II SAB/Bk 169/17
WyrokWSA w Białymstoku2018-03-26
Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Małgorzata Roleder, Danuta Tryniszewska-Bytys
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej premii i nagród wypłaconych pracownikom w 2013 roku oraz wykonania budżetu za 2015 rok, i czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd zobowiązał Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji dotyczącej premii i nagród wypłaconych pracownikom w 2013 roku w terminie 14 dni, umorzył postępowanie w zakresie wniosku o wykonanie budżetu za 2015 rok, stwierdził bezczynność organu oraz uznał, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd oparł się na wiążącej wykładni Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wskazał na obowiązek organu do rozpoznania wniosku, nawet złożonego ustnie, oraz na brak należytego udostępnienia informacji o budżecie.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się ustnie do Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej o udostępnienie informacji dotyczącej wykonania budżetu za 2015 rok oraz premii i nagród dla pracowników za lata 2013, 2014 i 2015. Po oddaleniu wcześniejszej skargi na bezczynność, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na błędy w ocenie sądu pierwszej instancji. W ponownym postępowaniu skarżący domagał się informacji o premiach i nagrodach za 2013 rok oraz wykonaniu budżetu za 2015 rok, wnosząc o uznanie bezczynności za rażące naruszenie prawa.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w W. do załatwienia w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2016 roku w przedmiocie informacji dotyczącej premii i nagród wypłaconych pracownikom w 2013 roku - w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku; 2. umarza postępowanie w zakresie wniosku o udzielenie informacji w przedmiocie wykonania budżetu Ośrodka Pomocy Społecznej w W. za 2015 rok; 3. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 4. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 marca 2018 r. sprawy ze skargi J. G. na bezczynność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w W. do załatwienia w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2016 roku w przedmiocie informacji dotyczącej premii i nagród wypłaconych pracownikom w 2013 roku - w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku; 2. umarza postępowanie w zakresie wniosku o udzielenie informacji w przedmiocie wykonania budżetu Ośrodka Pomocy Społecznej w W. za 2015 rok; 3. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 4. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.
W dniu [...] czerwca 2016 r. skarżący – J. G.– jak podał - zwrócił się ustnie do Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z wnioskiem o udostępnienie informacji w zakresie realizacji budżetu za 2015 r. oraz informacji o przyznanych nagrodach i premiach dla pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej w W. za 2013, 2014 i 2015 r.
W dniu 29 czerwca 2016 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na bezczynność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w W. W uzasadnieniu skargi wskazał, że wniosek zgłoszony [...] czerwca 2016 r. w zakresie dotyczącym premii i nagród wypłacanych dla pracowników OPS w 2013, 2014 i 2015 r. nie został rozpoznany i tym samym nie udzielono skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej. Skarżący podniósł, że Kierownik Ośrodka za każdym razem nie udziela informacji publicznej, naruszając w ten sposób obowiązujące przepisy prawa. W ocenie skarżącego środki na premie i nagrody są wypłacane z podatków wszystkich obywateli i mieszkańców gminy i ich przyznanie stanowi informację publiczną, o której udostępnienie może zwrócić się każdy.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że wniosek o udzielenie żądanej informacji skarżący złożył ustnie i ustnie także otrzymał informację,
że z budżetem organu za 2015 r. może zapoznać się w Biuletynie Informacji Publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 10 listopada 2016 r., sygn. akt II SAB/Bk 81/16 skargę oddalił.
Wskazał, że skarżący z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w zakresie przyznanych nagród i premii dla pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej w W. za 2014 i 2015 r. zwracał się już we wcześniejszych wnioskach, tj. z [...] kwietnia 2015 r. i [...] lutego 2016 r. i wyrokami z 6 września 2016. r. (sygn.. akt II SAB/Bk 73/16) oraz z 20 października 2016 r. (sygn. akt ll SAB/Bk 93/16) po rozpoznaniu skargi na bezczynność WSA w Białymstoku zobowiązał organ do załatwienia tychże wniosków w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku.
Sąd podkreślił, że rozstrzygnięcie powyższych kwestii we wskazanych orzeczeniach skutkuje tym, iż w niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania należało uczynić jedynie skargę na bezczynność organu w zakresie nieudostępnienia informacji w przedmiocie realizacji budżetu za 2015 r. oraz przyznanych nagród i premii dla pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej w W. za 2016 r.
Sąd podkreślił, że nie neguje faktu wystąpienia przez skarżącego 24 czerwca 2016 r. z ustnym wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, jednakże to na skarżącym, jako stronie zainteresowanej spoczywa ciężar udowodnienia terminu, sposobu jak i treści złożonego wniosku. Wskazał, że nie może stwierdzić bezczynności organu w sytuacji, gdy w nadesłanej przez organ dokumentacji nie ma żadnej informacji o dokładnej treści wniosku złożonego ustnie przez skarżącego [...] czerwca 2016 r. a skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, jakiej treści wniosek złożył w formie ustnej. Skoro wniosek skarżącego był ustny (a jednocześnie skarżący nie zaznaczył, iż odpowiedź na jego wniosek powinna być mu udzielona w formie pisemnej) to ustne poinformowanie skarżącego, że wnioskowana przez niego informacja o realizacji budżetu znajduje się w BIP, należy uznać za wystarczające.
Sąd zauważył, że bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ nie wydał decyzji lub nie podjął czynności, w sytuacji gdy miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Ustalenie czy organ nie dochował terminu wskazanego w art. 13 u.d.i.p. zależy więc od uprzedniego wyjaśnienia, czy wniosek w ogóle został skutecznie złożony. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek jest związane z koniecznością wszczęcia i prowadzenia określonego postępowania w sprawie jej udostępnienia. Sąd wskazał, że jest to postępowanie
o charakterze tylko częściowo sformalizowanym, które co do zasady nie powinno toczyć się w trybie unormowanym w Kodeksie postępowania administracyjnego, jednak wniosek o udostępnienie informacji publicznej musi obejmować jasne sformułowanie dotyczące przedmiotu żądania udostępnienia informacji publicznej oraz należyte wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej.
Sąd podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie, wobec twierdzenia organu, że wniosek złożony ustnie dotyczył jedynie informacji w zakresie realizacji budżetu za 2015 r., ciężar wykazania, że wniosek dotyczył również przyznanych nagród i premii dla pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej w W. za 2016 r. obciążał skarżącego. Ten nie wykonał ciążącego na nim obowiązku i nie udowodnił treści złożonego wniosku, co skutkowało oddaleniem skargi.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł J. G. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
l. przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na jego wynik, a mianowicie :
1) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 P. p. s. a. w zw. z art. 141 § 4 P. p. s. a., poprzez nienależyte wykonywanie obowiązków kontroli i wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, polegające na całkowitym braku rozpoznania
i dokonania oceny prawnej podniesionego w skardze zarzutu nieudzielania informacji publicznej w zakresie w jakim dotyczyła ona premii i nagród wypłacanych dla pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej w W. w 2013 r., oraz nieustosunkowanie się do tych zarzutów w uzasadnieniu, co uniemożliwiło skarżącemu kontrolę orzeczenia w zaskarżonym zakresie;
art. 233 § 1 i 2 K. p. c. w zw. z art. 106 § 5 P. p. s. a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przeprowadzonych w sprawie;
art. 149 P. p. s. a. oraz art. 3 § 2 ust. 8 P. p. s. a., poprzez jego niezastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ nie wykazał, że udostępnił informację publiczną w zaskarżonym zakresie;
II. prawa materialnego, a mianowicie: art. 10 ust. 1 u. d. i. p., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że organ jest automatycznie zwolniony z obowiązku udostępnienia informacji, jeżeli została ona ujawniona w BIP, podczas gdy zgodnie z utrwalonym w doktrynie stanowiskiem nieudostępnienie takiej informacji przez organ jest możliwe nie tylko pod warunkiem wskazania, że jest ona zamieszczona w BIP, ale jednocześnie odesłanie musi nastąpić wraz z podaniem precyzyjnego adresu internetowego, pod którym się ona znajduje, gdyż w innym przypadku organ pozostaje w zwłoce z udostępnieniem informacji.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku oraz zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 września 2017 r., wydanym w sprawie I OSK 290/17 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania. Wyłożył zasady procedury związanej z rozpatrzeniem wniosków o udzielenie informacji publicznej. Wskazał błędne przyjęcie przez sąd I instancji, iżby ustny wniosek skarżącego w przedmiocie udzielenia informacji publicznej z [...] czerwca 2016 r. obejmował żądanie dotyczące premii i nagród pracowniczych za 2016 r. Żądanie takie obejmowało bowiem lata 2013, 2014 i 2015.
Nie zgodził się także z oceną zawartą w kontrolowanym wyroku co do załatwienia wniosku w zakresie informacji o wykonaniu budżetu za 2015 r. poprzez wskazanie, że informacja znajduje się w BIP. Wyłożył, ze wniosek mógłby zostać uznany jako załatwiony wówczas, gdyby wnioskowana informacja została udostępniona w BIP a zakres wniosku i zakres informacji zawartych w BIP byłby identyczny. Przy tym organ jednocześnie podać powinien precyzyjnie adres internetowy pod którym informacja się znajduje oraz ścieżkę dostępu. Skarżącemu nie wskazano adresu internetowego BIP, a sama informacja o umieszczeniu danych odnoszących się do budżetu za 2015 r. była nieprecyzyjna w sytuacji, gdy GOPS w W. nie prowadzi BIP.
Przy ponownym rozpatrzeniu skargi na bezczynność pełnomocnik skarżącego wniósł o zobowiązanie organu do udzielenia informacji w zakresie wykonania budżetu GOPS w W. za 2015 r. oraz w zakresie premii i nagród pracowniczych za 2013 rok. Wniósł o uznanie, że bezczynność nosiła cechy rażącego naruszenia prawa.
Pełnomocnik organu postulował oddalenie skargi dowodząc, ze wniosek o udzielenie informacji w zakresie wykonania budżetu za 2015 rok został załatwiony pismem w dniu [...] lutego 2017 r. Kwestionował fakt wnioskowania udzielenia informacji w przedmiocie nagród i premii za 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Z mocy art. 190 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sąd orzekający w sprawie niniejszej pozostaje związany oceną prawną (wykładnią prawa) dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie I OSK 290/17. W wyroku NSA przedstawił zasady procedowania w sytuacji wniesienia wniosku o udzielenie informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej z 6 września 2001 r. (t.j. Dz.U 2016.1764, dalej u.d.i.p.). Przesądził o dopuszczalności ustnego wniosku bądź wniosku złożonego w innej, niesformalizowanej formie, bowiem ustawodawca odstąpił od bezwzględnego wymogu złożenia wniosku w formie pisemnej. Sąd II instancji wskazał, iż w sytuacji gdy dana informacja publiczna nie może być udostępniona niezwłocznie, podmiot zobowiązany może żądać złożenia przez zainteresowanego wniosku w formie pisemnej. Przesłankę tę spełnia także złożenie ustnego oświadczenia do protokołu, co ma zapobiec ewentualnym niejasnościom i pomyłkom. Inaczej wygląda postępowanie podmiotu zobowiązanego, gdy zachodzi potencjalna możliwość podjęcia decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, bądź wydania decyzji umarzającej postępowanie. Wówczas stosuje się przepis art. 64 § 2 KPA.
W sprawie niniejszej na rozprawie w dniu 14 marca 2018 r. pełnomocnik skarżącego sprecyzował zakres skargi na bezczynność jako zgłoszone w dniu [...] czerwca 2016 r. żądanie udzielenia informacji co do nagród i premii przyznanych pracownikom OPS w W. za 2013 rok oraz informacji o wykonaniu budżetu za rok 2015.
Bezspornie żądane informacje stanową informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jak jednolicie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1, 2 u.d.p. oraz w duchu art. 61 Konstytucji RP informacją publiczną jest każda informacja w sprawach publicznych, którego to pojęcia nie można interpretować zawężająco. Prawo to obejmuje również uzyskanie informacji
o działalności organów władzy publicznej, samorządowych a także innych podmiotów i jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej oraz gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Katalog informacji podlegający udostępnieniu określony w art. 6 u.d.i.p. jest katalogiem otwartym, przykładowym (vide wyroki w sprawach II SAB/Łd 214/17 z 11.01.2018 r., II SAB/Kr 208/17 z 18.12.2017 r., IV SAB/Gd 260/17 z 13.12.2017 r; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://www.nsa.gov.pl. dalej jako CBOSA). Jak stwierdził sąd w wyroku w sprawie VIII SA/Wa 109/17 z 11.01.2018 r. (Lex nr 2429046) "zasada jawności gospodarki środkami publicznymi jest zasadą, która musi być bezwzględnie przestrzegana przez każdą jednostkę dysponującą publicznymi środkami finansowymi. Wydatkujący środki publiczne podlegają kontroli odpowiednich urzędów, kontroli politycznej oraz kontroli ze strony samych obywateli. Jakakolwiek reglamentacja informacji o działalności podmiotów publicznych w stosunku do tych podmiotów musi być podyktowana racjami znajdującymi swoje uzasadnienie w Konstytucji RP".
Powyższe wskazuje, ze obydwa żądania skarżącego mieszczą się
w definicji informacji publicznej i Kierownik OPS w W. był zobowiązany je rozpoznać na gruncie ustawy z 6.09.2001 r. u.d.i.p. Złożenie wniosku
o udostępnienie informacji w formie ustnej w świetle wiążącej wykładni wyrażonej w wyroku NSA w sprawie I OSK 290/17 nie stanowiło przeszkody do załatwienia wniosku z powodu formy jego złożenia. Jeśli kierownik OPS nie miał możliwości niezwłocznego załatwienia żądania, powinien sporządzić protokół zawierający zakres wniosku i poświadczający datę jego złożenia lub zobowiązać wnioskodawcę do złożenia wniosku na piśmie.
W sprawie niniejszej ze stanowiska organu wynika, że tych czynności nie dokonano, ustnie poinformowano, że dane dotyczące wykonania budżetu za 2015 rok znajdują się w BIP. Obecne zatem kwestionowanie przez pełnomocnika organu zakresu wniosku nie może odnieść żadnych skutków ekskulpujących podmiot zobowiązany.
Skarżący dowodził, iż w zakresie nagród i premii to w tym wniosku żądał podania informacji za 2013, 2014 i 2015 rok. W wyroku NSA IOSK 290/17 przesądzono, że rozpatrując po raz pierwszy skargę na bezczynność sąd pierwszej instancji nie dokonał oceny bezczynności Kierownika OPS w W.
w zakresie żądania informacji o premiach i nagrodach wypłacanych pracownikom Ośrodka za 2013 rok. Dodać należy, że w przedmiocie takich informacji za lata 2014 i 2015 orzeczono wyrokami tut. Sądu w sprawach
II SAB/Bk 73/16 i II SAB/Bk 93/16 zobowiązując organ do załatwienia wniosków skarżącego tamte informacje obejmujących. Skarżący bowiem ponawiał swoje żądania udzielania informacji publicznych.
Obecnie kontrolowane przez Sąd załatwienie wniosku co do nagród
i premii przyznanych pracownikom za 2013 r. w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie niniejszej nie zostało załatwione przez podmiot zobowiązany na zasadach określonych w u.i.d.p. do chwili obecnej.
Podmiot zobowiązany nie udostępnił tych informacji, ani nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia, kwestionując obecnie sam fakt złożenia ustnego wniosku w tym przedmiocie. Jednak, jak wyżej wyłożono, obowiązki organu w sytuacji ustnego złożenia wniosku, skoro wnioskujący nie został zobowiązany do złożenia na piśmie lub nie został przez pracownika sporządzony protokół przyjęcia wniosku ustnego albo chociażby sporządzona notatka urzędowa, to obecnie podmiot zobowiązany nie może wymagać by to wnioskujący udowodnił, że wniosek złożył. To na organie (podmiocie zobowiązanym) spoczywa obowiązek zapewnienia prawidłowej realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej, także w kwestiach "technicznych". W tym miejscu dodać trzeba, że zakwestionowanie faktu złożenia ustnego wniosku w przedmiocie premii i nagród za 2013 rok nastąpiło dopiero na rozprawie w dniu [...].03.2018 r. Natomiast fakt ten nie był kwestionowany w odpowiedzi na skargę z dnia [...].07.2016 r.
