II SAB/Bk 169/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi Z. S. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w C. w przedmiocie braku odpowiedzi na wniosek w sprawie wydania odzieży na czynności procesowe p o s t a n a w i a: odrzucić skargę , Z. S. w dniu [...] listopada 2021 r. wniósł bezpośrednio do tutejszego sądu skargę, w której zarzucił Dyrektorowi Zakładu Karnego w C. (dalej: Dyrektor ZK) brak odpowiedzi na pismo w sprawie wydania odzieży na czynności procesowe. Skarżący twierdzi, że 2 lutego 2018 r. przedłożył Dyrektorowi ZK pismo w tej sprawie i nie otrzymał odpowiedzi. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ZK wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Stwierdził, że sprawa dotycząca jego bezczynności nie podlega rozpoznaniu w trybie postępowania administracyjnego i właściwości sądu administracyjnego, gdyż nie mieści się w zamkniętym katalogu spraw określonym w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: P.p.s.a. Wskazał, że jako Dyrektor ZK w tym przypadku nie jest organem administracji publicznej, lecz organem postępowania wykonawczego, a rozpoznawana przez niego sprawa nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej. Dyrektor ZK stwierdził, że treść żądania, liczba kierowanych skarg jak i status skarżącego wskakują, że skarga stanowi jedynie wyraz jego niezadowolenia z działalności Zakładu Karnego w C. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Przed przystąpieniem do badania merytorycznej zasadności skargi konieczna jest ocena jej dopuszczalności. Z uwagi na charakter skargi wywiedzionej w sprawie niniejszej konieczne jest rozważenie, czy jej przedmiot mieści się we właściwości sądów administracyjnych i może stanowić przedmiot merytorycznej kontroli sądowej. Zakres kognicji sądów administracyjnych odnośnie działalności organów administracji publicznej wynika ściśle z przepisów prawa, tj. z art. 3 § 2 pkt 1 – 7 P.p.s.a. Sąd administracyjny kontroluje bowiem legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w tym przepisie w punktach 1-7. Sąd administracyjny jest także właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność (przewlekłość postępowania) organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek działania, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym dla załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 P.p.s.a.). Jak wynika z powyższego, skarga do sądu administracyjnego może być wniesiona na akt lub czynność wymienioną w art. 3 § 2 pkt 1 – 7 P.p.s.a. lub na bezczynność (zaniechanie) w podjęciu konkretnego aktu lub czynności (art. 3 § 2 pkt 8 – 9 P.p.s.a.). Zdaniem sądu, z żadną z takich sytuacji nie mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Treść skargi, w szczególności charakter opisanych w niej żądań (brak odpowiedzi na pismo w sprawie wydania odzieży na czynności procesowe) oraz ich związek z sytuacją skarżącego jako osoby pozbawionej wolności uprawnia do wniosku, że skarga stanowi wyraz niezadowolenia strony z działalności administracji Zakładu Karnego i przełożonych. Należy wskazać, że na podstawie § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz. U. poz. 2231) skazany ma prawo składać wnioski, skargi i prośby na piśmie oraz ustnie. Nie oznacza to jednak, że udzielenie odpowiedzi na takie żądanie bądź jej nieudzielenie następuje w ramach postępowania administracyjnego oraz może być kontrolowane przez sąd administracyjny. Także odnotowania wymaga, że skargi osadzonych powinny być kierowane do właściwych organów, którymi w pierwszej kolejności jest sędzia penitencjarny, sprawujący – zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2021 r., poz. 53 ze zm.) – nadzór nad legalnością i prawidłowością wykonywania kary pozbawienia wolności, zastępczej kary pozbawienia wolności, kary aresztu wojskowego, kary aresztu lub zastępczej kary aresztu, kary porządkowej, tymczasowego aresztowania, zatrzymania, środka przymusu skutkującego pozbawienie wolności oraz środka zabezpieczającego związanego z umieszczeniem w zakładzie psychiatrycznym. Ponadto, zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2013 r., poz. 647 ze zm.), skargi dotyczące działalności jednostek organizacyjnych oraz postępowania funkcjonariusza lub pracownika Służby Więziennej, załatwiają w zależności od treści skargi i zarzutów w niej podniesionych odpowiednio: kierownik danej jednostki organizacyjnej, dyrektor okręgowy Służby Więziennej, Dyrektor Generalny Służby Więziennej i Minister Sprawiedliwości. A zatem do tych podmiotów skarżący winien kierować wszelkie wnioski i uwagi dotyczące jednostki organizacyjnej, w której odbywa karę pozbawienia wolności. Organy te nie są jednak w takich sytuacjach organami administracji publicznej, lecz organami postępowania wykonawczego, a rozpoznawana przez nie sprawa nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej. O sposobie procedowania skargi złożonej do sądu administracyjnego decyduje jej przedmiot. W przypadku pisma skarżącego z [...] listopada 2021 r. (data nadania [...] listopada 2021 r.) nie powstała wątpliwość odnośnie tego, czy sąd administracyjny jest właściwy do jego załatwienia, bowiem treść skargi jednoznacznie wskazuje na brak takiej właściwości w świetle treści art. 3 § 2, 2a i 3 P.p.s.a. Reasumując, sprawa nie podlega właściwości sądu administracyjnego. Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia.