II SAB/Bk 35/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie asesor WSA Jacek Pruszyński (spr.),, sędzia NSA Stanisław Prutis, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. R. na bezczynność Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. w przedmiocie zasiłku stałego p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. przyznać adwokatowi J. N. ze Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 292, 80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa, osiemdziesiąt) złotych tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego wykonane na zasadzie prawa pomocy. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w B. uwzględniając wniosek Z. R. z dnia [...].09.2004 r. decyzją z dnia [...].11.2004 r. Nr [...] przyznał mu zasiłek stały na okres od dnia [...].09.2004 r. do [...].04.2006 r. w wysokości po 213,68 zł miesięcznie. Następnie decyzją z dnia [...].04.2006 r. Nr [...] organ ten uwzględniając nowe ustalenia w zakresie sytuacji dochodowej strony zmienił decyzję przyznającą zasiłek stały w części dotyczącej wysokości tego świadczenia poprzez przyznanie od [...].06.2005 r. do [...].12.2005 r. zasiłku stałego w wysokości 312,90 zł miesięcznie i od [...].01.2006 r. do [...].04.2006 r. w wysokości 313,70 zł miesięcznie. Z. R. w piśmie z dnia [...].07.2006 r. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. o "weryfikację i zmianę" w/w decyzji z dnia [...].04.2006 r. poprzez podwyższenie kwoty świadczenia pieniężnego od sierpnia 2004 r. Pismo to zostało potraktowane jako odwołanie i w związku z tym sprawa została przekazana do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. Organ ten uznał, że nie jest to odwołanie i postanowieniem z dnia [...].08.2006 r. Nr [...] przekazał wniosek Z. R. o zmianę decyzji ostatecznej organu I instancji z dnia [...].04.2006 r. do rozpoznania według właściwości Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Rodzinie w B. w trybie art.155 K.p.a. Decyzją z dnia [...].08.2006 r. Nr [...] Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w B. orzekł o pozostawieniu w obrocie prawnym decyzji ostatecznej z dnia [...].04.2006 r. w sprawie zasiłku stałego bez zmian, stwierdzając brak podstaw do wzruszenia tej decyzji w trybie art. 155 K.p.a. Decyzja ta została doręczona w dniu [...].09.2006 r., Z. R. nie złożył odwołania od tego rozstrzygnięcia. Z. R. w skardze wywiedzionej do sądu administracyjnego zarzucił bezczynność Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. "odnośnie zasiłku stałego – decyzja z dnia [...].04.2006 r. znak: [...] oraz postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., znak sprawy [...]". Skarżący wniósł "o nadanie sprawie biegu, a mianowicie weryfikację i zmianę decyzji organu I instancji". Na rozprawie pełnomocnik skarżącego sprecyzował, iż bezczynność polega na niezałatwieniu wniosku Z. R. z dnia 26.07.2006 r. W odpowiedzi na skargę Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w B. wniósł o jej odrzucenie. Organ przedstawiając przebieg postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie stwierdził, że zarzut jego bezczynności w przedmiotowej sprawie należy uznać za nieuzasadniony, ponieważ prawo do świadczeń zostało ustalone Z. R. na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej, a postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami określonymi w K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę (w tym także skargę na bezczynność) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Definicję "wyczerpania środków zaskarżenia" zawiera art. 52 § 2 tej ustawy stanowiąc, iż należy pod tym pojęciem rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Przepis art. 52 wyraża zatem zasadę, że postępowanie sądowoadministracyjne nie powinno zastępować postępowania administracyjnego i nie może zostać wszczęte dopóki toczy się postępowanie administracyjne. Strony powinny dochodzić swoich praw w pierwszej kolejności w toku postępowania administracyjnego. Wyczerpanie trybu zaskarżenia w stadium administracyjnym jest warunkiem dopuszczalności skargi (postanowienie NSA z dnia 24 marca 1999 r. w sprawie III SA 7254/98, LEX nr 43843). W przypadku skargi na bezczynność polegającą na niewydaniu w terminie decyzji oraz postanowienia, na które służy zażalenie skarżący zobowiązany jest przed wniesieniem skargi wyczerpać środek prawny przewidziany w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.). Przepis ten stanowi, iż na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 służy stronie zażalenie do organu wyższego stopnia. Wniesienie skargi na bezczynność organu jest zatem dopuszczalne i możliwe wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 K.p.a. (postanowienie NSA z dnia 7 maja 2002 r. w sprawie I SAB 33/2002, LEX nr 81660). W sprawie niniejszej warunek "wyczerpania środków zaskarżenia" przed wniesieniem skargi nie został spełniony. Skarga na bezczynność została złożona bezpośrednio do tut. Sądu w dniu 08.08.2007 r. (k. 4) i jej przedmiotem jest niezałatwienie zdaniem skarżącego jego wniosku z dnia [...].07.2006 r. zawierającego żądanie zmiany decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. z dnia [...].04.2006 r. Skarżący nie wykazał faktu złożenia zażalenia na bezczynność Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Mając powyższe na uwadze skład orzekający w niniejszej sprawie uznał, że wymóg art. 52 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w postaci "wyczerpania środków zaskarżenia" nie został spełniony. W dacie wniesienia skargi na bezczynność postępowanie zażaleniowe nie zostało wszczęte. Skarga niniejsza jako przedwczesna, wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym była zatem niedopuszczalna. Powtórzyć należy za doktryną, że ze względu na merytoryczny, a nie formalny charakter tej kategorii przesłanek dopuszczalności wniesienia skargi (obok przesłanki właściwości rzeczowej sądu administracyjnego i legitymacji podmiotu uprawnionego) – odmiennie niż w przypadku niedochowania przez skarżącego formalnych wymogów skargi – prawo nie przewiduje możliwości konwalidacji skargi, jeżeli jest ona niedopuszczalna (vide: T. Woś i inni "Postępowanie sądowoadministracyjne" Wyd. Prawn. Lexis Nexis Warszawa 2004, str. 113). Mając powyższe na uwadze z mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu. O przyznaniu wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu adwokatowi, Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów § 2, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" i § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).