II SAB/Bk 32/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 06 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. T. na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. P. w przedmiocie budynku inwentarskiego p o s t a n a w i a 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie powyżej 50 zł (pięćdziesięciu złotych), 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. S. T. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, podając, iż jest inwalidą I grupy prowadzącym samodzielnie gospodarstwo domowe. Dochód miesięczny wnioskodawcy stanowi około 1.640 zł brutto, uzyskiwane z tytułu renty inwalidzkiej. Wyszczególnione wydatki miesięczne skarżącego przedstawiają się następująco: czynsz za mieszkanie - 430 zł, pożyczka na telewizor – 198 zł, koszty lekarstw około 250 – 300 zł oraz zakup butli z gazem – 50 zł. S. T. posiada mieszkanie o powierzchni około [...] m², nieruchomość z zabudową drewnianą, przekazaną przez rodziców (posesja jest przez nich zamieszkała), las o powierzchni [...] ha oraz jest współwłaścicielem samochodu osobowego z 1994 r. (k. 13-14). W uzasadnieniu swego wniosku skarżący podniósł, iż toczące się od wielu lat postępowania oraz niska renta inwalidzka pogarszają jego sytuację materialną, co zagraża jego życiu i zdrowiu. Pismem z dnia 15 czerwca 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał skarżącego do złożenia w terminie 7 dni dodatkowego oświadczenia w zakresie uzyskiwana dochodów netto, a także udokumentowania miesięcznych bieżących wydatków oraz uzyskiwanych dochodów i przedłożenia harmonogramu spłaty zaciągniętego kredytu. W odpowiedzi na powyższe skarżący oświadczył, iż jego dochód netto wynosi 1.357 zł. Odnosząc się do przedłożenia żądanych dokumentów wnioskodawca podkreślił, iż nie posiada rachunków np. za gaz – 50 zł, natomiast przekłada rachunki za energię elektryczną, raty na zakup telewizora i czynsz. Ponadto przekłada rachunki na zakup leków i część niewykupionych recept. Końcowo skarżący zaakcentował, iż nie ma środków na zakup wszystkich leków oraz uiszczenie rachunków za energię elektryczną (k. 18-23). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa, zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu S. T. wykazał, iż jest inwalidą I grupy, samodzielnie prowadzącym gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania wnioskodawcy pozostaje około 1.357 zł netto, uzyskiwane z tytułu renty inwalidzkiej (skarżący w dalszym ciągu mimo wezwania nie przedkłada dokumentu potwierdzającego uzyskiwane dochodu tj. decyzji w sprawie przyznania świadczenia). Wyszczególnione wydatki miesięczne skarżącego wynoszą łącznie około 1.000 zł i za maj 2011 r. przedstawiają się następująco: czynsz za mieszkanie - około 432 zł, rata za telewizor – 198,84 zł, energia elektryczna – 122,75 zł ( czerwiec i lipiec opłata wynosi około 48 zł), gaz – 50 zł oraz zakup leków - 196,46 zł (k. 18-23). Majątek skarżącego stanowi: mieszkanie o powierzchni [...] m²; nieruchomość z drewnianym domem przekazana przez rodziców – posesja jest przez nich zamieszkała, las o powierzchni około [...] ha oraz siedemnastoletni samochód osobowy (współwłasność). Na obecnym etapie postępowania skarżący przed tutejszym sądem ma 8 niezałatwionych sprawy, przy czym w 3 jest zobowiązany o uiszczenia wpisów sądowych w łącznej wysokości 500 zł, w tym w sprawie niniejszej wpis sądowy wynosi 100 zł. (k. 7,25). W jednej sprawie odmówiono zwolnienia (II SAB/Bk 6/11), a sprawę wysłano z zażaleniem do NSA, natomiast w sprawie II SAB/ Bk 26/11 zwolniono skarżącego powyżej 50 zł, ale postanowienie to jest jeszcze nieprawomocne (k. 25). W tym miejscu należało zatem skonstatować, iż S. T., prowadząc samodzielnie gospodarstwo domowe uzyskuje stałe dochody w wysokości 1.357 zł, ponadto po odliczeniu wykazanych wydatków, które w maju kształtowały się na poziomie około 1.000 zł pozostaje mu jeszcze wolna kwota środków finansowych. Ponadto rachunek za energię elektryczną w następnych miesiącach opiewa na kwotę o ponad połowę niższą tj. około 50 zł, a zatem skarżącemu w czerwcu i lipcu wydatki się zmniejszają. Nadto należy wskazać, iż wydatek na pokrycie kosztów zaciągniętego kredytu na zakup telewizora, nie ma charakteru wydatku koniecznego. Fakt zaciągnięcia kolejnego kredytu (wnioskodawca niedawno spłacił kredyt za okna w wysokości 6.000 zł) prowadzi do wniosku, że S. T. znajduje się w dobrej sytuacji materialnej. Skoro wnioskodawca zaciągnął kolejny kredyt, musiało się to mieścić w jego możliwościach finansowych, tzn. skarżący oceniał swoją sytuację jako na tyle dobrą, że będzie w stanie spłacać kredyt jednocześnie ponosząc wydatki związane z utrzymaniem. Założenie, że konieczność spłaty kredytów konsumpcyjnych powinna powodować zwolnienie od kosztów sądowych jest niezrozumiałe, bowiem koszty sądowe nie mogą zaś być stawiane jako ostatnie w kolejności ich zaspokajania. Podkreślić przy tym należy, iż wydatki typu - spłata zaciągniętych kredytów konsumpcyjnych - nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnością publicznoprawną jaką jest wpis sądowy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9.02.2005 roku "fakt spłaty zaciągniętych kredytów czy też ponoszenia kosztów dalszej edukacji nie stanowi przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy" (sygn. OZ 1363/04). Tym samym podnoszone przez skarżącego argumenty w zakresie niewykupionych leków (nieczytelne recepty, z których nie da się ustalić w jakim okresie zostały wstawione, jedna wskazuje datę 3.06.2011 r.) i nieopłaconych rachunków za energię elektryczną (w miesiącu czerwcu na kwotę 47,95 zł) nie mogą być uwzględnione, w sytuacji kiedy rata za zakup telewizora w wysokości 198,84 zł została zarówno w maju i jak i czerwcu uregulowana (k. 18-23) Powyższe okoliczności a w szczególności wysokość osiąganego dochodu, w zestawieniu z wykazanym majątkiem, wyszczególnionymi wydatkami oraz kwotą należnych opłat sądowych pozwalają na przyznanie S. T. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 50 zł. Sytuacja materialna wnioskodawcy uzasadnia stwierdzenie, że poniesienie przez niego pełnych kosztów sądowych we wszystkich sprawach, stanowi zbyt duże obciążenie finansowe i może spowodować uszczerbek w utrzymaniu koniecznym. Przyznane zwolnienie umożliwi natomiast skarżącemu skorzystanie z prawa do rozpoznania niniejszej sprawy przez sąd administracyjny. W tym stanie rzeczy uiszczenie przez S. T. kwoty 50 zł tytułem kosztów sądowych w sprawie niniejszej, przy jednoczesnym zwolnieniu z obowiązku ich uiszczenia w pozostałym zakresie, nie doprowadzi do powstania niedostatku w jego utrzymaniu, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawcy. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.