II SAB/Bk 26/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.),, asesor WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. P. na bezczynność Wojskowego Biura Emerytalnego w B. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej p o s t a n a w i a odrzucić skargę Wnioskami z dnia [...] grudnia 2005 roku i [...] stycznia 2006 roku, z wyraźnym powołaniem się na ustawę z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.) pan W. P. wystąpił do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kwestii: 1. ilu emerytów i rencistów wojskowych zamieszkuje w budynku mieszkalnym przy ul. B. 100 a w B., 2. dla ilu osób biuro potwierdziło uprawnienia do wykupu lokali mieszkalnych w budynkach przy ul. B. 100 a i 100 b w B. Pismami z dnia [...] grudnia 2005 roku i [...] stycznia 2006 roku Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego wskazał, iż wojskowe biura emerytalne są organami emerytalnymi właściwymi w sprawach ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia. Natomiast zasobami mieszkaniowymi zajmuje się Wojskowa Agencja Mieszkaniowa. W tych okolicznościach organ wskazał, iż nie może udzielić skarżącemu żądanych informacji, bowiem ich nie posiada. Poinformował również, iż dokument uprawniającym do zniżek przy sprzedaży lokali mieszkalnych jest między innymi decyzja ustalająca prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej, a także zaświadczenie o prawie do wyżej wymienionych świadczeń. W dniu [...] stycznia 2006 roku pan W. P. wniósł za pośrednictwem organu I instancji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. na bezczynność Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w B. W skardze przedstawił dotychczasowy stan sprawy oraz zarzucił: – naruszenie przepisów art. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 14 ust. 2 i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej poprzez stwierdzenie, że organ nie posiada wymienionych we wniosku informacji, – naruszenia art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez ograniczenie prawa do uzyskania informacji. Mając powyższe na uwadze wniósł o nakazanie Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego w B. udzielenie informacji wymienionej we wniosku z dnia [...] grudnia 2005 roku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w B. wywiódł, iż w rozpatrywanej sprawie nie można mówić o bezczynności organu, bowiem Wojskowe Biuro Emerytalne nie mogło udzielić informacji wskazanych we wniosku, gdyż nie posiada żądanych informacji. W konkluzji Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w B. wnosił o oddalenie skargi na bezczynność w sprawie niniejszej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę (w tym także skargę na bezczynność) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Wyczerpanie trybu zaskarżenia w stadium administracyjnym jest warunkiem dopuszczalności skargi (postanowienie NSA z dnia 14 marca 1999 r. w sprawie III SA 7254/98, LEX nr 43843). Wniesienie skargi na bezczynność organu jest dopuszczalne i możliwe wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), bowiem zażalenie, o którym mowa w podanym przepisie, jest równoznaczne ze środkiem odwoławczym w rozumieniu art. 52 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i spełnia kryterium "wyczerpania środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 2 cyt. ustawy. Przepis art. 37 kpa wprost stanowi, iż na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 służy stronie zażalenie do organu wyższego stopnia. Zaś art. 52 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dając definicję "wyczerpania środków zaskarżenia" stanowi, że należy pod tym pojęciem rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki, jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Przepis ten wyraża zasadę, że postępowanie sądowoadministracyjne nie powinno zastępować postępowania administracyjnego, a zatem nie może zostać wszczęte dopóki toczy się postępowanie administracyjne. Strony powinny dochodzić swoich praw w pierwszej kolejności w toku postępowania administracyjnego. W sprawie niniejszej warunek wyczerpania trybu zażaleniowego przed wniesieniem skargi nie został spełniony. Skarga na bezczynność została złożona w dniu [...] stycznia 2006 roku (k. 7) i jej przedmiotem jest nieudzielanie informacji publicznych przez Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w B., a więc nie załatwienie wniosków skarżącego pana W. P., w którym domagał się udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ załatwił wnioski pismami informacyjnymi, w których wskazał, iż nie posiada żądanych informacji. Podkreślił również, że zasobami mieszkaniowymi w przedmiotowym zakresie zajmuje się Wojskowa Agencja Mieszkaniowa. W odpowiedzi na powyższe skarżący złożył od razu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność organu. W odniesieniu do udostępniania informacji publicznej na wniosek (art. 10 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) wyczerpanie środków zaskarżenia zachodzi zarówno wtedy, gdy wnioskodawca przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego złożył zażalenie w trybie art. 37 § 1 Kpa, wymagane w odniesieniu do skarg na bezczynność polegającą na niewydaniu decyzji, jak i wtedy, gdy wnioskodawca wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, co jest wymagane przy bezczynności organu w zakresie czynności materialno-technicznych (art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (wyrok WSA w Opolu z dnia 27 maja 2004 roku, II SAB/Op, ONSAiWSA 2005/2/33). Mając powyższe na uwadze skład orzekający w niniejszej sprawie uznał, że wymóg art. 52 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w postaci "wyczerpania środków zaskarżenia" nie został spełniony. W dacie wniesienia skargi na bezczynność postępowanie zażaleniowe nie zostało wszczęte. Skarga niniejsza jako przedwczesna, wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym była zatem niedopuszczalna. Powtórzyć należy za doktryną, że ze względu na merytoryczny, a nie formalny charakter tej kategorii przesłanek dopuszczalności wniesienia skargi (obok przesłanki właściwości rzeczowej sądu administracyjnego i legitymacji podmiotu uprawnionego) – odmiennie niż w przypadku niedochowania przez skarżącego formalnych wymogów skargi – prawo nie przewiduje możliwości konwalidacji skargi, jeżeli jest ona niedopuszczalna (vide: T. Woś i inni "Postępowanie sądowoadministracyjne" Wyd. Prawn. Lexis Nexis Warszawa 2004, str. 113). Mając powyższe na uwadze z mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu.