II SAB/Bk 29/07
WyrokWSA w Białymstoku2007-10-25
Skład orzekający: sędzia NSA Stanisław Prutis, asesor WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozostawienie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. z powodu nieudokumentowania dochodów, powierzchni mieszkaniowej i ponoszonych wydatków było zasadne, gdy przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie nakładały takiego obowiązku na etapie składania wniosku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pozostawienie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego bez rozpoznania było niezasadne, ponieważ przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie nakładały na wnioskodawcę obowiązku udokumentowania dochodów ani ponoszonych wydatków na etapie składania wniosku. Weryfikacja dochodów jest możliwa po przyznaniu dodatku, a udokumentowanie wydatków wpływa jedynie na wysokość dodatku. Ponadto, organ administracji posiadał z urzędu wiedzę o stanie mieszkaniowym strony, co wyłączało możliwość żądania dodatkowej dokumentacji na podstawie art. 220 § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ I instancji wezwał go do uzupełnienia braków dotyczących powierzchni mieszkaniowej, dochodu z gospodarstwa rolnego, wysokości zasiłku z ZUS oraz udokumentowania wydatków. Po bezskutecznym uzupełnieniu, organ pozostawił wniosek bez rozpoznania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zażalenie skarżącego na to postanowienie za nieuzasadnione. Skarżący wniósł skargę na bezczynność Burmistrza Miasta Z., zarzucając nierozpoznanie wniosku w ustawowym terminie i możliwość uzupełnienia braków przez organ.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Burmistrza Miasta Z. do wydania w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt organowi, decyzji rozstrzygającej o wniosku K. M. z dnia 11 kwietnia 2007 r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 października 2007 r. sprawy ze skargi K. M. na bezczynność Burmistrza Miasta Z. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego na okres od 1 maja 2007 roku do dnia 31 października 2007 roku zobowiązuje Burmistrza Miasta Z. do wydania w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt organowi, decyzji rozstrzygającej o wniosku K. M. z dnia 11 kwietnia 2007r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego na okres od 1 maja 2007 roku do 31 października 2007r.
Skarga została wywiedziona przy następującym stanie faktycznym.
Skarżący K. M. złożył w dniu 11 kwietnia 2007 r. w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Z. wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Pismem z dnia 16 kwietnia 2007r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. wezwał K. M. do skorygowania danych dotyczących powierzchni mieszkaniowej domu, dochodu z gospodarstwa rolnego oraz do udokumentowania poprzez złożenie odpowiedniego zaświadczenia wysokości otrzymywanego zasiłku z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jak również do udokumentowania ponoszonych wydatków, w terminie 7 dni od dni doręczenia niniejszego wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W przepisanym terminie K. M. nie uzupełnił wskazanych przez MOPS w Z. braków i z tego też powodu na mocy art. 64 § 2 kpa MOPS w Z. pozostawił przedmiotowy wniosek bez rozpoznania, o czym poinformował skarżącego pismem z dnia 08 maja 2007 r.
Pismem z dnia 14 maja 2007 r. K. M., nie precyzując zarzutów, wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie, w którym wnosił o stwierdzenie bezczynności Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego z wniosku z dnia 11 kwietnia 2007 r.
Postanowieniem o numerze [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uznało zażalenie K. M. za nieuzasadnione. W uzasadnieniu swego orzeczenia podało, że postępowanie organu I instancji znajdowało swe oparcie w art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 71 poz. 734 ze zm. ), ponieważ K. M. nie skorygował w wyznaczonym terminie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego w zakresie dotyczącym powierzchni mieszkaniowej lokalu mieszkalnego, wysokości otrzymywanego dochodu z gospodarstwa rolnego, jak również nie udokumentował wysokości otrzymywanego zasiłku z ZUS, a także nie przedstawił odpowiednich faktur dotyczących ponoszonych wydatków.
Na tle powyższego stanu faktycznego K. M. wywiódł skargę na bezczynność Burmistrza Miasta Z..
Skarżący podniósł, że w dniu 11 kwietnia 2007r. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, jednakże wniosek tenże nie został rozpoznany w przepisanym ustawowo terminie. Dodatkowo K. M. podniósł, iż w zakresie braków formalnych, do usunięcia których wezwał go Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Z., organ I instancji mógł przeprowadzić wywiad środowiskowy, jak również część tychże dokumentów znajduje się w aktach organu I instancji.
Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm. ) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działań organów administracji publicznej wyłącznie pod względem ich zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w dacie podejmowania działań, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Rozpatrywana w tym aspekcie skarga jest zasadna.
