji papierowej złożył [...] października 2021 r., na co zgodnie z Komunikatem nr 26 Rektora Uniwersytetu w B. z [...] października 2021 r. termin upływał w dniu [...] listopada 2021 r. Zaznaczył, że nie wie na jakiej podstawie organ zarzuca mu w piśmie z [...] stycznia 2022 r. nr [...] niezłożenie formalnego wniosku w formie papierowej, gdyż dokument taki został złożony przez niego osobiście w dziekanacie UwB przy ul. [...]. Tym bardziej był on utwierdzony w przekonaniu o skutecznym dostarczeniu dokumentu, gdy na platformie elektronicznej Uczelni USOS dnia [...] listopada 2021 r. status jego wniosku został zmieniony na "Złożony". Według ww. Komunikatu Rektora decyzja miała być wydana do dnia [...] listopada 2021 r. Podniósł, że dniu [...] grudnia 2021r., napisał e-mail do dziekanatu z prośbą o informację, czy stypendium zostało mu przyznane. Na ww. emaila dostał odpowiedź odmowną, z informacją o tym, że nie złożył wniosku w formie papierowej, co według skarżącego jest błędem. Wskazał, że wniosek w wersji papierowej złożył [...] października 2021 r., jednak nie jest w stanie tego potwierdzić, gdyż nieopatrznie nie poprosił o potwierdzenie wpływu złożonego dokumentu. W ocenie skarżącego organ naruszył § 4 pkt 6 ppkt 1 Zarządzenia Rektora Uniwersytetu w B. z [...] września 2019 r. w sprawie regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu w B., wedle którego do zadań członków zespołów stypendialnych, należy analiza i weryfikacja (w tym wzywanie do uzupełnienia braków) w systemie USOSweb UwB złożonych wraz z wymaganą dokumentacją wniosków o przyznanie stypendium socjalnego, stypendium dla osób niepełnosprawnych, stypendium rektora oraz zapomogi. Skarżący podniósł, że organ mimo przeprowadzenia weryfikacji wniosku (poprzez zmianę statusu na "Złożony") oraz analizy i przy tym stwierdzenia, że pismo zawiera braki, nie wezwał go do jego uzupełnienia. Nadmienił, że dane, których wymagał organ były w jego posiadaniu, co wskazuje na naruszenie art. 35 § 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę (pismo z [...] lutego 2022 r.) Odwoławcza Komisja Stypendialna ds. Studentów wniosła o odrzucenie skargi na postanowienie z [...] stycznia 2021 r. nr [...] jako niepodlegającej kognicji sądu na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Z kolei pismem z [...] marca 2022 r. (odpowiedź na skargę) Komisja Stypendialna UwB wniosła o jej oddalenie. Wyjaśniła, że o ile w przedmiotowej sprawie doszło do zarejestrowania formularza w USOSweb, o tyle skarżący nie złożył, we wskazanym terminie, (choćby niekompletnego) wniosku w formie papierowej. W ocenie organu treść § 15 ww. Zarządzenia Rektora wskazuje wyraźnie, że dopiero w przypadku uznania "złożonego (a zatem skutecznie złożonego) wniosku" za niekompletny, komisja stypendialna lub odwoławcza komisja stypendialna wzywają studenta na piśmie do usunięcia braków. W niniejszej zaś sprawie skarżący nie złożył skutecznie wniosku (powinien był bowiem to uczynić w terminie wypełniając formularz elektroniczny i składając wniosek w formie papierowej) i dlatego Komisja Stypendialna nie mogła wezwać studenta do uzupełnienia czegoś co nie zostało złożone. Pismem procesowym z 17 marca 2022 r. skarżący ustosunkował się do odpowiedzi na skargę, w którym podtrzymał swoje stanowisko i żądania. W wykonaniu zarządzenia z [...] marca 2022 r. wezwano Komisję Stypendialną ds. Studentów do potwierdzenia braku złożenia przez skarżącego wniosku w formie papierowej (wyciąg korespondencji, księgi wpływów)- w terminie 7 dni. Pismem z [...] marca Komisja Stypendialna ds. Studentów poinformowała, że Wydział Prawa UwB (do dziekanatu, którego skarżący rzekomo miał składać wniosek w wersji papierowej) nie prowadzi ani ksiąg korespondencyjnych, ani ksiąg wpływów, ani innych dokumentów mogących potwierdzać wpływ korespondencji, pism i podań od studentów UwB. Wskazała, że potwierdzenie wniesienia podania osobiście, jeśli wnoszący tego zażąda, odbywa się przez stosowną adnotację na jednym z egzemplarzy przedłożonych przez studenta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Wyjaśnić należy, że przedmiotowa skarga została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie bowiem do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Przedmiotem skargi jest bezczynność Komisji Stypendialnej ds. Studentów Uniwersytetu w B. w zakresie wniosku złożonego w dniu [...] października 2022 r. Zdaniem skarżącego organ pozostaje w bezczynności co do jego wniosku, ponieważ organ nie wydał żadnej decyzji w tym zakresie, a także nie wezwał skarżącego do uzupełnienia ewentualnych braków formalnych. Zdaniem składu orzekającego rację należy przyznać skarżącemu, zatem skarga podlegała uwzględnieniu. Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z brzmieniem § 15 ust. 2 zarządzenia nr 30 Rektora UwB z dnia [...] września 2019 r. w sprawie regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu w B. wnioski o przyznanie stypendium socjalnego, stypendium rektora, zapomogi powinny być wypełnione i zarejestrowane przez studenta w wersji elektronicznej w USOSweb oraz złożone w dziekanacie w formie papierowej wraz z dokumentami uzasadniającymi wniosek. Bezspornym jest, że zarządzenie Rektora wprowadza swoistą dwuetapowość rejestracji i składania przedmiotowych wniosków – zarejestrowanie go w formie elektronicznej w USOSweb oraz dostarczenie do dziekanatu jego formy papierowej, co w istocie wprowadza dodatkowe kryteria będące warunkiem rozpoznania wniosku studenta. Jednakże, pomimo, co podkreśla Sąd, prawnej możliwości wprowadzania dodatkowych kryteriów aktami wewnętrznymi Uczelni, nie sposób pominąć brzmienia ogólnej procedury administracyjnej zawartej w KPA, która to procedura musi być przez organ bezwzględnie stosowana. Zgodnie z brzmieniem art. 61 KPA postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie natomiast z par. 3a datą wszczęcia postępowania na żądanie strony wniesione drogą elektroniczną jest dzień wystawienia dowodu otrzymania. Skarżący zarejestrował wniosek w systemie USOSweb i otrzymał potwierdzenie jego złożenia wyświetlane na stronie internetowej USOSweb, a co za tym idzie mógł pozostawać w przekonaniu, że ów wniosek złożył skutecznie. Oczywiście nie dopełnił drugiego kryterium (nie ma bowiem żadnego potwierdzenia złożenia wniosku w formie papierowej), które skutkowałoby możliwością rozpoznania go bez dodatkowych czynności organu. Jednak w tym przypadku, organ wiedząc o złożeniu takiego wniosku w systemie USOSweb był, na podstawie art. 64 § 2 KPA organ miał obowiązek wezwać skarżącego do uzupełnienia braków formalnych w postaci złożenia dodatkowo wniosku w formie papierowej. Organ tego jednak nie uczynił, czym naruszył zasadę postępowania administracyjnego, a co za tym idzie naruszył także art. 104 § 1 KPA nie wydając jakiejkolwiek decyzji w przedmiotowej sprawie. Nie ma bowiem znaczenia w jakiej formie składa się wniosek. Idąc tokiem rozumowania organu należałoby przyjąć, że jeżeli skarżący złożyłby wniosek wyłącznie w formie papierowej organ także by nie uczynił nic, gdyż nie zachowano formy elektronicznej. Takie rozumowanie jest oczywiście błędne i niedopuszczalne w odniesieniu do art. 61 KPA. Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że organ dopuścił się w tej sprawie bezczynności, a co za tym idzie nakazał organowi podjąć działania w tym zakresie. Sąd ze względu upływu czasu od dnia złożenia wniosku stwierdził, iż bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Ze względu na powyższe Sąd postanowił jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składają się wpis sądowy w kwocie 100 zł.