II SAB/Bk 24/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. W. na bezczynność Wojewody P. w przedmiocie nieuznania za stronę postępowania w sprawie zatwierdzającej projekt budowany p o s t a n a w i a: odrzucić skargę Wnioskiem z dnia 4 listopada 2004r. J. W. zwróciła się do Starosty H. o uznanie za stronę postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. H. pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego (wolnostanowiskowej bezściółkowej obory z boksami legowiskowymi dla krów mlecznych o obsadzie 200 DJP), zamkniętego szczelnego zbiornika na płynne odchody zwierzęce o pojemności 1211 m 3 i dwukomorowego szczelnego zbiornika na ścieki socjalno – bytowe na działce oznaczonej nr ewid. gruntów [...], położonej we wsi I. gm. N. Następnie pismem z 23 listopada 2004r. J. W. wniosła zażalenie do Wojewody P. na nie uznanie jej za stronę postępowania administracyjnego przez Starostę H. w w/w sprawie. W odpowiedzi na to zażalenie Wojewoda P. pismem z dnia 31 grudnia 2004r. ([...]) wyjaśnił, że żadne przepisy prawa materialnego ani przepisy proceduralne nie przewidują odrębnego postępowania w przedmiocie kwalifikowania podmiotów jako stron postępowania administracyjnego, w tym w postępowaniach dotyczących pozwolenia na budowę. Nie przewidują też wydawania postanowień w przedmiocie kwalifikowania osób jako strony. Dlatego też Starosta H. zasadnie nie wydał postanowienia w zakresie uznania lub nie uznania J. W. za stronę postępowania w sprawie dotyczącej przedmiotowej inwestycji. Reakcją na powyższe pismo było zażalenie J. W. złożone do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w trybie art. 37 w zw. z art. 35 kpa, na niezałatwienie przez Wojewodę P. jej zażalenia z dnia 23 listopada 2004r. w formie stosownego aktu administracyjnego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lipca 2008r. odmówił wyznaczenia Wojewodzie P. terminu do załatwienia przedmiotowego zażalenia, argumentując, że kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje możliwości rozstrzygania w formie postanowienia bądź decyzji w sprawie zażalenia wniesionego na nieuznanie za stronę postępowania administracyjnego. W dniu 22 marca 2010r. J. W. wniosła do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargę na bezczynność Wojewody P. w przedmiocie niezałatwienia jej zażalenia z dnia 23 listopada 2004r. na nieuznanie za stronę postępowania administracyjnego przez Starostę H. w opisanej powyżej - sprawie. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podając w uzasadnieniu, że o tym czy dana osoba jest stroną w danym postępowaniu nie decyduje żaden organ. Przymiotu strony nie przyznaje się osobie, która o to wnioskuje i nie rozstrzyga się tej kwestii w formie postanowienia, czy decyzji. Nadto organ podniósł, że wszystkie pisma skarżącej były przedmiotem badania organu i na wszystkie udzielono odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Na wstępie zauważyć należy, iż badanie merytorycznej zasadności skargi w każdym przypadku poprzedzone jest sprawdzeniem, czy sprawa będąca jej przedmiotem podlega kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, a mianowicie, czy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, czy skargę wniósł uprawniony podmiot oraz czy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kognicji tych sądów określają przepisy art. 3, art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako: p.p.s.a. Z mocy art. 3 §2 pkt 8 tej ustawy sądy administracyjne rozpoznają też skargi na bezczynność w sprawach, w których organ administracji powinien zakończyć postępowanie: 1) wydaniem decyzji administracyjnej (pkt 1); 2) wydaniem postanowienia, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (pkt 2); 3) wydaniem postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3); 4) wydaniem innego niż określone w pkt 1- 3 aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4). W przedmiotowej sprawie skarga została złożona na bezczynność Wojewody P. w przedmiocie niezałatwienia zażalenia skarżącej na nieuznanie za stronę postępowania administracyjnego. Tymczasem, jak słusznie zauważa organ w odpowiedzi na skargę, na gruncie ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.), powoływanej dalej: kpa, brak jest podstaw do wydania odrębnej decyzji (postanowienia) orzekającej o tym, czy dana osoba jest czy nie jest stroną. Ustalenie czy żądanie pochodzi od strony, następuje w decyzji rozstrzygającej sprawę, co do istoty lub w orzeczeniach w inny sposób kończących sprawę - w sprawie rozpatrywanej w trybie art. 134 kpa - w przedmiocie ewentualnego orzeczenia o niedopuszczalności odwołania wobec wniesienia go przez osobę niebędącą stroną. Uzyskanie zatem statusu strony nie jest, wbrew przekonaniu skarżącej, stwierdzane w osobnej decyzji administracyjnej, ani też w postanowieniu wydawanym przez organ prowadzący postępowanie. Status strony postępowania administracyjnego opiera się, bowiem o czynniki obiektywne, niezależne od woli organu administracji. W związku z tym organ administracyjny nie jest zobowiązany do wydania odrębnego aktu stanowiącego, czy określony podmiot jest stroną postępowania (tak: NSA w wyroku z 30 czerwca 1986r., III SA 97/86, ONSA 1987, nr 2, poz. 46). Pogląd ten został potwierdzony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 marca 1989r. (vide: wyrok NSA IV SA 1254/88), w którym wskazano, że status strony wynika z przepisów prawa materialnego ustanawiających określone prawa lub obowiązki, a nie z uznania danego podmiotu za stronę przez organ administracyjny. W świetle powyższego stwierdzić należy, że Starosta H. nie był zobowiązany do wydania odrębnego aktu administracyjnego w przedmiocie uznania J. W. za stronę postępowania. Tym samym z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia Wojewoda P. nie był zobowiązany do rozpoznania zażalenia J. W. z dnia 23 listopada 2004r. Konkludując, skoro Wojewoda P. nie był zobowiązany do wydania aktu administracyjnego podlegającego kognicji sądu administracyjnego, stwierdzić należało, że skarga zarzucająca mu bezczynność jest niedopuszczalna stosownie do treści art. 58 §1 pkt. 6 ustawy – Prawo o postępowaniu administracyjnym.