II SAB/Bk 164/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2017 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. na bezczynność Lekarza Regionalnego Inspektora Orzecznictwa Lekarskiego KRUS Placówki Terenowej w Z. w przedmiocie wniosku o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy rolniczej p o s t a n a w i a odrzucić skargę W piśmie z dnia [...] października 2017 r. zatytułowanym "Skarga" J. G. zakwestionował bezczynność Lekarza Regionalnego Inspektora Orzecznictwa Lekarskiego KRUS Placówki Terenowej w Z. polegającą na "celowym przesunięciu terminu" do wydania orzeczenia przez lekarza orzecznika, co ma ten skutek, w ocenie skarżącego, że bezprawnie i bezpodstawnie organ zamierza odmówić mu odszkodowania za wypadek przy pracy rolniczej. Skarżący opisał procedurę, jakiej był uczestnikiem od zgłoszenia wypadku do uzyskania zaświadczenia o stanie zdrowia. W jego ocenie, obecnie powinien uzyskać badanie przez lekarza rzecznika lub komisję lekarską – w terminie 7 dni. Przedłużanie się wypłaty odszkodowania lub skierowania na rehabilitację powoduje zwiększanie się uszczerbku na zdrowiu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że zgodnie z § 3 ust. 7 Zarządzenia Prezesa KRUS z dnia 6 lipca 2017 r. skarżący otrzymał informację o podjęciu postępowania orzeczniczego po upływie sześciu miesięcy od daty wypadku z uwagi na perspektywę uzyskania poprawy stanu zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Przedmiot skargi do sądu administracyjnego jest ściśle określony przepisami prawa. Sąd administracyjny kontroluje: legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a. Sąd administracyjny jest również właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek działania, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym dla załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.). W sprawie niniejszej kwestionowana jest bezczynność Lekarza Regionalnego działającego w strukturach KRUS w sprawie dotyczącej jednorazowego odszkodowania na skutek doznania wypadku przy pracy rolniczej. Zarzucona bezczynność dotyczy zatem ubezpieczenia społecznego rolników, a to oznacza, że sprawa ta nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Kontrola sądowoadministracyjna w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych została uregulowana w sposób szczególny w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1778 ze zm.), dalej: u.s.u.s. oraz w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników ( Dz.U. z 2016 r., poz. 277), dalej: u.u.s.r. Co do zasady sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rolników zostały poddane kognicji sądu powszechnego, co wynika wprost z art. 36 ust. 1 pkt 1 – 9 w związku z ust. 3 u.u.s.r. Regulacje te stanowią bowiem, że od decyzji Prezesa KRUS wydanych w sprawach: 1) podlegania ubezpieczeniu oraz ustania ubezpieczenia, a także wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenie; 1a) zmiany warunków ubezpieczenia, a także stwierdzenia obowiązku opłacania składki, o której mowa w art. 17 ust. 2; 1b) stwierdzenia obowiązku opłacania dodatkowej składki miesięcznej, o której mowa w art. 17 ust. 4; 2) (uchylony) 2a) przedłużenia prawa do renty rolniczej szkoleniowej; 3) ustalenia prawa do świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia i ich indywidualnego wymiaru; 4) zawieszenia prawa do świadczeń; 5) zawieszenia lub wstrzymania wypłaty świadczeń oraz wznowienia zawieszonej lub wstrzymanej wypłaty; 6) zwrotu nienależnie pobranych świadczeń; 7) przyznania odsetek za opóźnienie w wypłacie świadczeń; 8) potrącenia składek na ubezpieczenie lub innych należności ze świadczeń z ubezpieczenia; 9) wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne, z zastrzeżeniem ust. 1a; a także w przypadku niewydania decyzji w tych sprawach przysługuje odwołanie do sądu w terminach i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przypadek uregulowany w art. 36 ust. 1 pkt 10 u.u.s.r. tj. decyzje wydane w sprawach o których mowa w art. 41a i 55 tej ustawy (odroczenie terminu płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, rozłożenie ich na raty lub umorzenie w całości lub w części, a także umorzenie należności KRUS z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w całości lub części) nie został poddany regulacjom Kodeksu postępowania cywilnego (art. 36 ust. 3 u.u.s.r.). Dlatego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że art. 36 ust. 3 u.u.s.r. stanowi lex specialis w stosunku do art. 3 § 2 p.p.s.a. i wyłącza kognicję sądów administracyjnych w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych rolników. Wyjątek w tym zakresie stanowią wyłącznie sprawy wymienione w art. 36 ust. 1 pkt 10, czyli te o których mowa w art. 41a i art. 55 u.u.s.r. wyżej wskazane. Tylko zatem ten zakres przedmiotowych spraw został poddany kognicji sądownictwa administracyjnego (postanowienie NSA z 9 września 2010 r., I OSK 1425/10, z dnia 9 marca 2012 r., I OSK 431/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym bezczynność czy ewentualne (zarzucone) niedziałanie Lekarza Regionalnego placówki KRUS, jako występujące w sprawie o ustalenie jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy rolniczej, a więc w sprawie o ustalenie prawa do świadczenia z ubezpieczenia czyli de facto innej niż wymienione w art. 36 ust. 3 w związku z ust. 1 pkt 10 oraz w związku z art. 41a i 55 u.u.s.r. – nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Sąd nie znajduje zatem podstaw do zakwalifikowania pisma J. G. inaczej jak skargi niedopuszczalnej z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.