II SAB/Bk 21/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.) Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko sędzia WSA Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o wyłączenie od orzekania sędziego WSA Małgorzaty Roleder w sprawie ze skargi J. W. na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie legalności budynku p o s t a n a w i a - oddalić wniosek o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie sędziego WSA Małgorzaty Roleder.- W dniu 4 maja 2012 r. skarżąca J. W. zgłosiła wniosek o wyłączenie od rozpoznania przedmiotowej sprawy sędziego WSA Małgorzaty Roleder. W uzasadnieniu podała, że sprawa niniejsza jest podobna do sprawy [...] w zakresie punktu 2 sentencji wyroku w którym nie stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa a było faktem oczywistym, że wystąpiło rażące naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wnioskodawczyni wskazała, że sędzia Małgorzata Roleder była sprawozdawcą w sprawie [...] i odmówiła sprostowania własnego błędu. Nadto wnioskowany do wyłączenia sędzia w sprawie [...], ściśle związanej ze sprawą [...], nie sprostował mylnie użytego w sentencji postanowienia sformułowania "odrzucić skargę", podczas gdy faktycznie chodziło o odrzucenie wniosku o rozpatrzenie skargi na podstawie jej kopii. Skutkuje to tym, że organ dysponuje dwoma sprzecznymi orzeczeniami w tej samej sprawie – jednym jest postanowienie o odrzuceniu skargi w przedmiocie informacji publicznej a drugim jest wyrok zobowiązujący organ do załatwienia wniosku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W obu sprawach chodziło o tę samą skargę. Nadto wnioskodawczyni podała, że sędzia Małgorzata Roleder uczestniczyła w składzie orzekającym w sprawie [...] w której również nie stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W związku z powyższym, zdaniem skarżącej, w sprawie niniejszej istniej uzasadniona obawa, że również nie zostanie stwierdzone iż przewlekłość nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Skarżąca podniosła, że nie jest w stanie wymienić wszystkich wadliwych orzeczeń sądu w których orzekał sędzia Małgorzata Roleder. W jej ocenie, działanie tego sędziego jest działaniem przeciwko jej interesowi prawnemu i faktycznemu. Orzeczenie o niestwierdzeniu, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji kiedy faktycznie wystąpiła z rażącym naruszeniem prawa świadczy o braku obiektywizmu sądu i złym nastawieniu do jej osoby. W ocenie skarżącej Sąd nie może stwarzać takiej sytuacji, że od każdego orzeczenia skarżąca musi składać skargę kasacyjną. Wnioskowany do wyłączenia sędzia w dniu 7 maja 2012 r. złożył oświadczenie, z którego wynika, że między nim a stroną nie istnieje okoliczność tego rodzaju, która mogłaby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności w sprawie niniejszej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W ustawie z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., istnieją dwie niezależne kategorie przesłanek wyłączenia sędziego: z mocy ustawy (iudex inhabilis) – art. 18 i w przypadku wystąpienia uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie (iudex suspectus) – art. 19. Zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. postanowienie w przedmiocie wyłączenia jest wydawane po złożeniu przez sędziego wyjaśnienia. Przepis art. 18 p.p.s.a. zawiera osiem okoliczności wykluczających sędziego od udziału w sprawie. Ocena wniosku zgłoszonego w sprawie niniejszej nie wskazuje, aby wystąpiła jakakolwiek z nich. W szczególności z uwagi na podnoszenie przez skarżącą okoliczności orzekania przez wnioskowanego do wyłączenia sędziego w sprawach [...], [...], [...], które w jej ocenie są podobne do sprawy niniejszej, należy odnieść się do podstawy wyłączenia wskazanej w art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sędzia jest wyłączony z mocy ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Istotnie sędzia Małgorzata Roleder była sędzią sprawozdawcą w sprawach [...] i [...] oraz uczestniczyła w składzie orzekającym w sprawie [...]. Niemniej jednak pomiędzy sprawą niniejszą a ww. sprawami nie zachodzi tożsamość przedmiotowa. Sprawy w których uprzednio orzekał sędzia Małgorzata Roleder dotyczyły bezczynności w przedmiocie informacji publicznej oraz wydania zaświadczenia. Nadto wskazać należy, że podstawa wyłączenia określona w pkt 6a nie dotyczy przypadków w których przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność. Oznacza to, że nawet w sytuacji tożsamości przedmiotu zaskarżenia, uprzednie wydanie wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie bezczynności nie stanowi podstawy do wyłączenia takiego sędziego z mocy ustawy. Odnośnie podstawy wyłączenia z art. 19 p.p.s.a. wypracowano w orzecznictwie stanowisko, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiarygodności w bezstronność sędziego wynikająca z subiektywnych odczuć strony. Konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania co do bezstronności sędziego (vide: postanowienie NSA z 22 września 2011 r., II GZ 424/11, Lex nr 965152). Uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego nie uzasadniają zastrzeżenia co do sposobu procedowania, w tym nieuwzględnianie wniosków strony, czy też wadliwe prowadzenie rozprawy w innej sprawie (postanowienie NSA z 22 września 2011 r., II OZ 813/11, Lex nr 966289). Również subiektywne odczucia skarżącego co do stosunku sędziego do jego osoby nie mogą stać się przyczyną wyłączenia od rozpoznawania określonej sprawy (postanowienie NSA z 1 września 2011 r., I OZ 617/11, Lex nr 964706). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że argumentacja wniosku skarżącej nie wskazuje na istnienie po stronie sędziego Małgorzaty Roleder żadnej realnej okoliczności mogącej budzić uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności w tej konkretnej sprawie. Przyjąć zatem należy, że stanowisko strona nie podważa w żaden sposób oświadczenia sędziego. Stwierdzenie skarżącej, że sędzia powinien być wyłączony z tego względu, że w sprawach [...] i [...] nie stwierdzono iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie może być podstawą wyłączenia sędziego. Należy podać, że zawarte w sentencjach ww. wyroków rozstrzygnięcie nie jest żadnym uchybieniem, lecz wypełnieniem dyspozycji art. 149 §1 p.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem (w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 25 marca 2011 r. Dz. U. Nr 76, poz. 409, która weszła w życie 12 lipca 2011 r.), Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Brzmienie przepisu jest jednoznaczne – ustawodawca zobowiązał sąd do tego, aby każdorazowo orzekając w przedmiocie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania orzekał również w przedmiocie tego, czy miały one miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Obowiązek zawarcia takiego stwierdzenia nie został też uwarunkowany wnioskiem strony skarżącej – obowiązek taki istnieje niezależnie od tego, czy wniosek taki został złożony, czy też nie. Rozstrzygnięcie składu orzekającego w tym zakresie jest merytoryczną częścią wyroku, od którego służy skarga kasacyjna, jeżeli strona nie jest zadowolona z rozstrzygnięcia. Dlatego też, wbrew twierdzeniu skarżącej, takiego orzeczenia, zawartego w wyrokach innych spraw, nie można utożsamiać z przesłanką stanowiącą o bezstronności czy stronniczości sędziego, orzekającego w sprawie niniejszej. Ze wskazanych powyżej względów na podstawie art. 22 § 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.-