II SAB/Bk 16/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Katarzyna Luto-Kojło, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 września 2009 r. sprawy ze skargi S. D. na bezczynność Starosty M. w przedmiocie zróżnicowania składki płaconej na rzecz spółki wodnej p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. przyznać adwokat A. G.-K. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego wykonane na zasadzie prawa pomocy.- Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności faktycznych: S. D., będąc członkiem Gminnej Spółki Wodnej "[...]" w K. składał do władz Spółki wielokrotne wnioski o zmianę wysokości składki członkowskiej uważając, że jego grunty nie są objęte melioracją. Ponieważ władze Gminnej Spółki Wodnej "[...]" nie podjęły żadnych czynności kilkakrotnie zwracał się do Starosty Powiatowego w M. o podjęcie stosownych działań (pisma z dnia: 22 grudnia 2003 r., 9 marca 2004 r., 6 lipca 2004 r., 16 sierpnia 2004 r., 12 października 2004 r., 18 października 2005 r., 4 listopada 2005 r.). Starosta M. przekazywał pisma skarżącego do załatwienia, zgodnie z właściwością Gminnej Spółce Wodnej "[...]" w K., bądź udzielał odpowiedzi we własnym zakresie (po zasięgnięciu informacji z tejże Spółki lub z Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w B.). W konsekwencji S. D. wniósł skargę do sądu administracyjnego na bezczynność Starosty Powiatowego w M., polegającą na rażącym naruszeniu terminów załatwienia jego sprawy, tj. art. 35 kpa. Wniósł o zobowiązanie organu do merytorycznego zakończenia sprawy zróżnicowania składki członkowskiej, ustalonej przez Gminną Spółkę Wodną "[...]" w K., w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku sądowego. Wyrokiem z dnia [...] lutego 2008 r. w sprawie sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. uwzględnił skargę i zobowiązał Starostę M. do zobligowania, w terminie 30 dni od daty doręczenia akt administracyjnych, Zarządu Gminnej Spółki Wodnej "[...]" w K. do rozpoznania pism skarżącego S. D. w kwestii zróżnicowania składki płaconej na rzecz w/w Spółki. Odpis powyższego wyroku Starosta M. otrzymał w dniu 14 marca 2008r. Orzeczenie z uwagi na niewniesienie przez żadną ze stron skargi kasacyjnej uprawomocniło się w dniu 25 kwietnia 2008 r. Po doręczeniu wyroku pismem z dnia 20 maja 2008 r. Starosta M. przekazał akta Przewodniczącemu Zarządu Gminnej Spółki Wodnej "[...]" w K. wraz z wnioskiem o udzielenie informacji o stanie załatwienia pism S. D. domagającego się zróżnicowania składek członkowskich. Gminna Spółka pismem z dnia 23 maja 2008 r. poinformowała zainteresowanego oraz Starostę o negatywnym rozpatrzeniu wniosku S. D. przez Zarząd podając powody swego stanowiska. W odpowiedzi na powyższą informację skarżący zażądał "ingerencji władczej Starosty w trybie nadzoru celem zweryfikowania zgodności z prawem rozstrzygnięcia Zgromadzenia Spółki". Uzyskał odpowiedź pisemną dnia 25 sierpnia 2008 r., a następnie w dacie 12 września 2008 r. wywiódł do sądu administracyjnego skargę na niewykonanie wyroku wydanego w sprawie sygn. akt [...]. W jej uzasadnieniu podniósł, że Starosta M. udzielił mu odpowiedzi w dniach 2 lipca i 25 sierpnia 2008 r., jednak ich treścią nie jest usatysfakcjonowany. Wskazał, że jako członek z mocy prawa Gminnej Spółki Wodnej "[...]" w K. i właściciel gruntów pozostających w zarządzie tej Spółki zwraca uwagę, iż na gruntach tych nie występuje żadna instalacja świadcząca o ich zmeliorowaniu. Podniósł, iż Starosta, pomimo niekorzystnego dla tego organu wyroku WSA w B., nie wydał żadnej decyzji, w związku z czym skarżący będzie przymuszony przez komornika do opłacenia nienależnych składek członkowskich. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej wskazując, że wykonując zobowiązanie zawarte w wyroku WSA w B. z dnia [...] lutego 2008 r. zobligowano Zarząd Spółki Wodnej "[...]" w K. do rozpoznania pism S. D. dotyczących zróżnicowania składki członkowskiej proporcjonalnie do odnoszonych korzyści uzyskiwanych ze zmeliorowanych gruntów: pisma z dnia 31 marca 2008 r. i z dnia 20 maja 2008 r. oraz poinformowano o konsekwencjach wynikających z art. 180 ustawy - Prawo wodne w przypadku dalszego naruszania przepisów przez organy Spółki. Z odpowiedzi udzielonej przez Zarząd wynika, że Spółka podjęła decyzję o nieróżnicowaniu składki członkowskiej skarżącego z uwagi na jednakowe korzyści odnoszone przez w/w oraz pozostałych jej członków. Wskazano ponadto, że w latach 1964-1968 dokonano zmelioralizowania użytków zielonych wraz z zagospodarowaniem gruntów na terenach obejmujących działki skarżącego, a wykonane wówczas instalacje i urządzenia są w dobrym stanie technicznym oraz do chwili obecnej spełniają swoje zadanie. Poza S. D. nikt nie wnosi uwag do wielkości pobieranych składek oraz wykonywanych prac konserwacyjnych. Organ wskazał, iż od kilku lat wpływy ze składki pokrywają jedynie minimalne koszty wykonywanych zadań, w tym 50 % wydatków spółki. Pozostałe środki pozyskiwane są z innych źródeł. W tej sytuacji, jak wskazał organ, Zarząd GSW "[...]" nie widzi możliwości zmniejszenia składki i stanowisko to Starosta podziela, o czym skarżący został poinformowany pismami Spółki z dnia 23 czerwca 2008 r. i organu z dnia 2 lipca 2008 r. Wyrokiem z dnia [...] stycznia 2009 r. wydanym w sprawie [...] skarga została oddalona. W uzasadnieniu wskazano, że nie zasługiwała ona na uwzględnienie, gdyż organ wykonał nałożone na niego przedmiotowym wyrokiem obowiązki. Świadczą o tym znajdujące się w aktach sprawy pisma Starosty M. z dnia 31 marca 2008 r. (k. 40 tych akt) oraz z dnia 20 maja 2008 r. (k. 42 akt adm.). Sąd zaznaczył przy tym, że Starosta M. wyrokiem w sprawie sygn. akt [...] został zobowiązany do zobligowania i doprowadzenia w trybie czynności nadzoru do rozpoznania przez Zarząd Gminnej Spółki Wodnej "[...]" w K. wniosków skarżącego o obniżenie składek członkowskich. A nie do doprowadzenia do obniżenia tych składek. Pismem procesowym z dnia 20 marca 2009 r. skarżący S. D. ponownie wywiódł skargę na bezczynność Starosty M. polegającą na nie podjęciu przez niego działań wynikających z kompetencji zwartych w treści art. 178 ustawy – Prawo wodne. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie. Zdaniem organu w przedmiotowym postępowaniu zachodzi powaga rzeczy osądzonej, ponieważ sprawa objęta przedmiotem skargi pomiędzy tymi samymi stronami była już rozpoznawana przez WSA w B. a postępowanie zostało zakończone wydaniem prawomocnego wyroku w dniu [...] lutego 2008 r. w sprawie [...] oraz w dniu [...] stycznia 2009 r. w sprawie [...]. Nadto organ podniósł, że skarżący nie wyczerpał przysługujących mu w sprawie środków zaskarżenia. Uzasadniając wniosek o oddalenie skargi podano, że w dniu 5 lutego 2009 r. organ ponownie otrzymał podanie skarżącego skierowane do Zarządu Gminnej Spółki Wodnej "[...]" w K. z prośbą o zróżnicowanie składki. W dniu 10 lutego 2009r. sprawa ta została przekazana Przewodniczącemu Zarządu GSW z prośbą o rozpatrzenie. Przedmiotowa sprawa była m.in. przedmiotem obrad Walnego Zgromadzenia Delegatów GSW "[...]" w K. w dniu 27 lutego 2009 r. o czym skarżący został poinformowany przez GSW pismem nr [...] z dnia [...] marca 2009r. Walne Zgromadzenie Delegatów podjęło uchwałę Nr [...]. dotyczącą zróżnicowania składki członkowskiej na rzecz GSW nie różnicującą składek członkowskich skarżącego, z uwagi na jednakowe korzyści odnoszone przez wszystkich członków spółki posiadających zmeliorowane grunty położone na terenie działalności Spółki. Ponadto pismem z dnia 2 marca 2009 r. Przewodniczący Zarządu GSW "[...]" w K. szeroko uzasadnił stanowisko Walnego Zgromadzenia Delegatów, o czym skarżący był informowany. Organ nadzorujący działalność tej Spółki nie stwierdza niezgodnego z prawem działania tego podmiotu. Żądanie wydania decyzji administracyjnej w tej sprawie nie znajduje podstaw prawnych w obowiązującym w tym zakresie prawie tj. ustawie – Prawo wodne. Skarżący został wezwany do wykazania, że składał zażalenie na bezczynność do organu wyższego stopnia. W odpowiedzi na wezwanie S. D. w piśmie procesowym z dnia 27 kwietnia 2009 r. podał, że jego sprawa zaczęła się od 2002 r. Przez wszystkie te lata jego pisma krążyły po różnych instytucjach i między innymi w 2006 r. była przedmiotem postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym. Zwracanie się po raz drugi do tych samych instytucji, zdaniem skarżącego, nie ma żadnego sensu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Na podstawie art. 37 § 1 K.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. A zatem wniesienie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu wymaga uprzedniego zażalenia do organu wyższego stopnia. W przypadku skargi na bezczynność Starosty M. niezbędne jest wniesienie zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. Zgodnie z oświadczeniem skarżącego zawartym w piśmie procesowym z dnia 27 kwietnia 2009 r. "zwracanie się po raz drugi do tych samych instytucji nie ma żadnego sensu". Nie ulega zatem wątpliwości, iż przed wniesieniem do sądu obecnie rozpoznawanej skargi na bezczynność Starosty M. skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia, czego wymaga powołany art. 52 § 1 p.p.s.a. Dlatego też skarga podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna, na postawie art. 58 § 1 pkt 6 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu adwokatowi, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 250 w/w ustawy oraz przepisów § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.). Obejmują one opłatę ze czynności adwokata w kwocie 240 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług, wyliczony według 22% stawki w kwocie 52,80 zł.