Skoro podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej wniosku nie załatwił ani pozytywnie ani negatywnie, to należało zobowiązać do rozpatrzenia spornego żądania udzielenia informacji w zakresie premii i nagród w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, o czym orzeczono w pkt I wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Odnośnie natomiast bezczynności w zakresie żądania informacji dotyczących wykonania budżetu Ośrodka za 2015 rok, to jakkolwiek w dacie wnoszenia skargi na bezczynność ta informacja nie została w sposób należyty udostępniona (zgodnie z wiążącą oceną NSA), to na datę orzekania przez obecny skład, podmiot zobowiązany udzielił informacji w tym zakresie. Z pisma z dnia [...] lutego 2017 r. znak [...] wynika, ze w tym dniu udzielono odpowiedzi na wniosek skarżącego z [...] lutego 2017 r. w zakresie wykonania budżetu za 2016 r. (załącznik nr 1) . oraz za 2015 r. (załącznik nr 2). Treść załącznika nr 2 (k. 146 – 151 akt sądowych) obejmuje żądaną wcześniej, a będącą przedmiotem niniejszej sprawy informację z zakresu wykonania przez OPS w W. budżetu za 2015 rok. Z potwierdzenia odbioru na k. 152 wynika fakt otrzymania i odbioru przez skarżącego korespondencji z dnia [...] lutego 2017 r. – w dniu [...] lutego. Ta ostania data stanowi o wykonaniu obowiązku udzielenia informacji publicznej w danym przedmiocie. Dlatego sąd nie ma już podstaw do zobowiązania organu do załatwienia tej części wniosku. W tym zakresie zatem bezprzedmiotowe jest orzekanie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i w tej części postępowanie sądowe podlegało umorzeniu o czym orzeczono jak w pkt II wyroku na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Jednocześnie, ponieważ podmiot zobowiązany nie rozpatrzył do chwili obecnej wniosku o udzielenie informacji publicznej w zakresie premii i nagród za 2013 r. a informacja o wykonaniu budżetu za 2015 rok została udostępniona w kilka miesięcy po wniesieniu skargi na bezczynność – na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności (pkt III wyroku). Jak przyjmuje się jednolicie w orzecznictwie sądów administracyjnych na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu z obowiązanego do rozpatrzenia wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ – będąc w posiadaniu żądanej informacji publicznej – nie podejmuje stosownej czynności materialno – technicznej w postaci jej udzielenia (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.) (vide wyrok w sprawie II SAB/Wa 266/17 z 8.12.2017 r., Lex 2435597, II SAB/Gd 88/17 z 17.11.2017 r., Lex nr 2430988). W chwili wniesienia skargi zatem bezczynność miała miejsce.
Z mocy art. 149 § 1 a p.p.s.a. sąd miał nadto obowiązek ocenić, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Dla uznania, iż bezczynność organu miała miejsce z naruszeniem prawa w stopniu rażącym należy wykazać, że odpowiedzialność za nią ponosi organ administracji i ze jest ona niemożliwa do zaakceptowania w państwie prawa. Taka sytuacja wystąpiła w sprawie niniejszej. Obydwie rozpatrywane przez skład orzekający żądane informacje publiczne wnioskowane były w dniu [...].06.2016 r. Prawidłowa odpowiedź w zakresie informacji o wykonaniu budżetu za 2015 r. została skarżącemu udzielona jak wyżej wskazano dopiero w dniu [...] lutego 2017 roku – w kilka miesięcy (bo osiem) od daty wystąpienia z wnioskiem i w sytuacji powtórzenia wniosku w dniu [...] lutego 2017 roku. Informacja zaś odnośnie premii i nagród za 2013 rok nie została udzielona do czasu orzekania w wyroku niniejszym pomimo:
1. zobowiązania organu do załatwienia podobnych w treści (tylko dotyczących innych lat wniosków) w wyrokach w sprawie II SAB 73/16 z dnia 6.09.2016 r. i II SAB 93/16 z dnia 20.10.2016 r. które to orzeczenia powinny skutkować dla podmiotu zobowiązanego rewizją swego stanowiska i zmianą praktyki w zakresie udzielenia informacji publicznej;
2. wyraźnej treści wiążącego wyroku w sprawie I OSK 290/17, w której wyłożono bardzo czytelnie procedurę rozpatrywania wniosków o udzielenie informacji publicznej oraz zakwalifikowano wnioski złożone [...].06.2016 r. przez skarżącego jako informacje publiczne podlegające trybowi u.d.i.p. i wskazano, ze w uchylonym wyroku tutejszego sądu nie poddano ocenie zachowania organu w kwestii tego żądania.
Zatem co najmniej po wyroku NSA podmiot zobowiązany winien był zrewidować swoje stanowisko w przedmiotowej sprawie. Tego nie uczynił, bezzasadnie kwestionując obecnie złożenie wniosku.
Podkreślić przy tym należy, ze w wyrokach w sprawach II SAB 73/16 i II SAB 93/16 Sąd nie uznał rażącego charakteru bezczynności organu w przedmiocie załatwienia wniosków skarżącego z dnia [...].04.2015 r. i dnia [...].02.2016 roku które dotyczyły informacji w zakresie premii i nagród za 2014 i 2015 rok. Natomiast zobowiązał organ do załatwienia wniosków w trybie u.d.i.p. Nieudzielenie informacji objętej kontrolą sądu w sprawie niniejszej po jednoznacznie nałożonym obowiązku przez sąd we wskazanych wyrokach i po stanowisku wyrażonym przez NSA w wyroku I OSK 290/17 świadczy o niczym nieuzasadnionym uporze podmiotu zobowiązanego. O ile bowiem bezczynność organu w pierwszym okresie po złożeniu wniosku w sprawie niniejszej można niejako wytłumaczyć nieznajomością prawidłowej interpretacji przepisów u.d.i.p, to po zapoznaniu się z wyżej wskazanymi wyrokami dalsze pozostawanie w bezczynności jest niczym nieusprawiedliwione.
Jak przyjmuje się w orzecznictwie, "rażące" naruszenie przy bezczynności, to naruszenie oczywiste, niewątpliwe, "wyraźne", niczym nieusprawiedliwione, nieracjonalne (vide wyroki w sprawach: VIII SAB/Wa 107/17 z 18.01.2018 r., II SAB/Sz 134/47 z 20.12.2017 r., II SAB/Łd 172/17 z 19.12.2017 r. CBSA). Do takich sąd zaliczył bezczynność w sprawie niniejszej z wyżej wskazanych powodów.
Jednocześnie sąd nie znajdował potrzeby orzekania z urzędu o grzywnie od podmiotu zobowiązanego – skarżący nie wnioskował takiego orzeczenia. Przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. daje fakultatywną możliwość orzeczenia grzywny lub przyznania od organu sumy pieniężnej na rzecz skarżącego. Zważywszy na wielość wniosków skarżącego o udzielenie informacji publicznej kierowanych do Kierownika OPS w W. i faktu, że do czasu wyroku NSA w sprawie niniejszej wydanego, podmiot zobowiązany nie wykazał się znajomością procedowania w przedmiocie wniosków o udzielenie informacji publicznej Sąd nie widział potrzeby orzekania o grzywnie z urzędu. Obecnie, należy mieć nadzieję, że tę prawidłową praktykę wyrażoną przez NSA organ będzie stosował bez prewencyjnego nałożenia grzywny. dlatego nie orzeczono w przedmiocie grzywny ani przyznania sumy pieniężnej mającej przede wszystkim charakter kompensacyjny.
Na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1 "a" p.p.s.a. orzeczono jak wyżej. Skarżący nie poniósł kosztów postępowania z uwagi na przyznane prawo pomocy, Dlatego Sąd nie orzekł o kosztach. Przyznanie wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi nastąpi na posiedzeniu niejawnym przez referendarza sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło