II SAB/Bk 29/06

Dnia 16 marca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2006 roku w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. na bezczynność Gminy B. w przedmiocie wykupu, zamiany nieruchomości lub wydania warunków zabudowy p o s t a n a w i a: odrzucić skargę.- W dniu [...] stycznia 2006 roku pan J. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na bezczynność Gminy B. W skardze przedstawił dotychczasowy stan sprawy oraz podkreślił, iż już przez okres 10 lat sprawa wykupu, zamiany lub wydania warunków zabudowy jego działki znajdującej się w B. przy ulicy P. nie została załatwiona. W chwili obecnej zatem nie jest w stanie dysponować swoją własnością i nic nie może zrobić na przedmiotowej działce. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta B. reprezentujący Gminę B. wywiódł, iż w rozpatrywanej sprawie zostały udzielone skarżącemu wszelkie możliwe informacje. Podniósł również, iż nabywanie nieruchomości przez gminy odbywa się w drodze umów cywilno – prawnych bądź w trybie wywłaszczenia. Pierwszy z tych trybów nie podlega jednak kognicji sądów administracyjnych. Organ wskazał również, iż jeśli chodzi o roszczenie z art. 36 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717 ze zm.) to w obecnej chwili jest ono przedwczesne, bowiem miasto nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast w kwestii wniosku o wydanie warunków zabudowy dla przedmiotowej działki organ wskazał, iż w chwili obecne nie toczy się żadne postępowanie z wniosku skarżącego. W konkluzji organ wnosił o odrzucenie skargi, bądź ewentualnie o jej oddalenie czy też umorzenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę (w tym także skargę na bezczynność) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Wyczerpanie trybu zaskarżenia w stadium administracyjnym jest warunkiem dopuszczalności skargi (postanowienie NSA z dnia 14 marca 1999 r. w sprawie III SA 7254/98, LEX nr 43843). Wniesienie skargi na bezczynność organu jest dopuszczalne i możliwe wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm), bowiem zażalenie, o którym mowa w podanym przepisie, jest równoznaczne ze środkiem odwoławczym w rozumieniu art. 52 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i spełnia kryterium "wyczerpania środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 2 cyt. ustawy. Przepis art. 37 kpa wprost stanowi, iż na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 służy stronie zażalenie do organu wyższego stopnia. Zaś art. 52 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dając definicję "wyczerpania środków zaskarżenia" stanowi, że należy pod tym pojęciem rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki, jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Przepis ten wyraża zasadę, że postępowanie sądowoadministracyjne nie powinno zastępować postępowania administracyjnego, a zatem nie może zostać wszczęte dopóki toczy się postępowanie administracyjne. Strony powinny dochodzić swoich praw w pierwszej kolejności w toku postępowania administracyjnego. W sprawie niniejszej warunek wyczerpania trybu zażaleniowego przed wniesieniem skargi nie został spełniony. Skarga na bezczynność została złożona w dniu 31 stycznia 2006 roku (k. 3) i jej przedmiotem jest wykup, zamiana lub wydanie warunków zabudowy do przedmiotowej działki, a więc nie załatwienie wniosków skarżącego pana J. B. Organ załatwił wnioski pismami informacyjnymi o stanie sprawy, uznając również częściowo, że niektóre żądań skarżący może dochodzić jedynie na drodze cywilnoprawnej. Skład orzekający w sprawie niniejszej uznał, że wymóg art. 52 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w postaci "wyczerpania środków zaskarżenia" nie został spełniony, bo w dacie wniesienia skargi na bezczynność jakiekolwiek postępowanie zażaleniowe nie zostało wszczęte. Skarga niniejsza jako przedwczesna, wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym była zatem niedopuszczalna. Powtórzyć należy za doktryną, że ze względu na merytoryczny, a nie formalny charakter tej kategorii przesłanek dopuszczalności wniesienia skargi (obok przesłanki właściwości rzeczowej sądu administracyjnego i legitymacji podmiotu uprawnionego) – odmiennie niż w przypadku niedochowania przez skarżącego formalnych wymogów skargi – prawo nie przewiduje możliwości konwalidacji skargi, jeżeli jest ona niedopuszczalna (vide: T. Woś i inni "Postępowanie sądowoadministracyjne" Wyd. Prawn. Lexis Nexis Warszawa 2004, str. 113). Mając powyższe na uwadze z mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu.