II SAB/Bk 17/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 maja 2018 r. sprawy ze skargi I. O. na bezczynność Burmistrza Miasta Z. w przedmiocie wystąpienia do Starosty z wnioskiem o uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu I. O. wpis sądowy w kwocie 100 (sto) złotych , Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności. 1. Decyzją z dnia [...] października 2015 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z., działający z upoważnienia Burmistrza Z., uznał I. O. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. utrzymało w mocy tę decyzję a WSA w Białymstoku wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2016 r. wydanym w sprawie [...] oddalił skargę; 2. Następnie Starosta Z., działając na wniosek Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z., decyzją z dnia [...] maja 2016 r. umorzył postępowanie w sprawie zatrzymania I. O. prawa jazdy. Organ stwierdził, że nie ma podstaw do zatrzymania prawa jazdy, gdyż wcześniejszą decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. cofnął już stronie uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B z powodu zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym; 3. We wniosku z dnia 13 marca 2017 r. I. O. zwrócił się do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. o uchylenie decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy za niepłacenie alimentów. Wniosek ten został przesłany do Starosty Z. jako organu właściwego w sprawie. W piśmie z dnia 4 kwietnia 2017 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z., po uzyskania informacji od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z., poinformował Starostę, że nie ustały przyczyny uzasadniające zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, o których mowa w art. 5 ust. 6 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 489). Strona bowiem przez okres ostatnich 6 miesięcy nie wywiązała się w każdym miesiącu z zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Wpłat po 250 zł dokonano tylko w dwóch miesiącach, tj. w listopadzie 2016 r. i w styczniu 2017 r. (dowód: zaświadczenie Komornika z dnia 21 marca 2017 r.); 4. W kolejnych pismach z dnia 4 kwietnia 2017 r. i z dnia 11 maja 2017 r. strona powtarzała wniosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy. W odpowiedzi na te pisma podtrzymano stanowisko, że brak jest podstaw do wystąpienia z wnioskiem do Starosty Zambrowskiego o uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy; 5. W dniu 23 listopada 2017 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z., opierając się na informacji udzielonej przez Komornika w piśmie z dnia 9 listopada 2017 r., przedstawił stronie wysokość dokonywanych wpłat w okresie ostatnich 6 miesięcy i stwierdził, że w każdym miesiącu nie dokonano wpłat w wymaganej wysokości; 7. W kolejnym piśmie z dnia 14 grudnia 2017 r. I. O. wezwał organ do złożenia w terminie 7 dni wniosku do Starosty o uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, gdyż ustała przyczyna zatrzymania. Strona podała, ze przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywała się w każdym miesiącu z zobowiązań alimentacyjnych w wymaganej kwocie. 8. W odpowiedzi na powyższe w piśmie z dnia 20 grudnia 2017 r. podano, że niezwłocznie po otrzymaniu potwierdzenia o wywiązywaniu się z zobowiązań alimentacyjnych w okresie ostatnich 6 miesięcy w wymaganej kwocie, organ wystąpi z wnioskiem o zwrot zatrzymanego prawa jazdy; 9. W piśmie z dnia 8 stycznia 2018 r. po raz kolejny stwierdzono, że strona nie wywiązała się z dokonywania wpłat w każdym miesiącu w okresie ostatnich 6 miesięcy w wymaganej wysokości. Powyższe ustalono w oparciu o informacje udzieloną przez Komornika w dniu 28 grudnia 2017 r. oraz na podstawie dowodów wpłat przedstawionych przez stronę; 10. W dniu 24 stycznia 2018 r. I. O. złożył do sądu administracyjnego skargę na bezczynność Burmistrza Z. działającego poprzez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. polegająca na niewydaniu decyzji uchylającej decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji; ukaranie organu ze względu na bezczynność; zasądzenie od organu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że wielokrotnie zwracał się do MOPS w Z. z wnioskiem o uchylenie decyzji zatrzymującej prawo jazdy. Za każdym razem odmawiano wydania takiej decyzji. Skarżący podniósł, że odbywa się to bez podstawy prawnej. Podał, że płaci regularnie alimenty od ponad 12 miesięcy i przedstawia za każdym razem dowody wpłaty. Jeżeli nie udało mu się w jednym miesiącu zapłacić kwoty wymaganej to w następnym miesiącu płacił kwotę podwójną; 11. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie. W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg postępowania i podał, że brak było w sprawie podstaw do wystąpienia z wnioskiem o uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu. Stosownie do art. 5 ust. 6 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnianym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2018, poz. 554), uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy następuje na wniosek organu właściwego dłużnika skierowanego do starosty, gdy: 1) ustanie przyczyna zatrzymania prawa jazdy, o której mowa w ust. 3, oraz dłużnik alimentacyjny przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów lub 2) nastąpi utrata statusu dłużnika alimentacyjnego. W sprawie niniejszej, dotyczącej bezczynności Burmistrza Z., a de facto Dyrektora MOPS w Z., należało przede wszystkim ustalić, czy skarżący przed wniesieniem skargi do sądu wyczerpał postępowanie odwoławcze o jakim stanowi art. 37 k.p.a. oraz czy organ był zobowiązany do wydania decyzji na wniosek strony, odmawiający wystąpienia do Starosty Z. o uchylenie decyzji dotyczącej zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu. Zgodnie z jednolitą linia orzecznictwa bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce w sytuacji, gdy organ będąc zobowiązanym do wydania decyzji lub innego aktu, nie zakończył postępowania w formie prawnej przewidzianej w ustawowym terminie lub nie podjął żadnej czynności. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że wymóg formalny tj. ponaglenia organu do załatwienia sprawy w trybie art. 37 k.p.a. został spełniony, ponieważ skarżący wielokrotnie żądał wystąpienia przez organ do Starosty Z. o uchylenie decyzji zatrzymującej prawo jazdy. Ostatnie pismo wzywające organ do podjęcia czynności, przed wniesieniem skargi do Sądu, nosi datę 14.12.2017 r., natomiast to do organu należał obowiązek przekazania ponaglenia do organu wyższego stopnia (art. 37 § 4 k.p.a), co w tym postępowaniu jednak nie nastąpiło. Natomiast Sąd stwierdził, że ani Burmistrz Z. ani też, działający z jego upoważnienia Dyrektor MOPS w Z., nie posiadają ustawowego obowiązku wydania na wniosek strony decyzji w przedmiocie odmowy wystąpienia do Starosty Z. o uchylenie zatrzymanego prawa jazdy. Stanowi o tym wprost brzmienie przepisu art. 5 ust 6 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów: "uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy następuje na wniosek organu właściwego dłużnika skierowanego do starosty...", co oznacza, ze organ działa tutaj tylko z urzędu, a nie na wniosek strony. Przepisy w/w ustawy nie przewidują wydania w tej kwestii decyzji. Wobec tego, wnioski kierowane przez skarżącego do Burmistrza Z. czy też Dyrektora MOPS nie mogły być traktowane jako wnioski o wszczęcie postępowania administracyjnego w rozumieniu przepisów k.p.a. W konsekwencji powyższego, skoro sprawa dotyczyła zaniechania wydania decyzji o odmowie wystąpienia do Starosty Z. z wnioskiem w trybie art. 5 ust. 6 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie należy do spraw, o których mowa w art. 3 §2 pkt 1 – 4a ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) zwanej: p.p.s.a., to skarga na bezczynność organu, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. również nie przysługiwała. Dlatego też, skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. Stanowisko analogiczne w podobnej sprawie zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w postanowieniu z dnia 20.08.2014 r. sygn.. akt II SAB/Ol 40/14, które Sąd w niniejszej sprawie podziela. Oprócz powyższych kwestii proceduralnych dotyczących nie tylko sprawy niniejszej lecz innych tego rodzaju spraw, nie sposób nie zauważyć specyfiki problemu skarżącego I. O. w aspekcie nie istnienia decyzji starosty Z. o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy jako dłużnikowi alimentacyjnemu. Otóż decyzją z dnia [...].05.20156 r. nr [...] Starosta Z. umorzył postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy I. O. jako dłużnikowi alimentacyjnemu. Starosta, w uzasadnieniu tej decyzji wyjaśnił, że skarżącemu, wcześniejszą decyzją z dnia [...].06.2014 r. cofnięto już uprawnienia do kierowania pojazdami z innego tytułu,. Zatem, druga decyzja merytoryczna nie mogła być wydana. Stąd też, toczące się postępowania w MOPS w Z. w aspekcie art. 5 ust. 6 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, nie było celowe. Gdyby nawet organ uznał (co jest zasadniczą kwestią sporną), że skarżący spełnił przesłankę z art. 5 ust. 6 pkt 1 w/w ustawy tj. spłacił odpowiednią cześć zobowiązań alimentacyjnych, to nie miałby podstawy do występowania do Starosty Z. o uchylenie decyzji zatrzymującej prawo jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, ponieważ taka decyzja nie istnieje. Prowadząc długotrwałe postępowanie wyjaśniające co do zakresu wywiązywania się skarżącego z zadłużenia alimentacyjnego, organ nie zwrócił uwagi na bezcelowość swego działania. Zatem, skarżący chcąc odzyskać prawo jazdy winien zwrócić się do Starosty Z. o ile ustały przesłanki będące podstawą wydania decyzji z dnia [...].06.2014 r. nr [...]. Mając na względzie powyższe, orzeczono jak w sentencji postanowienia. Wobec odrzucenia skargi, skarżącemu przysługuje zwrot uiszczonego wpisu w kwocie 100 złotych, stosownie do art. 232 §1 pkt 1 p.p.s.a.