II SAB/Bk 24/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako (spr.), sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 kwietnia 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Dyrektora Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w B. w przedmiocie informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w B. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2022 r. w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Dyrektora Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w B. na rzecz skarżącego J. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi J. M. jest bezczynność Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Jak wynika z akt sprawy, skarżący w piśmie z [...] marca 2022 r., wniesionym za pośrednictwem platformy ePUAP, zwrócił się do Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w B. z wnioskiem o przesłanie poprzez ePUAP wersji projektu organizacji ruchu dla węzła S. w ciągu [...]. Następnie w dniu [...] marca 2022 r. skarżący złożył skargę na bezczynność Dyrektora Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w B. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. W skardze tej zarzucił naruszenie: - art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę do uzyskania informacji publicznej, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, - art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 2176 ze zm., dalej jako: u.d.i.p.) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na braku zrealizowania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o: - zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia [...] marca 2022 r. w wersji elektronicznej za pośrednictwem platformy ePUAP, - zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Dyrektor Oddziału GDDKiA nie udzielił mu informacji, o którą wnioskował, jak również nie udzielił żadnej odpowiedzi na jego wniosek. Termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., po 14 dniach od złożenia wniosku, czyli [...] marca 2022 r. (pierwszy dzień roboczy). Zdaniem skarżącego, nie ulega wątpliwości, że Dyrektor Oddziału GDDKiA w B. jest organem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej jako podmiot wykonujący zadania publiczne Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Z kolei tematykę organizacji ruchu na drogach należy traktować jako przykład informacji publicznej. W skierowanym do Sądu piśmie z 31 marca 2022 r. Dyrektor Oddziału GDDKiA poinformował, że materiały, o które wnioskował skarżący, zostały mu przekazane w dniu [...] marca 2022 r., tj. po 23 dniach od złożenia wniosku. Wyjaśnił, że wniosek został zakwalifikowany jako wniosek w sprawie, gdzie urzędowi przysługuje 30-dniowy termin na udzielenie odpowiedzi. Skarżący nie wskazał, w jakim trybie złożył wniosek i nie wskazał 14-dniowego terminu na udzielenie odpowiedzi. Nie wykazał też szczególnie istotnego interesu publicznego, w jakim zakresie należy przetworzyć informację publiczną. Tymczasem GDDKiA musiała wyodrębnić właściwy fragment dokumentacji, przygotować plik z tak przetworzoną informacją, aby był w formacie właściwym do wysyłki elektronicznej z uwagi na przepustowość platformy e-PUAP. Zdaniem organu, takie uzasadnienie jest wymogiem wynikającym z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W związku z powyższym Dyrektor Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w B. wniósł o oddalenie skargi. W piśmie z 9 kwietnia 2022 r. skarżący wskazał, że w związku z udostępnieniem mu w dniu 29 marca 2022 r. żądanej informacji, modyfikuje swój wniosek zawarty w petitum skargi w ten sposób, że w miejsce zobowiązania do załatwienia wniosku wnosi o stwierdzenie bezczynności organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Sprawa niniejsza została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329). Zgodnie z tym przepisem, w trybie uproszczonym może być rozpoznana sprawa, w której przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego. Skarga podlegała uwzględnieniu, albowiem do bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej doszło, gdyż załatwienie wniosku nastąpiło z naruszeniem ustawowego terminu do udostępnienia informacji publicznej i już po złożeniu skargi. To czyniło bezprzedmiotowym zobowiązanie do załatwienia wniosku, ale obligowało sąd do merytorycznej oceny stanu bezczynności. W ocenie Sądu, informacje objęte wnioskiem skarżącego złożonym w dniu [...] marca 2022 r. do Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w B. mieściły się w zakresie przedmiotowo- podmiotowym ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej. Zakres podmiotowy stosowania ustawy określa art. 4, zgodnie z którym do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, jeżeli posiadają taką informację. O tym, czy dany podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, decyduje wykonywanie przez niego zadań mających charakter publiczny. Organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad jako centralny organ administracji rządowej, do którego zadań należy m.in. wykonywanie zadań zarządcy dróg publicznych (art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych; tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 1376, dalej: "u.d.p."). Z kolei w skład Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad wchodzą, z zastrzeżeniem ust. 3a, oddziały w województwach (art. 18a ust. 2 u.d.p.). Obszar działania oddziału pokrywa się, z zastrzeżeniem ust. 3a, z obszarem województwa (art. 18a ust. 3 u.d.p.). Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad powołuje i odwołuje dyrektorów oddziałów Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (art. 18a ust. 4 u.d.p.). W związku z tym Dyrektora Oddziału GDDKiA należy zaliczyć do podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej, jako podmiotów wykonujących zadania publiczne Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Należy również stwierdzić, że informacja, o której udostępnienie wystąpił skarżący, stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że informację publiczną stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów. Wskazane we wniosku informacje, których ujawnienia domagał się skarżący, a dotyczące projektu zmiany organizacji ruchu dla węzła S. w ciągu [...] - dotyczą bezpośrednio zadań zarządcy drogi, którym w odniesieniu do dróg ekspresowych jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 19 ust. 1 pkt 1 u.d.p. Jak stanowi natomiast art. 20 pkt 4 i pkt 5 u.d.p., do zarządcy drogi należy w szczególności: utrzymanie nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą, z wyjątkiem części pasa drogowego, o których mowa w art. 20f pkt 2, a także realizacja zadań w zakresie inżynierii ruchu. W związku z powyższym należało uznać, że informacje opisane we wniosku skarżącego z [...] marca 2022r., jako dotyczące informacji o trybie działania władz publicznych, były objęte obowiązkiem udostępnienia w trybie ustawy o informacji publicznej, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p. W związku z powyższym organ, do którego skierowano przedmiotowy wniosek, obowiązany był udzielić żądanych informacji z zachowaniem trybu, formy i terminu udzielenia tego rodzaju informacji, przewidzianego w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jak stanowi art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Jak stanowi natomiast art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Bezczynność w sprawach informacji publicznej polega na tym, że organ lub inny podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia takiej informacji nie podejmuje tej czynności w terminie wskazanym w u.d.i.p, ani też nie wydaje decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania. Z powyższego wynika, że organ, do którego wnioskodawca skierował wniosek o udostępnienie informacji publicznej winien go rozpatrzyć co do zasady w terminie nie dłuższym niż 14 dni. Należy zaznaczyć, że wskazany termin obowiązuje podmiot zobowiązany do udzielenie informacji również w sytuacji, gdy nie zostanie wskazany we wniosku. Organ dysponuje również możliwością przedłużenia terminu do udostępnienia informacji publicznej, stosownie do art. 13 ust. 2 u.d.i.p. W myśl tego przepisu, w takim przypadku podmiot obowiązany do udostępnienia informacji, jest zobowiązany w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku do powiadomienia wnioskodawcy o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie doszło do tak rozumianej bezczynności. Skarżący za pośrednictwem platformy ePUAP złożył [...] marca 2022r. elektroniczny wniosek o udzielenie informacji publicznej. Odpowiedź uzyskał dopiero w piśmie z 29 marca 2022 r. (doręczonym elektronicznie), a zatem już po wniesieniu skargi, co miało miejsce 27 marca 2022 r. Nie ulega wątpliwości, że 14 – dniowy termin do udzielenia informacji publicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. nie został zachowany. Organ na złożony wniosek zareagował dopiero po wniesieniu skargi, natomiast wcześniej nie dopełnił nawet obowiązków informacyjnych określonych w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Nie poinformował więc skarżącego o braku możliwości dotrzymania 14 – dniowego terminu na udzielenie informacji, o przyczynie takiego opóźnienia, jak również nie podał nowego terminu udostępnienia wnioskowanej informacji. Dopiero w piśmie z 31 marca 2022r., będącym odpowiedzią na skargę, organ przedstawił przyczyny opóźnienia. Podanie przyczyn opóźnienia już po upływie 14 - dniowego terminu na udzielenie informacji publicznej nie ma wpływu na stwierdzenie bezczynności organu w kontrolowanym zakresie. Sąd dokonuje kontroli co do bezczynności organu na dzień wniesienia skargi. Z przyczyn przedstawionych powyżej wątpliwości nie budzi, że na dzień wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z 6 marca 2022r., o czym Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Załatwienie sprawy przez podmiot zobowiązany w sprawie, w której złożono skargę na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, wyłącza możliwość zobowiązania tego podmiotu do dokonania tej czynności, ze względu na faktyczne załatwienie sprawy w dniu orzekania. Jednakże, jeżeli na dzień wniesienia skargi podmiot ten pozostawał w bezczynności, sąd obowiązany jest uwzględnić skargę i stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności (art. 149 § 1 pkt. 3 P.p.s.a.). Ostatecznie organ udzielił wyczerpującej odpowiedzi na zadane pytanie w oczekiwanej przez skarżącego formie. W niniejszej sprawie organ nie wskazywał na żadnym etapie postępowania, aby zachodziła w niniejszej sprawie sytuacja z art. 14 ust. 2 u.d.i.p., tj. brak możliwości udostępnienia żądanej informacji w sposób lub w formie określonych we wniosku. Z kolei potrzeba przygotowania pliku tak, by był w formacie właściwym do wysyłki elektronicznej, nie czyni informacji przetworzoną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej a zatem nie wymaga, wbrew sugestii zawartej w piśmie z 31 marca 2022 r., wykazania istnienia szczególnej istotności tej informacji dla interesu publicznego. Gdyby nawet przyjąć odmiennie, organ do wykazania takiego interesu winien wezwać wnioskodawcę, co w sprawie nie miało miejsca. Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. (punkt 3 sentencji wyroku) Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Tego rodzaju kwalifikacja jest konsekwencją stwierdzenia, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie przejawiał uporczywości w braku udzielenia informacji publicznej. Oceniając tę okoliczność Sąd wziął też pod uwagę wyjaśnienia złożone przez organ w odpowiedzi na skargę oraz fakt, że udostępnił on żądane informacje niezwłocznie po wniesieniu skargi na bezczynność. Brak przymiotu rażącego naruszenia prawa przy stwierdzonej bezczynności organu wykluczył orzekanie z urzędu o nałożeniu grzywny, a strona o nałożenie grzywny nie wnosiła. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 4 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. Na zasądzoną kwotę kosztów sądowych składa się wpis od skargi (100zł).