Na wstępie zauważyć należy, że każda sprawa administracyjna powinna być rozpoznana w określonym terminie. Kodeks postępowania administracyjnego ustala generalną zasadę, że "organy administracji państwowej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki" ( art. 35 § 1 ). Na gruncie przedmiotowej sprawy terminy te są sprecyzowane przez art. 7 ust.7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz.U. nr 71, poz. 734 ze zm.), który stanowi, że decyzja w sprawie dodatku mieszkaniowego powinna być wydana w ciągu miesiąca od dnia złożenia wniosku.
W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego w dniu 11 kwietnia 2007r., natomiast Miejski Ośrodek Pomocy Społeczej w Z. pozostawił przedmiotowy wniosek bez rozpoznania powołując się na przepis art. 64 § 2 kpa, stanowiący iż jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania. Jak to wskazał organ administracji owymi brakami formalnymi uzasadniającymi pozostawienie wniosku skarżącego bez rozpoznania były braki w zakresie sprecyzowania danych dotyczących powierzchni mieszkaniowej zajmowanego lokalu, dochodu z gospodarstwa rolnego oraz brak udokumentowania wysokości otrzymywanego zasiłku z ZUS, a także brak przedłożenia odpowiedniej dokumentacji dotyczącej ponoszonych przez K. M. wydatków.
Kwestią zasadniczą w niniejszej sprawie było więc ustalenie, czy na etapie ubiegania się o przyznanie dodatku mieszkaniowego dokumentacja powyższa była wymagana przez odpowiednie przepisy prawa, co stanowi przesłankę w świetle art. 64 § 2 kpa do pozostawienia wniosku skarżącego bez rozpoznania.
Obowiązki strony ubiegającej się o przyznanie dodatku mieszkaniowego zostały ściśle określone w ustawie o dodatkach mieszkaniowych i w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 roku w sprawie dodatków mieszkaniowych ( Dz. U. z 2001r., Nr 156, poz. 1817 ze zmianami). Zgodnie z dyspozycją art. 7 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych do wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego należy dołączyć deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku. Także § 5 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych stwierdza, że do wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego należy dołączyć deklarację o wysokości dochodów gospodarstwa domowego. Z powyższego w sposób jednoznaczny wynika, że skarżący na etapie składania wniosku o dodatek mieszkaniowy nie miał obowiązku udokumentowania osiąganych dochodów, a jedynie był zobligowany do zadeklarowania ich wysokości. Nie można zatem podzielić argumentacji organu administracji jakoby K. M. na mocy obowiązujących przepisów prawa miał obowiązek udokumentowania uzyskiwanych przez siebie dochodów. W żadnym bowiem ustępie art. 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie zostało wskazane, że w momencie ubiegania się o dodatek mieszkaniowy strona winna swe dochody udokumentować odpowiednim zaświadczeniem.
Kolejnych argumentów za powyższą tezą dostarcza treść art. 7 ust. 3 przedmiotowej ustawy zgodnie, z którym organ odmawia przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustali, że występuje rażąca dysproporcja między zadeklarowanymi dochodami a, faktycznym stanem majątkowym strony, w tym także w zakresie ponoszonych wydatków. Tak więc to po stronie organu administracji leży inicjatywa weryfikacji danych zawartych w deklaracji o dochodach, poprzez przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Ponadto, zdaniem Sądu, gdyby ustawodawca miał zamiar nałożyć na stronę obowiązek przedłożenia odpowiednich dokumentów na etapie ubiegania się o przyznanie dodatku mieszkaniowego uczyniłby to wprost, tak jak ma to miejsce w treści art. 7 ust. 13, zgodnie z którym osoba będąca w trakcie pobierania dodatku ma obowiązek udostępnić na żądanie organu dokumenty potwierdzające wysokość zadeklarowanych dochodów. Ujawnienie po przyznaniu dodatku mieszkaniowego, oparcia decyzji na nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku, stanowić może podstawę wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania tego dodatku stosowanie do treści art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych w związku z art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
Reasumując więc kwestię przedłożenia odpowiednich zaświadczeń dotyczących dochodów uzyskiwanych przez skarżącego, zauważyć należy, iż nie ma odpowiedniej regulacji prawnej obligującej skarżącego do przedstawienia takich zaświadczeń na etapie ubiegania się o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Możliwość weryfikacji zadeklarowanych danych o dochodach została w świetle art. 7 ust. 13 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przewidziana na etapie pobierania już dodatku mieszkaniowego, zatem niezłożenie odpowiedniej dokumentacji potwierdzającej dochody nie stanowiło przesłanki do zastosowania art. 64 § 2 kpa.
W niniejszej sprawie organ administracji wezwał również skarżącego do przedłożenia odpowiednich rachunków, faktur itp. potwierdzających wysokość ponoszonych przez K. M. wydatków. Zdaniem Sądu w świetle dyspozycji art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przesłanką przyznania przedmiotowego dodatku jest jedynie wysokość uzyskiwanego dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku. Żadna z regulacji przedmiotowej ustawy nie uzależnia przyznania dodatku mieszkaniowego od udokumentowania ponoszonych wydatków. W świetle natomiast art. 6 wspomnianej ustawy, nieprzedstawienie rachunków dotyczących wydatków rzutuje jedynie na wysokość przyznanego dodatku mieszkaniowego. W przekonaniu Sądu nieudokumentowanie ponoszonych przez skarżącego wydatków będzie miało jedynie skutek dowodowy w postaci przyjęcia, że strona takich wydatków nie poniosła, co będzie miało przełożenie tylko i wyłącznie na wysokość dodatku mieszkaniowego, czy ryczałtu na zakup opału.
W świetle powyższego nieprzedłożenie dokumentacji związanej z ponoszonymi przez skarżącego wydatkami również nie mogło stanowić braku formalnego wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego a w konsekwencji nie mogło stanowić też przesłanki do zastosowania dyspozycji art. 64 § 2 kpa .
Odnosząc się natomiast do kwestii obowiązku skorygowania przez K. M. powierzchni mieszkaniowej, to na wstępie zauważyć należy, iż zgodnie z treścią art. 7 ust. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych i § 5 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych właściciel domu jednorodzinnego jest zobowiązany do złożenia dokumentów potwierdzających wielkość powierzchni użytkowej budynku. W świetle zatem powyższych regulacji skarżący nie dopełnił powyższego obowiązku. Odnosząc się jednak do realiów niniejszej sprawie należy także mieć na uwadze dyspozycję art. 220 § 1 kpa, zgodnie z którą organ administracji publicznej nie może żądać zaświadczenia na potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, znanych organowi z urzędu bądź możliwych do ustalenia przez organ na podstawie posiadanej ewidencji.
Organowi administracji z urzędu znany jest stan majątkowy i mieszkaniowy strony skarżącej z racji dotychczas toczących się licznych postępowań w zakresie przyznania dodatku mieszkaniowego i objęcia od wielu lat pomocą społeczną K. M.. W posiadaniu organu administracji znajduje się odpowiednia dokumentacja dotycząca powierzchni mieszkaniowej zajmowanej przez K. M. w budynku stanowiącym współwłasność skarżącego i jego rodzeństwa, o czym świadczy treść pisma organu z 16 kwietnia 2007r. skierowanego do strony. Będzie miał zatem w niniejszym stanie faktycznym zastosowanie art. 220 § 1 kpa zakazujący żądania od strony dokumentacji znajdującej się w posiadaniu organu administracji, bądź dokumentacji potwierdzającej fakty znane organowi z urzędu.
W świetle wyżej przytoczonej argumentacji Sąd doszedł do przekonania, że żądanie przez organ administracji od skarżącego przedłożenia skorygowanych danych dotyczących powierzchni mieszkaniowej domu, dochodu z gospodarstwa rolnego (którego wielkość jest znana organowi a dochód z 1 ha przeliczeniowego jest wielkością normatywną) oraz do udokumentowania poprzez złożenie odpowiedniego zaświadczenia wysokości otrzymywanego zasiłku z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jak również do udokumentowania ponoszonych wydatków było nieuprawnione, a brak tejże dokumentacji nie stanowił w świetle art. 64 § 2 kpa braku formalnego skutkującego pozostawieniem bez rozpoznania wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ administracji był więc zobligowany, na mocy art. 7 ust.7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wydać w ciągu miesiąca od dnia złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, a więc od dnia 11 kwietnia 2007 r., decyzję w niniejszej sprawie.
Wobec powyższego na mocy art.149 w związku z art. 286§ 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153 , poz. 1270) oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (DZ.U. nr 71, poz. 734 ze zm.) Sąd zobowiązał organ do wydania w terminie 1 miesiąca od daty zwrotu akt organowi decyzji rozstrzygającej o wniosku strony z dnia 11 kwietnia 2007r. O zwrocie kosztów dojazdu strony do sądu orzeczono w sprawie IISAB/Bk 30/07, rozpoznawanej w tym samym dniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło