II SAB/Bk 33/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi J. W. na bezczynność Burmistrza Z. w przedmiocie niedrożności kanalizacji w związku ze świadczoną usługą w dostarczaniu wody i odprowadzaniu ścieków p o s t a n a w i a: odrzucić skargę , Skarżący J. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na "bezczynność władz gminy Z." w przedmiocie niedrożności kanalizacji. Podał, że jego mieszkanie w krótkich odstępach czasu było trzykrotnie zalane cofającymi się ściekami z zapchanego rurociągu kanalizacyjnego, o czym informował władze gminy Z. Wskutek powyższych zdarzeń jego mieszkanie nadaje się do remontu. Wskazał, że już kilkakrotnie prosił Burmistrza, aby powołał komisję w celu oszacowania strat, czego do tej pory ww. nie uczynił. Nadmienił również, że Burmistrz w związku z niewywiązywaniem się przez niego w terminie z opłat za dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków skierował sprawę do Sądu Rejonowego Wydział XI Cywilny w B. Do skargi dołączył m.in. umowę nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. o dostarczanie wody i odprowadzenie ścieków zawartą z Urzędem Miejskim w Z. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że w listopadzie 2014 r. miało miejsce trzykrotne uniedrożnienie kanalizacji sanitarnej na ulicy [...] w Z. spowodowane obecnością w rurociągu dużych ilości ciał stałych oraz, że nie posiada wiadomości czy było to powodem podnoszonych przez skarżącego zniszczeń w jego domu. Zaznaczył, że skarżącego i organ wiąże umowa o dostarczanie wody i odprowadzaniu ścieków z dnia [...] sierpnia 2002 r. Wskazał też, że z uwagi na brak regulowania należności z tytułu dostaw wody i odprowadzania ścieków przez skarżącego, skierował pozew o wydanie nakazu zapłaty do Sądu Rejonowego w B. Wydział IX Cywilny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu, bowiem jej przedmiot nie mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych określonym w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, powoływanej dalej jako "p.p.s.a."). W tym miejscu należy zaznaczyć, że wprawdzie skarżący wywiódł skargę na bezczynność władz gminy Z. w przedmiocie niedrożności kanalizacji, to faktycznie skarży niewywiązywanie się przez Burmistrza z wykonywania umowy o dostarczanie wody i odprowadzenie ścieków z dnia [...] sierpnia 2012 r. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Biorąc pod uwagę zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych dostrzec należy, że obejmuje ona jedynie sprawy z zakresu stosunków administracyjnoprawnych chyba, że ustawa szczególna przewiduje kontrolę sądów administracyjnych także w innych sprawach. Oznacza to, iż w braku w tym zakresie szczególnych uregulowań ustawowych, sądy administracyjne nie są uprawnione do orzekania w sprawach wynikających z innych niż administracyjny, stosunków prawnych. Istota stosunku administracyjnoprawnego polega na tym, iż jedną z jego stron zawsze jest organ administracji publicznej, bądź organ administracji państwowej czy też inny podmiot powołany do realizacji zadań administracji publicznej, który z mocy przepisów prawa jest zobowiązany i uprawniony do władczego rozstrzygania o prawach i obowiązkach drugiej strony, regulowanych przez przepisy prawa administracyjnego. Wykonując swoje uprawnienia i obowiązki jest on przy tym wyposażony, z mocy przepisów prawa, w atrybut władzy państwowej w postaci m. in. środków przymusu państwowego, służący do zabezpieczenia realizacji uprawnień i obowiązków administracyjnoprawnych. Odmiennie zatem niż w przypadku stosunków cywilnoprawnych, gdzie strony będące partnerami mają równorzędną pozycję i według własnego uznania, w oparciu o przepisy prawa kształtują treść łączącego je stosunku prawnego, w stosunkach administracyjnoprawnych organ administracji publicznej jest obowiązany i uprawniony do władczego kształtowania, sytuacji prawnej drugiej strony. Zaznaczyć przy tym należy, że nie wszystkie stosunki prawne, w których jedną ze stron jest organ administracji publicznej, mają charakter administracyjnoprawny. W przypadku bowiem gdy, obie strony korzystają z wyznaczonej granicami prawa swobody w ustalaniu treści łączącego je stosunku prawnego, a przepisy prawa nie ustalają dla jednego z nich kompetencji do władczego rozstrzygania o treści uprawnień i obowiązków, przyjąć należy, iż stosunek ten nie ma charakteru administracyjnoprawnego. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że jeżeli przepisy ustaw szczególnych nie stanowią inaczej, sądy administracyjne uprawnione są do kontroli legalności działań bądź bezczynności organów administracji publicznej, o których mowa w art. 3 p.p.s.a., wynikających z takich stosunków prawnych, w zakresie których organ administracji publicznej z mocy prawa uprawniony jest do władczego kształtowania treści tego stosunku prawnego. W ocenie Sądu przedmiot skargi nie mieści się w podanym katalogu spraw, brak jest również przepisu szczególnego, który wskazywałby na kognicję sądu administracyjnego w tej sprawie. Wskazać należy, że stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ze zm.), zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy. Stosownie do art. 6 ust. 1 tej ustawy dostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków odbywa się na podstawie pisemnej umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawartej między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług. Zgodnie z art. 6 ust. 1a do zakupu wody lub wprowadzania przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ścieków do urządzeń kanalizacyjnych niebędących w jego posiadaniu stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego. W orzecznictwie podkreśla się, że umowa na dostarczenie wody stanowi umowę o świadczenie usług w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, a do rozpoznania tego rodzaju spraw powołane są sądy powszechne (wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 25 września 2012 r., sygn. akt I ACa 484/12). Tym samym skarżący nie może skutecznie na drodze postępowania administracyjnego domagać się podjęcia przez Burmistrza Z. aktywności w tym zakresie. Sprawa ta nie ma charakteru administracyjnoprawnego i nie podlega rozstrzygnięciu w drodze jednostronnego, indywidualnego aktu administracyjnego bądź czynności, wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. W konsekwencji nie może również być przedmiotem skargi na bezczynność. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.