II SAB/Bk 34/12
WyrokWSA w Białymstoku2012-09-18
Skład orzekający: Stanisław Prutis, Małgorzata Roleder, Urszula Barbara Rymarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności lub przewlekłości w postępowaniu w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, gdy wprowadzenie tych zmian wymagało ustalenia kręgu spadkobierców?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność i przewlekłość postępowania w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków została oddalona. Sąd uznał, że organ prawidłowo zawiesił postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na konieczność ustalenia kręgu spadkobierców, co stanowiło przesłankę do zawieszenia postępowania administracyjnego. Wprowadzenie zmian w operacie ewidencyjnym wymagało uzyskania dowodu w postaci stwierdzenia nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia, a brak takiego dowodu uzasadniał zawieszenie postępowania.Stan faktyczny
Skarżący J. B. złożył skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Postępowanie to było związane z uchyleniem przez WSA postanowień o zawieszeniu postępowania administracyjnego dotyczącego zmian w ewidencji, wynikających z decyzji stwierdzającej nieważność wcześniejszej decyzji wywłaszczeniowej. Wprowadzenie zmian wymagało ustalenia spadkobierców po zmarłym właścicielu nieruchomości. Organ zawiesił postępowanie, a następnie po oddaleniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku przez sąd rejonowy, wprowadził zmiany w operacie.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 września 2012 r. sprawy ze skargi J. B. na bezczynność i przewlekłość postępowania P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków - oddala skargę.-
Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.
Wyrokiem z dnia [...] czerwca 2011 r. wydanym w sprawie [...], WSA w B. uchylił postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Starosty S. z dnia [...] października 2010 r. nr [...]. Uchylone rozstrzygnięcia były wydane w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta S., wynikających z ostatecznej decyzji Wojewody P. z dnia [...] października 2007 r. stwierdzającej nieważność ostatecznej decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w S. z dnia [...] lipca 1983 r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w S. przy ul. G. i K., dotyczącej działek nr 1535/1 i 1538/1 o łącznej pow. 0,0315 ha, stanowiącej przed wywłaszczeniem własność W. B. We wskazaniach co do dalszego postępowania Sąd nałożył obowiązek wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów oraz uregulowania spraw spadkowych po zmarłym W. B. Wyrok powyższy do Starosty S. został doręczony w dniu 20 października 2011 r.
W związku z tym wyrokiem Starosta S. pismem z dnia 25 października 2011 r. wezwał J. B. do wystąpienia w terminie do dnia 15 listopada 2011 r. do Sądu Rejonowego w S. z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym W. B. Ze względu na to, iż organ nie otrzymał dowodu złożenia przez J. B. przedmiotowego wniosku, we własnym zakresie wystąpił do Sądu o rozpatrzenie zagadnienia wstępnego (wniosek z dnia 30 grudnia 2011 r.). Jednocześnie pismem z dnia 1 grudnia 2011 r. poinformowano J. B. o przedłużeniu do dnia 31 grudnia 2011 r. terminu załatwienia sprawy z powodu konieczności przeprowadzenia aktualizacji użytków gruntowych. Kolejnym pismem z dnia 29 grudnia 2011 r. poinformowano zainteresowanego o konieczności przedłużenia terminu rozpoznania sprawy do dnia 31 stycznia 2012 r. z uwagi na potrzebę otrzymania decyzji Wojewody P. z dnia [...] października 2007 r. opatrzonej klauzulą ostateczności oraz z uwagi na złożenie wniosku do Sądu Rejonowego o stwierdzenie nabycia spadku po W. B.
W dniu 19 grudnia 2011 r. J. B. złożył zażalenie na bezczynność Starosty S. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. uznał zażalenie za nieuzasadnione.
Następnie Starosta S. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...], na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawiesił postępowanie w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów wynikających z decyzji Wojewody P. z dnia [...] października 2007 r. do czasu ustalenia przez Sąd spadkobierców. Zażalenie na to postanowienie złożył J. B. W międzyczasie Sąd Rejonowy w S. postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r., [...] oddalił wniosek Powiatu S. o stwierdzenie nabycia spadku po W. B. W związku z tym Starosta S. w dniu 24 lutego 2012 r. wprowadził w operacie ewidencji gruntów m. S. zmianę wynikająca z decyzji Wojewody P. z dnia [...] października 2007 r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu zażalenia J. B. od postanowienia zawieszającego postępowanie, postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], umorzył postępowanie w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów jako bezprzedmiotowe z uwagi na to, że zmiany zostały wprowadzone.
J. B. wraz ze skargą do sądu administracyjnego na to postanowienie złożył skargę na przewlekłe prowadzenie tego postępowania polegające na wielokrotnym jego zawieszaniu "pod byle pretekstem" i wniósł o stwierdzenie w trybie art. 149 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie skarżącego wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów było możliwe niezwłocznie po tym, jak decyzja Wojewody P. z dnia [...] października 2007 r. stała się ostateczna. Skargi zostały rozdzielone do odrębnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Skarga na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] marca 2012 r. została rozpoznana i rozstrzygnięta w postępowaniu toczącym się pod sygnaturą [...].
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podał, że skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest niedopuszczalna z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia. Zdaniem organu zażalenie z dnia 19 grudnia 2011 r. rozpoznane w dniu [...] stycznia 2012 r. i doręczone organowi I instancji w dnia 16 stycznia 2012 r. nie mogło dotyczyć zawieszenia postępowania postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga podlegała oddaleniu, albowiem żądania skarżącego co do stwierdzenia bezczynności organu oraz przewlekłości postępowania w rozpoznawanej sprawie nie są zasadne.
Dla rozstrzygnięcia o zasadności żądań istotne znaczenie mają ustalenia i zalecenia poczynione w dotychczasowych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia [...] czerwca 2011 r., [...] Sąd stwierdził, co następuje: "Jeśli, w istocie, chodzi o ustalenie spadkobierców to organ ewidencyjny winien skorzystać we własnym zakresie, z przepisu art. 100 Kodeksu postępowania administracyjnego, który daje organowi możliwość wystąpienia do sądu spadku, bądź zobowiązania strony do dokonania tego typu czynności."
Natomiast w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia [...] sierpnia 2012 r., [...], zobowiązującym Starostę S. do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów oraz stwierdzającym, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, Sąd stwierdził: "Zdaniem Sądu przewlekłe prowadzenie postępowania miało charakter rażący, bowiem od 4 maja 2010 r. do lutego 2012 r. nie wprowadzono zmian wynikających z ostatecznej decyzji Wojewody P."
Z uzasadnienia wyroku WSA B. z dnia [...] sierpnia 2012 r. wynika, że wyrokiem tym, Sąd rozstrzygnął, iż stan przewlekłości postępowania miał miejsce do lutego 2012 r., a zatem wobec powagi rzeczy rozstrzygniętej Sąd rozpoznający skargę w niniejszej sprawie nie może, po raz wtóry, wypowiadać się co do stanu przewlekłości postępowania w tym okresie.
Dla oceny postępowania organu od lutego 2012 r. podstawowe znaczenie mają zalecenia Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia [...] czerwca 2011 r. Nie ulega wątpliwości, iż organ I instancji zastosował się do wytycznych Sądu. Organ bezskutecznie wezwał skarżącego J. B. do wystąpienia do Sądu Rejonowego w S. z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym W. B., następnie zaś we własnym zakresie wystąpił z takim wnioskiem o wydanie postanowienia, mającego charakter zagadnienia wstępnego. Jednocześnie organ informował skarżącego o konieczności przedłużenia terminu załatwienia sprawy do dnia 31 grudnia 2011 r., a następnie do dnia 31 stycznia 2012 r.
Wobec oddalenia wniosku Powiatu S. o stwierdzenie nabycia spadku po W. B. przez Sąd Rejonowy w S. postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. zaistniała podstawa do zawieszenia postępowania w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego Wbrew bowiem stanowisku skarżącego, zmiany w danych ewidencyjnych nie zawsze mają charakter wykonawczych czynności materialno-technicznych, lecz często przybierają postać decyzji administracyjnej, wydawanej po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w trybie K.p.a., które to postępowanie może być także zawieszone, jeżeli zaistnieją przesłanki do wydania postanowienia o zawieszeniu (art. 97 i 11 K.p.a.).
Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454), wydanego na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) wprowadzenie zmian (aktualizacja) danych ewidencyjnych może nastąpić w dwojakim trybie:
1) albo w trybie czynności materialno-technicznej w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany, o którym organ tylko zawiadamia,
2) albo w drodze decyzji – tę drugą formę rozstrzygnięcia, stosuje organ wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnienia zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne, które kończy się decyzją wprowadzającą zmiany lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany.
Skład orzekający Sądu w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że wprowadzenie żądanej przez skarżącego aktualizacji ewidencji winno następować w trybie postępowania administracyjnego, albowiem aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga uzyskania dodatkowego dowodu w postaci określenia kręgu spadkobierców po zmarłym W. B. Zgodnie z art. 1027 Kodeksu cywilnego, względem osoby trzeciej, która nie rości sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia, spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia. Bez przedłożenia organowi ewidencji dokumentów, o których mowa w/w przepisie, aktualizacja ewidencji nie może być przeprowadzana. Brak dowodu w postaci w/w dokumentów urzędowych poświadczających dziedziczenie stanowi podstawę do zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji ewidencji, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.
Do kognicji Sądu, orzekającego w sprawie skargi na bezczynność organu, nie należy wypowiadanie się w sprawie zgodności z prawem zmiany w ewidencji dokonanej w dniu [...] lutego 2012 r. Jest to wszakże także okoliczność świadcząca o bezzasadności skargi na przewlekłość postępowania organu, wniesionej 11 kwietnia 2012 r.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami.).-
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło