II SAB/Bk 23/18

WyrokWSA w Białymstoku2018-05-15

Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Elżbieta Lemańska, Małgorzata Roleder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Starosta dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Starosta dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie zmian w ewidencji gruntów, co miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mimo umorzenia postępowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu z powodu zakończenia postępowania administracyjnego po wniesieniu skargi, sąd uznał, że organ działał opieszałe i nieskutecznie, w szczególności poprzez niezrozumiałe wezwanie do sprecyzowania żądania po długim czasie od wszczęcia postępowania. W związku z tym sąd orzekł o bezczynności i przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa, wymierzył organowi grzywnę i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca W. P. zwróciła się do Głównego Geodety Kraju z pytaniami dotyczącymi zmian w ewidencji gruntów. Sprawa trafiła do Starosty, który wszczął postępowanie administracyjne. Postępowanie było wielokrotnie zawieszane i uchylane, a skarżąca wniosła skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania. Po wniesieniu skargi, ale przed wydaniem wyroku przez sąd, Starosta wydał decyzję umarzającą postępowanie administracyjne. Sąd uznał, że Starosta dopuścił się bezczynności i przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa.
Rozstrzygnięcie
1. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania; 3. stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. wymierza organowi grzywnę w kwocie 300 złotych; 5. zasądza od Starosty S. na rzecz skarżącej W. P. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.),, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 maja 2018 r. sprawy ze skargi W. P. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę S. w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów 1. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania; 3. stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. wymierza organowi grzywnę w kwocie 300 (trzysta) złotych; 5. zasądza od Starosty S. na rzecz skarżącej W. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W pismach z dnia 12 i 31 października 2016 r. W. P. (dalej: wnioskodawczyni, skarżąca) zwróciła się do Głównego Geodety Kraju o wyjaśnienie, w jaki sposób wprowadzono zmiany ewidencyjne powierzchni działek nr [...] położonych w obrębie S. Wyjaśniła, że zmiany nastąpiły po przeliczeniu powierzchni działek w 1986 r. przez geodetę W. C. i mogły zostać wprowadzone bez wydania decyzji administracyjnej. Główny Geodeta Kraju, przekazując P. Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. (dalej: PWINGiK) własną odpowiedź na ww. pisma W. P., przy piśmie z dnia 30 listopada 2016 r. znak [...], zobowiązał ten organ do załatwienia skargi W. P. jako wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego i do spowodowania "wydania decyzji organu I instancji, od której strony mogłyby się ewentualnie odwołać". Sformułował prośbę "o podjęcie działań wynikających z punktu 3 i 4 tej odpowiedzi". PWINGiK przekazał pismo Głównego Geodety Kraju z dnia 30 listopada 2016 r. Staroście S. (dalej: Starosta) przy piśmie z dnia 12 grudnia 2016 r. znak [...]). Natomiast pisma W. P. z dnia 12 i 31 października 2016 r. przesłano Staroście w dniu 30 stycznia 2017 r. Zawiadomieniem z dnia 16 lutego 2017 r. Starosta – wskazując, że działa "na wniosek Pani W. P. zawarty w skargach skierowanych do Głównego Geodety Kraju oraz stosownie do zaleceń Głównego Geodety Kraju z dnia 30 listopada 2016 r." - wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie "niewłaściwego trybu wprowadzenia w 1986 r. zmian do ewidencji gruntów w stosunku do działek ewidencyjnych nr: p[...] położonych w obrębie S., jednostka ewidencyjna S. – miasto". Postępowanie to zostało oznaczone numerem [...] i jego przebieg był następujący: - w oświadczeniu z dnia 23 lutego 2017 r. wnioskodawczyni wyjaśniła organowi pierwszej instancji swoje stanowisko i wątpliwości odnośnie zmian w ewidencji gruntów dotyczących działek nr [...] oraz działań geodety C. dotyczących tych zmian; - postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. Starosta zawiesił postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.). Postanowienie to zostało uchylone przez PWINGiK w dniu [...] kwietnia 2017 r. i postępowanie przed organem pierwszej instancji umorzono w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 11 lipca 2017 r. w sprawie II SA/Bk 337/17 uchylił postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2017 r. Na skutek tego wyroku PWINGiK postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. uchylił postanowienie pierwszoinstancyjne z dnia [...] marca 2017 r. o zawieszeniu postępowania. Wskazał, że w sprawie nie występuje zagadnienie wstępne. W konsekwencji postępowanie nr [...] powróciło do organu pierwszej instancji (postanowienie organu odwoławczego wpłynęło do Starosty w dniu 15 grudnia 2017 r., bez akt sprawy); - w dniu 23 stycznia 2018 r. W. P. wystąpiła do PWINGiK, za pośrednictwem Starosty, z ponagleniem i zakwestionowała występującą w sprawie, w jej ocenie, bezczynność; - w dniu 24 stycznia 2018 r. Starosta przesłał ponaglenie PWINGiK z informacją, że wraz z postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. uchylającym postanowienie o zawieszeniu postępowania – nie nadesłano akt administracyjnych sprawy. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. PWINGiK uznał zażalenie za nieuzasadnione i wskazał, że w okresie 15 grudnia 2017 r. – 23 stycznia 2018 r. minął jeden miesiąc i 8 dni, zaś termin rozpoznania sprawy szczególnie skomplikowanej wynosi 2 miesiące; - w dniu 5 lutego 2018 r. PWINGiK zwrócił Staroście akta administracyjne sprawy; - w piśmie z dnia 16 lutego 2018 r. Starosta zobowiązał wnioskodawczynię do sprecyzowania "żądań w złożonym piśmie" w terminie 10 dni pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia. Powołał się na art. 61 § 1 K.p.a.; - w piśmie z dnia 24 stycznia 2018 r. W. P. odmówiła sprecyzowania żądania wskazując, że w wezwaniu nie wskazano, o jakie żądanie chodzi, a nadto nie składała wniosku o wszczęcie postępowania, a Główny Geodeta Kraju zobowiązał organy do wszczęcia postępowania; - w piśmie z dnia 21 lutego 2018 r. Starosta zawiadomił strony postępowania w trybie art. 10 § 1 K.p.a.; - w dniu 26 lutego 2018 r wpłynęło do Starosty pismo W. P. zawierające stanowisko w sprawie oraz zarzuty odnośnie zawiadomienia o zgromadzonym materiale dowodowym; - postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. Starosta dokonał sprostowania zawiadomienia w trybie art. 10 § 1 K.p.a. datowanego na dzień 21 lutego 2017 r.; - w dniu [...] marca 2018 r. Starosta wydał decyzję administracyjną nr [...], którą umorzył w całości postępowanie administracyjne "w sprawie niewłaściwego trybu wprowadzenia w 1986 r. zmian w ewidencji gruntów w stosunku do działek [...] położonych w obrębie S., jednostka ewidencyjna S. – miasto". Organ wskazał, że przedmiotowe postępowanie jest tożsame pod względem podmiotowym i przedmiotowym z postępowaniem dotyczącym powierzchni i granic działek nr [...] (przed podziałem nr [...]) i nr [...] zakończonym ostateczną decyzją Starosty nr [...], która to decyzja została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy, a skarga i skarga kasacyjna w tym postępowaniu zostały oddalone. Odnośnie objętych przedmiotem postępowania nr [...] działek nr [...] Starosta wskazał, że W. P. nie jest ich właścicielką i tym samym nie posiada przymiotu strony postępowania. W dniu 22 lutego 2018 r. W. P. wniosła do sądu administracyjnego skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania trwającą, w jej ocenie, 2 miesiące i 7 dni w okresie 15 grudnia 2017 r. - 22 lutego 2018 r. Sformułowała wniosek o stwierdzenie, że bezczynność i przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o zobowiązanie Starosty do dyscyplinarnego ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, o orzeczenie czy bezczynność i przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości, o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca wywodziła, że od dnia 15 grudnia 2017 r. organ podejmował czynności pozorne, tj. bezpodstawnie wzywał ją do sprecyzowania żądania, mimo że ona żadnego żądania nie składała, a zainicjowanie sprawy wynikało ze sformułowania takiego obowiązku przez Głównego Geodetę Kraju w piśmie z dnia 30 listopada 2016 r. W jej ocenie należy uznać, że Starosta uchybił obowiązkowi terminowego załatwienia sprawy wynikającego z art. 35 § 2 K.p.a., dlatego wystąpiła z zażaleniem na bezczynność na podstawie art. 37 K.p.a. oraz przewlekłe prowadzenie postępowania. Wskazała, że realizacja kompetencji organu administracji publicznej przez pracownika na podstawie art. 268a K.p.a. nie uwalnia organu od odpowiedzialności ustawowej za niezgodne z prawem działanie władzy publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Podkreślił, że od daty doręczenia postanowienia PWINGiK z dnia [...] grudnia 2017 r. do dnia wniesienia ponaglenia w dniu 23 stycznia 2018 r. minął miesiąc i 8 dni. Także przy dokonywaniu późniejszych czynności nie uchybiono terminom z art. 35 K.p.a. Jak wskazał organ, w tożsamej sprawie zostały wydane trzy decyzje Starosty odmawiające wprowadzenia wnioskowanych przez skarżącą zmian ewidencyjnych i w sprawach tych zapadły następnie wyroki oddalające skargi (II SA/Bk 42/17, II SA/Bk 92/17 i II SA/Bk 215/17), zaś Naczelny Sąd Administracyjny oddalał od ww. wyroków skargi kasacyjne (I OSK 1174/17, I OSK 1797/17, I OSK 1915/17). W piśmie procesowym z dnia 19 marca 2018 r. skarżąca sprecyzowała stanowisko. W jej ocenie, Główny Geodeta Kraju w piśmie z dnia 30 listopada 2016 r. sformułował obowiązek Starosty do "wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów na podstawie ostatecznych decyzji właściwego organu" oraz wskazał, że "właściwy organ zobowiązany jest zawiadomić osoby zainteresowane o decyzji powziętej w sprawie wpisu zmian dokonywanych z urzędu". Nadto, zdaniem skarżącej, Główny Geodeta Kraju uznał zasadność jej skargi i miał zobowiązać PWINGiK do wyjaśnienia i spowodowania odpowiedniego skorygowania dokumentacji. Następnie skarżąca przedstawiła tok postępowania po dniu 15 grudnia 2017 r. i wskazała, że w jej ocenie brak akt postępowania nie stanowił przeszkody do prowadzenia sprawy. Wskazała, że postępowanie o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów powinno się toczyć z urzędu na skutek pisma Głównego Geodety Kraju z dnia 30 listopada 2016 r. Natomiast decyzja z dnia [...] marca 2018 r. nie mogła zostać wydana w stosunku do wszystkich działek, zaś Starosta powinien prowadzić cztery odrębne postępowania dla każdej działki oddzielnie. Dodała, że w jej ocenie sprawa nie jest skomplikowana i powinna była zostać załatwiona w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem Starosta dopuścił się bezczynności i przewlekłości postępowania, które miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast skarga podlegała merytorycznemu rozpoznaniu z uwagi na wyczerpanie przez skarżącą środków zaskarżenia. Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w lutym 2017 r., zatem miał do niego zastosowanie przepis art. 37 K.p.a. w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r., które to brzmienie wymagało wniesienia zażalenia na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. poz. 935 ze zm.). Zażalenie takie, nazwane ponagleniem, skarżąca złożyła w dniu 23 stycznia 2018 r. (k. 73 akt adm.). Ze skargi wynika, że kwestionowana jest bezczynność i przewlekłość postępowania w okresie 15 grudnia 2017 r. – 22 lutego 2018 r., tj. dwa miesiące i siedem dni. Nie ulega również wątpliwości, że skarga została wniesiona w dniu 22 lutego 2018 r., zaś decyzja kończąca postępowanie, którego sposób prowadzenia kwestionuje skarżąca, została wydana w dniu 7 marca 2018 r. (k. 107 akt adm.). Oznacza to, że postępowanie zostało zakończone na etapie administracyjnym po wniesieniu skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania. Stan bezczynności jest sytuacją niezałatwienia sprawy w terminie wynikającym z art. 35 K.p.a., z przepisów szczególnych lub w terminie wskazanym w art. 36 K.p.a., co wynika z art. 37 § 1 K.p.a. w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r. Jeśli zaś sprawa nie została załatwiona do dnia wyrokowania przez sąd o bezczynności, sąd jest zobligowany do zobowiązania organu do wydania aktu lub podjęcia czynności. Jeśli zaś na datę wyrokowania postępowanie administracyjne zostało zakończone stosownym aktem/czynnością i zapadły one po wniesieniu skargi, brak jest podstaw do wydania wyroku zobowiązującego. Nałożenie przez sąd obowiązku dokonania żądanej czynności, w sytuacji gdy strona uzyskała jej spełnienie, stanowiłoby działanie bezprzedmiotowe, bo dublujące to, co zostało już zrealizowane. W sprawie niniejszej, w momencie wyrokowania przez sąd organ nie pozostawał już w bezczynności w zakończeniu postępowania o sygnaturze [...], bowiem po wniesieniu skargi a przed wyrokowaniem postepowanie zakończyło się wydaniem decyzji administracyjnej (w dniu [...] marca 2018 r.). Należało zatem postępowanie sądowe umorzyć w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu (punkt 1 sentencji), co też nastąpiło w punkcie 1 sentencji wyroku na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.). Bezprzedmiotowe było bowiem orzekanie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. zobowiązywanie organu do wydania aktu. Niezależnie jednak od powyższego należy wskazać, że organ mógł zakończyć postępowanie o nr [...] wcześniej niż [...] marca 2018 r. Informacja o konieczności wszczęcia tego postępowania zawarta w piśmie Głównego Geodety Kraju z dnia 30 listopada 2016 r. dotarła do organu w dniu 14 grudnia 2016 r., zaś pisma skarżącej z dnia 12 i 31 października 2016 r. (zawierające jej stanowisko w sprawie, zinterpretowane przez Głównego Geodetę Kraju jako wniosek o wszczęcie postępowania) dotarły do Starosty w dniu 30 stycznia 2017 r. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania nosi datę 16 lutego 2017 r., zaś decyzja kończąca postępowanie została wydana trzynaście miesięcy później. Co prawda w międzyczasie Starosta zawiesił postępowanie (postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r.), jednakże zawieszenie to się nie ostało, bowiem postanowieniem PWINGiK z dnia [...] grudnia 2017 r. zostało ostatecznie i prawomocnie uchylone. Zdaniem sądu, po dniu 15 grudnia 2017 r. i wpływie do Starosty postanowienia PWINGiK uchylającego postanowienie o zawieszeniu – nie było podstaw do dalszego prowadzenia postępowania. Między 15 grudnia 2017 r. a 22 lutego 2018 r. (zawiadomieniem w trybie art. 10 K.p.a.) minęło, jak trafnie wskazuje skarżąca, 2 miesiące i 7 dni, jednakże przy postępowaniu trwającym już kilkanaście miesięcy. Co więcej, między 15 grudnia 2017 r. a 22 lutego 2018 r., a także wcześniej, organ ani razu nie wystosował zawiadomienia w trybie art. 36 K.p.a. Zatem strona nie mogła posiadać wiedzy, czy organ stosuje do załatwienia sprawy termin niezwłoczny, miesięczny czy dwumiesięczny z art. 35 § 1, § 2 czy § 3 K.p.a., a zatem czy uznaje sprawę za skomplikowaną. Zauważyć również należy, że mimo iż wraz z wpływem w dniu 15 grudnia 2017 r. postanowienia PWINGiK eliminującego postanowienie o zawieszeniu, nie nadesłano akt administracyjnych, organ o te akta nie wystąpił i zwrócił na to uwagę organowi odwoławczemu dopiero po otrzymaniu ponaglenia, bo w piśmie z dnia 24 stycznia 2018 r. (k. 74 akt adm.). Co prawda do dnia 16 stycznia 2018 r. biegł termin zaskarżenia postanowienia PWINGiK z dnia [...] grudnia 2017 r., co prawdopodobnie stanowiło przyczynę niezałatwiania sprawy, jednak – jak wyżej wskazano – nie zawiadomiono strony w trybie art. 36 K.p.a. Natomiast po dniu 16 stycznia 2018 r. organ nie niezwłocznie, ale dopiero po wpływie "ponaglenia" zwrócił się o akta administracyjne, nie podejmując wcześniej żadnych działań celem uzyskania informacji, czy wpłynęła skarga. Odnośnie kwestionowanej przewlekłości postępowania wskazać należy, że mamy z nią do czynienia w razie prowadzenia postępowania, które - wbrew zasadzie wynikającej z art. 12 K.p.a. - nie zmierza do bezpośredniego załatwienia sprawy. Przewlekłość postępowania wystąpi w sytuacji nieefektywnego działania organu, dokonywania czynności w dużym odstępie czasu, wykonywania czynności pozornych, maskujących bezczynność w sposób formalny, gdy dochodzi do mnożenia czynności i dokonywania czynności niepotrzebnych, zbędnych, co doprowadzi do przedłużenia postępowania. Przewlekłość oznacza zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym (vide wyroki NSA z dnia 10 kwietnia 2018 r., II GSK 3444/17 oraz z dnia 21 lipca 2016 r., II OSK 2630/15, dostępne w Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). O stwierdzeniu wystąpienia przewlekłości w niniejszej sprawie decydował fakt niezrozumiałego, zdaniem sądu, wystąpienia do wnioskodawczyni w piśmie z dnia 16 lutego 2018 r. o sprecyzowanie żądania i opatrzenia tego wystąpienia rygorem pozostawienia żądania bez rozpoznania (k. 88 akt adm.). Zauważyć należy, że przedmiot postępowania organ określił w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z daty rok wcześniejszej, bo z dnia 16 lutego 2017 r. jako "niewłaściwy tryb wprowadzenia w 1986 r. zmian do ewidencji gruntów w stosunku do działek ewidencyjnych nr: [...] położonych w obrębie S., jednostka ewidencyjna S. – miasto". Taki też przedmiot wskazał w postanowieniu o zawieszeniu postępowania z dnia [...] marca 2017 r. Natomiast wzywając wnioskodawczynię w piśmie z dnia 16 lutego 2018 r. do sprecyzowania przedmiotu żądania nie wskazano jej jednocześnie, dlaczego dopiero wówczas organ powziął wątpliwość co do charakteru tego przedmiotu. Sugeruje to sytuację, jakoby organ do chwili wezwania nie był przekonany i nie wiedział w jakim przedmiocie prowadzi postępowanie, która to sytuacja jest niemożliwa do zaakceptowania. Co prawda z urzędu sądowi jest wiadome, że w uzasadnieniu wyroku w sprawie II SA/Bk 337/17 z dnia 11 lipca 2017 r., ze skargi W. P. na postanowienie PWINGiK z dnia [...] kwietnia 2017 r. sąd wskazał, że sprawa [...] dotyczy "usunięcia błędnych wpisów /sprostowania/ w ewidencji", co mogło być przyczyną wystąpienia do skarżącej z wezwaniem do sprecyzowania żądania, jednakże są to tylko niewiążące przypuszczenia, bowiem w ogóle nie wynika to z akt sprawy. Jeśli faktycznie tak było, organ powinien był sprecyzować w wezwaniu z dnia 16 lutego 2018 r. dlaczego powziął wątpliwości co do przedmiotu postępowania, co jest ich przyczyną, dlaczego domaga się ich wyjaśnienia przez skarżącą po roku od wszczęcia postępowania. Zauważyć należy, że skarżąca przedstawiła szeroko swoje stanowisko m.in. w piśmie z dnia 23 lutego 2017 r., zatem – jeszcze raz należy podkreślić - niezrozumiałe jest stanowisko organu wzywające ją do sprecyzowania przedmiotu żądania po roku od przedłożenia tego pisma, przy braku wyjaśnienia co powodowało organem. Co więcej, wnioskodawczyni w wyznaczonym terminie na sprecyzowanie przedmiotu żądania najpierw odmówiła sprecyzowania (vide treść pisma z dnia 20 lutego 2018 r., k. 90 akt adm.), zaś w piśmie z dnia 26 lutego 2018 r. wskazała, że "postępowanie to nie dotyczy tylko wprowadzenia zmian, ale także wyjaśnienia powstałych błędów od czasu powstania ewidencji gruntów do roku 1986". Mogło to wskazywać na zamiar rozszerzenia czy zmodyfikowania przedmiotu sprawy. Mimo to organ w decyzji z dnia [...] marca 2018 r. wskazał, że umarza postępowanie w przedmiocie określonym jak pierwotnie, tj. "niewłaściwego trybu wprowadzenia w 1986 r. zmian do ewidencji gruntów w stosunku do działek nr: [...] położonych w obrębie S., jednostka ewidencyjna S. – miasto". W uzasadnieniu tej decyzji w ogóle nie wspomniał o wezwaniu do sprecyzowania przedmiotu żądania, co wskazuje na to, że organ sam uznał je za zbędne. Nadto, w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 2018 r. organ wskazał, iż umarza postępowanie z uwagi na identyczność stanu prawnego i faktycznego jak w postępowaniu nr [...]. Zauważyć jednak należy, co sąd ustalił na podstawie treści uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie II SA/Bk 215/17 (dostępnego w CBOSA), że decyzja kończąca postępowanie Starosty w sprawie nr [...] została wydana w dniu [...] stycznia 2017 r., decyzja odwoławcza utrzymująca ją w mocy – w dniu [...] lutego 2017 r., zaś wyrok oddalający skargę w dniu 1 czerwca 2017 r. (w sprawie II SA/Bk 215/17). Oznacza to, że postępowanie o nr [...], na którego zakończenie jako przesłankę umorzenia postępowania Starosta powołał się w decyzji z dnia [...] marca 2017 r., zostało ostatecznie zakończone na etapie administracyjnym rok przed wydaniem decyzji z dnia [...] marca 2018 r. A zatem decyzja ta mogła być wydana znacznie szybciej niż w dniu [...] marca 2018 r. Tym bardziej więc wzywanie skarżącej w międzyczasie do sprecyzowania żądania było działaniem pozornym, niepotrzebnym, przedłużającym postępowanie. Dodać też należy, że powodem umorzenia postępowania decyzją z dnia [...] marca 2018 r. było również fakt, iż wnioskodawczyni nie posiada tytułu prawnego do działek nr [...]. Jednakże, zdaniem sądu, ten fakt był znany organowi już co najmniej w lutym 2017 r., zatem niezrozumiałe jest – nie przesądzając merytorycznej poprawności decyzji – umarzanie postępowania z tego powodu dopiero rok później. Sąd przy tym dostrzega, że Starosta oczekiwał na rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej od wyroku w sprawie II SA/Bk 215/17, co nastąpiło dopiero w dniu 20 lutego 2018 r. Nie była to jednak okoliczność uniemożliwiająca wydanie decyzji umarzającej postępowanie. Sąd zwraca uwagę na instytucję wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a.). Jedynie na marginesie wskazać można, że przedmiot niniejszego postępowania był następujący: "niewłaściwy tryb wprowadzenia w 1986 r. zmian do ewidencji gruntów w stosunku do działek ewidencyjnych nr: [...] położonych w obrębie S., jednostka ewidencyjna S. – miasto". Natomiast przedmiot postępowania w sprawie nr [...] (z powodu którego zapadła decyzja umarzająca postępowanie w dniu [...] marca 2018 r.) określony został jako "ujawnienie w ewidencji gruntów obrębu m. S., ul. L. przebiegu granic działek [...], zgodnie z mapą z roku 1949-50 zakładającą ewidencję m. S., ustaleniem granic – rozgraniczeniem z dnia [...] czerwca 1962 r., jak i z 1971 r.". Natomiast nie można podzielić stanowiska skarżącej, iż postępowanie nr [...] toczyło się (lub powinno było się toczyć) z urzędu. Jak wskazał Główny Geodeta Kraju w piśmie z dnia 30 listopada 2016 r. nr [...] (nawiązując do pism skarżącej z dnia 12 i 31 października 2016r.) "skargę Pani W. P. należy potraktować jako wniosek o wszczęcie postępowania". Także w zawiadomieniu Starosty z dnia 16 lutego 2017 r. wskazano, że postępowanie toczy się na wniosek skarżącej. Do chwili złożenia pism z lutego 2018 r. skarżąca trybu tego wszczęcia (wnioskowego) nie kwestionowała. Reasumując, zdaniem sądu, w sprawie wystąpiła (nieusprawiedliwiona) bezczynność polegająca na niezakończeniu sprawy w ustawowym terminie, powiązana z niezrozumiałym i niewyjaśnionym przez organ wezwaniem strony do sprecyzowania żądania, które to żądanie okazało się całkowicie nieprzydatne dla organu. Stąd też sąd orzekł o wystąpieniu bezczynności i przewlekłości postępowania na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Stosownie do treści § 1a przepisu art. 149 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Niewątpliwie ocena charakteru naruszenia prawa powinna być dokonywana zawsze w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonymi przez wiele elementów zmiennych. Każda bezczynność czy przewlekłość jest bowiem naruszeniem prawa, ale nie każda ma cechy rażącego naruszenia prawa. W okolicznościach sprawy niniejszej sąd dostrzegł to rażące naruszenie. Sąd miał na uwadze, że postępowanie de facto toczyło się ponad rok, po 15 grudnia 2017 r. organy ani razu nie zawiadomiły strony na podstawie art. 36 K.p.a., zaś przedłużyły rozpoznanie sprawy dokonując czynności wezwania do sprecyzowania żądania, której powodów nie wyjaśniły, a nadto dokonały jej po roku od wszczęcia postępowania. Wątpliwości powzięte przez organ jak i wezwanie nie doprowadziły jednak do żadnych konsekwencji prawnych dla przedmiotu postępowania, co wskazuje na pozorność tej czynności. Wezwanie to pokazuje również, że organy próbowały zamaskować własną niewiedzę co do sposobu postąpienia ze stanowiskiem skarżącej zawartym w pismach z 12 i 31 października 2016 r. Stąd też niezbędne było orzeczenie o wystąpieniu bezczynności i przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku). Wyżej wskazane okoliczności skutkują wymierzeniem organowi grzywny, jednakże w minimalnej wysokości. Dokonywanie czynności pozornych i przedłużanie postępowania ponad prawną i realną potrzebę musi się spotkać z odpowiednią reakcją. W przedmiocie grzywny orzeczono na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. (pkt 4 sentencji wyroku). Sąd nie posiada natomiast kompetencji ustawowych do zobowiązania organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie. O kosztach postępowania sądowego orzeczono stosownie do art. 201 § 1 p.p.s.a. Na koszty postępowania składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło