II SAB/Bk 26/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu S. T. wobec postanowienia referendarza sądowego z dnia [...] czerwca 2011 r. przyznającego S. T. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie powyżej 50 zł i odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi S. T. na bezczynność Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. P. w przedmiocie informacji publicznej dotyczącej dokumentacji medycznej p o s t a n a w i a 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie powyżej 50 zł (pięćdziesięciu złotych), 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie.- S. T. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podał, że jest inwalidą I grupy prowadzącym samodzielnie gospodarstwo domowe. Jego dochód miesięczny stanowi około 1.640 zł brutto z tytułu renty inwalidzkiej. Wydatki miesięczne przedstawiają się następująco: czynsz za mieszkanie - 430 zł, pożyczka na telewizor zaciągnięta na 10 miesięcy – miesięczna rata 198, 98 zł, koszty lekarstw około 200 zł (czasem więcej) oraz zakup butli z gazem – 50 zł. Wnioskodawca posiada mieszkanie o powierzchni około 61 m², nieruchomość z zabudową drewnianą - przekazaną przez rodziców (posesja jest przez nich zamieszkała), las o powierzchni 2,91 ha z którego nie osiąga żadnego dochodu oraz jest współwłaścicielem samochodu osobowego z 1994 r. W oparciu o powyższe okoliczności referendarz sądowy przyznał wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powyżej kwoty 50 złotych. W uzasadnieniu podano, że sytuacja materialna skarżącego uzasadnia stwierdzenie, że uiszczenie tej kwoty przy jednoczesnym zwolnieniu z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w pozostałym zakresie, nie doprowadzi do powstania niedostatku w jego utrzymaniu, przeciwnie mieści się w jego możliwościach płatniczych. Od powyższego postanowienia wnioskodawca wywiódł sprzeciw. W uzasadnieniu podniósł, że referendarz sądowy nie wskazał, iż dotychczas w każdej sprawie sądowej był on zwalniany od kosztów sądowych. Nadto wywiódł, że posiadanie nowego telewizora nie jest luksusem i nie czyni z niego osoby bogatej. Zdaniem wnioskodawcy gospodaruje on finansami w sposób maksymalnie optymalny i w związku z czym brak zwolnienia od kosztów sądowych w pełnym zakresie zagraża jego życiu i zdrowiu. Do sprzeciwu dołączono kserokopie dokonanych opłat sądowych – w dniu 30 maja 2011 r. w wysokości100 zł, w dniu 27 czerwca 2011 r. w wysokości 300 zł w sprawie karnej, recepty oraz rachunki za energię elektryczną w okresie maj – czerwiec 2011 r. w wysokości 216, 30 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Wniesienie sprzeciwu zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) spowodowało utratę mocy postanowienia referendarza i konieczność rozpoznania sprawy będącej przedmiotem wniosku przez Sąd. Podmiot inicjujący postępowanie sądowe winien liczyć się z koniecznością ponoszenia wynikających z tego tytułu kosztów. Wywiązanie się z obowiązku odpłatności ustanowionego w art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oznacza, że strona powinna w pełni wykorzystać dostępne dla niej środki, by w kosztach sądowych w miarę możliwości uczestniczyć, a jeśli tych środków nie posiada, powinna to w sposób przekonujący i nie budzący wątpliwości uzasadnić i wykazać. Powyższa zasada znajduje odzwierciedlenie w treści art. 245 § 3 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z regulacji tej wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar wykazania tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy (J. P. Tarno "Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Kraków 2005, s. 592). Z treści złożonego przez S. T. oświadczenia wynika, że jest on inwalidą I grupy, samodzielnie prowadzącym gospodarstwo domowe. Jego źródłem utrzymania jest kwota 1.640 zł brutto uzyskiwana z tytułu renty inwalidzkiej. Wydatki miesięczne wynoszą łącznie około 878 zł. Majątek skarżącego stanowi: mieszkanie w o powierzchni 62 m²; nieruchomość z drewnianym domem przekazana przez rodziców – posesja jest przez nich zamieszkała, las o powierzchni około 2,91 ha oraz siedemnastoletni samochód osobowy (współwłasność). W ocenie Sądu przywołane okoliczności stanowią dostateczne uzasadnienie do przyznania wnioskodawcy prawa pomocy jedynie w zakresie częściowym ponad kwotę 50 zł. Uiszczenie tej kwoty nie spowoduje uszczerbku w jego koniecznym utrzymaniu. Wnioskodawca posiada stałe źródło dochodu w wysokości 1.640 zł. Po odliczeniu od tej kwoty wskazanych wydatków pozostaje mu jeszcze wolna kwota środków finansowych. O posiadaniu przez skarżącego płynności finansowej świadczy fakt zaciągnięcie kredytu. Wskazać przy tym należy, że bez znaczenia pozostaje argument, że w innych postępowaniach wnioskodawca korzystał z prawa pomocy w pełnym zakresie. Sąd bowiem bada wniosek o przyznanie prawa pomocy odrębnie w każdej sprawie, co może skutkować przyznaniem skarżącemu prawa pomocy w jednej sprawie i odmową przyznania prawa pomocy w innej sprawie. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.-