II SAB/Bk 31/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 maja 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Wójta Gminy B. w przedmiocie informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy B. do rozpoznania pkt 1 i pkt 5 wniosku skarżącego z dnia 21 marca 2022 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku, 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądza od Wójta Gminy B. na rzecz skarżącego M. P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Skarga na bezczynność organu została wywiedziona w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z dnia [...] marca 2022 r. M. P.(dalej jako: Wnioskodawca, Skarżący) zwrócił się poprzez wiadomość e-mail do Wójta Gminy B.(dalej jako: Wójt) o udostępnienie informacji publicznej. Jako podstawę prawną wskazano art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy wniósł o udostępnienie wskazanych informacji poprzez przesłanie ich pocztą elektroniczną. Wniosek obejmował udostępnienie dokumentów zawierających informacje o: - powierzchni gruntów leśnych stanowiące własność gminy i/lub będące w jej zarządzie w latach 2015 – 2020, - objętości pozyskania drewna z lasów gminnych w latach 2015-2020, - areale zalesień na terenach gminnych w latach 2015-2020, - areale powierzchni gruntów przeznaczonych do zalesienia w gminie w latach 2015-2020, - areale zalesienia gruntów nieleśnych w gminie w latach 2015.2020, - powierzchni produkcyjnej gminnych szkółek leśnych w latach 2015-2020. Z uwagi na nieudzielenie odpowiedzi M. P. pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W skardze zarzucono naruszenie: 1) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę do uzyskiwania informacji publicznej, poprzez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek z dnia [...] marca 2022 r., 2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej polegający na pozostawieniu go bez odpowiedzi – a tym samym braku: 1) decyzji odmownej oraz 2) powiadomienia o okolicznościach wskazujących na brak możliwości udostępnienia tejże informacji zgodnie wnioskiem. Wobec powyższego Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku; stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; ustalenie charakteru bezczynności; przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w skardze; zasądzenie od organu kosztów postępowania; przekazanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ewentualnie stwierdzenie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a także o zasądzenie od Skarżącego kosztów postępowania. Organ podniósł, że w odpowiedzi na wniosek Wójt pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. znak [...] udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, stąd też wniosek na tym etapie jest nieuzasadniony. Organ przyznał, że udzielił informacji publicznej po upływie 14-dniowego terminu na jej udzielenie, jednak w jego ocenie nie sposób w analizowanej sprawie mówić o bezczynności organu z rażącym naruszeniem prawa. W piśmie procesowym z dnia 5 maja 2022 r. stanowiącym replikę do odpowiedzi na skargę strona skarżąca wniosła o dalszej procedowanie złożonej skargi w zakresie zobowiązania organu do udzielenia pełnej odpowiedzi na wniosek skarżącego; procedowanie sprawy w zakresie ustalenia, iż organ dopuścił się bezczynności i ustalenia jej charakteru; przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w skardze, odpowiedzi oraz niniejszym piśmie oraz zasądzenie kosztów postepowania. Skarżący podniósł przede wszystkim, że organ tylko częściowo odpowiedział na wniosek. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2022 poz. 329, dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach - art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako: p.p.s.a.). 2. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności wykazała, że wniesiona skarga zasługuje częściowo na uwzględnienie. Prawidłowo zatem Skarżący zaskarżył bezczynność organu w zakresie, w jakim żądana przez niego informacja publiczna nie została mu udostępniona. 3. W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej (czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia", w tym wniesienie ponaglenia, w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.), ani też wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (por. wyrok NSA z 24 maja 2006 r., I OSK 601/05, dostępne w bazie orzeczeń, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). 4. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, bezczynność organu polega na tym, że organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany tą ustawą, wbrew przepisom prawa ani nie udostępnia w nakazanym terminie w drodze czynności materialno-technicznej żądanej informacji, ani też nie wydaje stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania. 5. Wniosek M. P. dotyczył udzielenia informacji publicznej poprzez udostępnienie dokumentów zawierających informacje o: (-) powierzchni gruntów leśnych stanowiące własność gminy i/lub będące w jej zarządzie w latach 2015 – 2020, (-) objętości pozyskania drewna z lasów gminnych w latach 2015-2020, (-) areale zalesień na terenach gminnych w latach 2015-2020, (-) areale powierzchni gruntów przeznaczonych do zalesienia w gminie w latach 2015-2020, (-) areale zalesienia gruntów nieleśnych w gminie w latach 2015.2020, (-) powierzchni produkcyjnej gminnych szkółek leśnych w latach 2015-2020. W sprawie bezsporne jest, że wnioskowane przez Skarżącego informacje stanowią informację publiczną. Powyższy wniosek został skierowany do organu obowiązanego do jej udzielenia, tj. Wójta Gminy B. i nie doczekał się pełnej realizacji, tak jak tego wymagają obowiązujące w tym względzie przepisami prawa. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm., dalej jako: u.d.i.p.), udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Stosownie do art. 13 ust. 2 ustawy, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. 6. Podkreślenia wymaga, że istotą skargi na bezczynność jest to, aby w przypadku uwzględnienia skargi sąd zobowiązał organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Oceniając czy organ pozostaje w bezczynności, sąd bierze pod uwagę sytuację faktyczną i prawną istniejącą w dacie orzekania. Z treści art. 149 § 1 p.p.s.a wynika, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu po wniesieniu skargi na bezczynność wyłącza możliwość zobowiązania organu do załatwienia sprawy. 7. W rozpatrywanym przez Sąd przypadku organ podniósł, że w dniu [...] kwietnia 2022 r. (a więc w dniu wniesienia skargi – zob. data wpływu do organu, k. 2 akt admin.) udzielił Skarżącemu żądanych informacji. Z materiału dowodowego wynika, że organ udzielił następującej odpowiedzi: "1) Powierzchnia gruntów leśnych stanowiące własność gminy i / lub będące w jej zarządzie w latach 2015-2020; Obręb [...] 1,13 ha i zakupiony od osoby fizycznej w 2019 r. - Obręb B. 0,6074 ha - własność gminy, 2) Objętości pozyskania drewna z lasów gminnych w latach 2015-2020; Gmina B. nie pozyskiwała drewna z lasów gminnych, 3) Areale zalesień na terenach gminnych w latach 2015-2020; Nie zalesialiśmy gruntów leśnych, 4) Areale powierzchni gruntów przeznaczonych do zalesienia w gminie w latach 2015- 2020; Nie zalesiano gruntów leśnych, 5) Areale zalesienia gruntów nieleśnych w gminie w latach 2015-2020; Tylko z tytułu usunięcia drzew z terenów nieleśnych, około 20 arów, 6) Powierzchni produkcyjnej gminnych szkółek leśnych w latach 2015-2020; Nie prowadzimy szkółek leśnych." (zob. k. 3 akt admin.). Zdaniem Sądu informacja publiczna, o której pozyskanie wnosiła strona skarżąca została jej udzielona jedynie w sposób częściowy, albowiem, jak trafnie wskazuje pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 5 maja 2022 r., odnośnie do pkt 1 i 5 wniosku z dnia [...] marca 2022 r. Skarżący otrzymał wprawdzie dane dotyczące powierzchni gruntów leśnych oraz areału zalesienia gruntów nieleśnych, jednakże nie zostały mu przedstawione dokumenty, z których te dane wynikają. Stało się tak pomimo jednoznacznego i zrozumiałego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, obejmującego "udostępnienie dokumentów zawierających informacje (...)". Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że na dzień wydania wyroku organ pozostaje w bezczynności, gdyż wciąż nie udzielił pełnej informacji publicznej we wnioskowanym zakresie. Dlatego też postępowanie sądowoadministracyjne w części obejmującej zobowiązanie do załatwienia wniosku nie zostało umorzone na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., lecz sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, zobowiązując organ do rozpoznania pkt 1 i 5 wniosku Skarżącego z dnia [...] marca 2022 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyrok. 8. Zdaniem Sądu organ dopuścił się bezczynności, która jednak nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. Zaistniałe opóźnienie w stosunku do ustawowego terminu zostało wyjaśnione przez organ. W odpowiedzi na skargę organ wskazuje, że przedmiotowe zdarzenie spowodowane było sytuacją kadrową oraz nadmiarem powierzonych pracownikowi zajmującemu się przedmiotową sprawą obowiązków o różnej tematyce. Wyjaśnienie to nie wpływa wprawdzie na kwestię uwzględnienia skargi co do stwierdzenia bezczynności, albowiem stwierdzenie bezczynności lub jej braku nie jest uzależnione od zawinienia podmiotu zobowiązanego do działania prawem określonego. Świadczy jednakże o staraniu organu w przedstawieniu przyczyn opóźnienia, co należy wziąć także pod uwagę. Niepełne załatwienie wniosku wynika zaś w ocenie Sądu z niezrozumienia bądź nieprzeanalizowania w wystarczającym stopniu żądania wnioskodawcy. Po stronie organu nie można dopatrzeć się jednak złej woli. Sąd uwzględnił fakt, że organ, nie kwestionując swojego obowiązku w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w dniu [...] kwietnia 2022 r. (po otrzymaniu skargi), podjął próbę rozpoznania wniosku Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Choć, jak wskazano, uczynił to w sposób niepełny i wymagający uzupełnienia poprzez przedstawienie Wnioskodawcy dokumentacji odnośnie pkt 1 i 5 wniosku, to jednak w okolicznościach sprawy nie można przyjąć, że bezczynność organu jest spowodowana lekceważeniem podmiotu wnioskującego, czy też celowym przedłużeniem postępowania. Wobec powyższego nie sposób zakwalifikować zaistniałej bezczynności jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z tego też powodu sąd orzekł stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. jak w punkcie 3 wyroku. 9. O zwrocie kosztów postępowania sąd orzekł natomiast po myśli art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Do kosztów tych zaliczono uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenie ustanowionego przez skarżącego pełnomocnika, które zgodnie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015 poz. 1800 ze zm.) wynosi 480 zł, jak też opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł). 10. Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a podstawę ku temu stanowi art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.