II SAB/Bk 36/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie asesor WSA Jacek Pruszyński,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w dniu 04 grudnia 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. W. na bezczynność W. P. w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu T. W. ze Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 ( sto) złotych. Skargą złożoną w dniu 17.08.2007 r. T. W. zarzucił Wojewodzie P. bezczynność polegającą na braku załatwienia decyzją wniosku strony skarżącej o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący podniósł, że o rekompensatę (ekwiwalent) za mienie pozostawione poza granicami RP po raz pierwszy wystąpił w 1991 r. tj. po uzyskaniu wyroku Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku ustalającego, że rodzice skarżącego pozostawili majątek na terenie byłego ZSRR oraz po uzyskaniu sądowego stwierdzenia nabycia spadku po rodzicach. W 2004 roku akta sprawy dotyczącej ekwiwalentu za mienie pozostawione poza granicami Polski zostały przekazane Wojewodzie P., który stosownie do zapisów ustawy dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej stał się właściwym organem do wydania w sprawie decyzji. Pismem z 16.10.2006 r. Wojewoda wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku, jednocześnie informując stronę że końcowe rozstrzygnięcie w sprawie zostanie wydane po upływie sześciu miesięcy od daty doręczenia skarżącemu powyższego wezwania. Zgodnie z tak zakreślonym terminem załatwienie sprawy powinno było nastąpić najpóźniej w kwietniu 2007 r. Tymczasem w kwietniu 2007 r. organ decyzji nie wydał, informując stronę o dopuszczeniu dodatkowych dowodów z dokumentów znajdujących się w Wydziale Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego w B. a w maju 2007 r. po raz kolejny zażądano uzupełnienia wniosku przez stronę z zastrzeżeniem, że brak uzupełnienia wniosku w ciągu sześciu miesięcy spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. W tej sytuacji skarżący uznał, że organ dopuścił się nieuzasadnionej zwłoki w wydaniu decyzji w sprawie o potwierdzeniu bądź odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami RP i dlatego wniósł niniejszą skargę, żądając zobowiązania wojewody do niezwłocznego wydania w sprawie decyzji. Wojewoda P. w odpowiedzi na skargę wniósł o umorzenie postępowania sądowego jako bezprzedmiotowego z racji wydanej w dniu [...]09.2007 r. decyzji o odmowie potwierdzenia prawa skarżącego do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami obecnego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący na pytanie sądu czy wobec faktu wydania przez organ końcowej decyzji w sprawie, podtrzymuje skargę na bezczynność, pismem złożonym dnia 9.10.2007 r. podtrzymał skargę. Przedstawiciel Wojewody na rozprawie wyznaczonej dla rozpatrzenia skargi wniósł w pierwszej kolejności o odrzucenie skargi z uwagi na brak poprzedzenia skargi stosownym zażaleniem na bezczynność organu I instancji wniesionym do organu wyższego stopnia. Alternatywnie podtrzymał żądanie umorzenia postępowania sądowego z uwagi na jego bezprzedmiotowość z racji wydanej w sprawie decyzji kończącej postępowanie administracyjne w pierwszej instancji. Na wypadek merytorycznego orzekania przez sąd, Wojewoda wnosił o oddalenie skargi podnosząc konieczność wyjaśniania istotnych w sprawie okoliczności i brak bezczynności organu administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Obowiązkiem sądu administracyjnego jest w pierwszej kolejności zbadanie dopuszczalności wniesionej skargi albowiem merytorycznej ocenie może być poddana wyłącznie skarga spełniająca wynikające z przepisów wymogi formalne. Jednym z formalnych wymogów skargi jest wyczerpanie przez stronę wnoszącą skargę środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie tj. w postępowaniu administracyjnym( vide: art. 52 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przepis art. 52 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Zgodnie zaś z art. 37 par. 1 kpa na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub ustalonym w myśl art. 36 kpa, stronie postępowania administracyjnego służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. W okolicznościach tej konkretnej sprawy organem wyższego stopnia nad wojewodą właściwym do wydawania decyzji w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jest minister właściwy do spraw Skarbu Państwa ( vide: art. 9 ustawy z dnia 8.07.2005r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej – Dz. U. Nr 169, poz. 1418). Zatem dla uznania niniejszej skargi za dopuszczalną należałoby stwierdzić fakt wniesienia przez skarżącego zażalenia do Ministra Skarbu Państwa na brak działania w sprawie Wojewody P.. Tymczasem z akt administracyjnych nie wynika, aby skarżący wniesioną skargę do sądu poprzedził stosownym zażaleniem do Ministra Skarbu Państwa. Powyższe uniemożliwiało poddanie skargi merytorycznej ocenie, jak również stało na przeszkodzie ewentualnemu umorzeniu postępowania sądowego jako bezprzedmiotowego z racji wydania przez organ I instancji końcowej decyzji w sprawie albowiem i umorzenie postępowania sądowego może mieć miejsce tylko wówczas, gdy skarga zostanie skutecznie wniesiona ( vide: postanowienie NSA z 10.06.1987r. sygn. SA/Gd 537/87, OSP 1990, z. 4, poz. 207 oraz T. Woś i inni "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo Lexis-Nexis, Warszawa 2005, str. 291). Mając powyższe na uwadze Sąd skargę odrzucił ( art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z uwagi na fakt, że skarga została złożona za pośrednictwem organu i nie zachodziła w związku z tym konieczność wysyłania odpisu skargi organowi, zaistniała podstawa do zwrotu na rzecz skarżącego uiszczonego od skargi wpisu (vide: art. 232 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Stąd orzeczono jak w sentencji.