II SAB/Bk 36/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi J. G. na bezczynność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w W. w przedmiocie wydania uwierzytelnionej kopii dokumentu z akt sprawy administracyjnej p o s t a n a w i a odrzucić skargę Skargą złożoną za pośrednictwem organu w dniu [...] listopada 2019r. J. G. zarzucił Kierownikowi Ośrodka Pomocy Społecznej w W. bezczynność polegającą na braku załatwienia zaprotokołowanego wniosku z dnia [...] października 2019r. o wydanie uwierzytelnionej kopii dokumentu opatrzonego datą [...] sierpnia 2019r., włączonego przez organ do akt spraw administracyjnych z wniosków J. G. z [...] marca 2019r. i z [...] maja 2019r. Dokument ten opatrzony został nazwą "informacja" i dotyczył opisu osoby skarżącego, uznanego przez wnioskodawcę za opis kłamliwy i naruszający jego dobra osobiste. J. G. podał w skardze, że w odpowiedzi na wniosek organ poinformował go pismem z [...] października 2019r., że żądanego dokumentu nie wyda, gdyż jest to dokument wewnętrzny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Przyznał, że dokument zatytułowany "informacja" opatrzony datą [...] sierpnia 2019r. został włączony do akt administracyjnych sprawy z wniosku skarżącego ale stanowi dokument wewnętrzny, skierowany do SKO w Ł. i jako taki nie może być wydany skarżącemu. Ponadto stwierdził, że treść dokumentu nie jest kłamliwa a brak jego wydania stronie, nie zamknęła skarżącemu drogi w dochodzeniu praw. Zarządzeniem sędziego z dnia 31 stycznia 2020r. pełnomocnik skarżącego (ustanowiony z urzędu) został wezwany do sprecyzowania skargi a w przypadku potwierdzenia, że zarzuty skargi dotyczą bezczynności organu do wykazania, że skargę poprzedziło konieczne ponaglenie złożone w trybie art. 37 K.p.a. – pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie sędziego, pełnomocnik skarżącego podtrzymał stanowisko, że przedmiotem skargi jest bezczynność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w W. w przedmiocie wydania stronie uwierzytelnionego dokumentu z akt sprawy administracyjnej oraz podał, że skarżący, nie wniósł ponaglenia na piśmie a jedynie ustnie ponaglał organ w udostępnieniu uwierzytelnionej kopii dokumentu włączonego do akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Skarga podlegała odrzuceniu z powodu braku wyczerpania przez stronę w postępowaniu przed organem koniecznego środka odwoławczego, poprzedzającego skargę na bezczynność. Nie ulega wątpliwości, że żądanie strony wydania z akt sprawy administracyjnej, dotyczącej tejże strony, kopii dokumentu początkuje postępowanie opisane w przepisach Rozdziału 3 Działu II Kodeksu postępowania administracyjnego, poświęconych udostępnianiu stronie akt sprawy. Z art. 73 § 1 K.p.a. wynika, że strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów a prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Jak stanowi art. 73 § 2 K.p.a. strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. W uchwale 7 sędziów NSA z 8 października 2018r. sygn. I OPS 1/18 zostało przesądzone, że w ramach udostępnienia akt stronie na podstawie art. 73 § 1 K.p.a. mieści się sporządzenie przez organ, w sposób wynikający z jego możliwości technicznych i organizacyjnych, na wniosek strony, kopii dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy. Nie ulega wątpliwości, że Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w W. nie załatwił wniosku skarżącego z [...] października 2019r. o udostępnienie mu z akt sprawy administracyjnej jego dotyczącej, dokumentu nazwanego "informacją" opatrzonego datą [...] sierpnia 2019r. albowiem ani nie wydał fizycznie żądanego dokumentu ani nie wydał zaskarżalnego postanowienia odmawiającego udostępnienia dokumentu. Zgodnie z art. 37 § 1 K.p.a. na niezałatwienie sprawy, stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia. Ponaglenie winno być wniesione na piśmie i skierowane do organu wyższego stopnia nad bezczynnym organem. Jak stanowi z kolei art. 53 § 2b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Poprzedzenie skargi na bezczynność organu stosownym ponagleniem jest brakiem formalnym skargi. Do usunięcia takiego braku skarżący został wezwany zarządzeniem sędziego z dnia 31 stycznia 2020r. Z pisma złożonego przez pełnomocnika skarżącego w odpowiedzi na wezwanie sądu do wykazania, że skargę poprzedziło stosowne ponaglenie, wynika, że ponaglenia na piśmie J. G. nie wnosił. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada pisemności (vide: art. 14 § 1 K.p.a.). Jak stanowi art. 63 § 1 K.p.a. podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być również wnoszone ustnie do protokołu. Pełnomocnik skarżącego poza jednak wskazaniem, że skarżący ustnie "ponaglał" organ do wydania mu dokumentu, nie wskazywał na okoliczność, że strona dochodziła zaprotokołowania faktu wniesienia ponaglenia na bezczynność. Ani strona ani organ nie wskazują na fakt poprzedzenia skargi na bezczynność stosownym ponagleniem. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność organu nie wyczerpał przysługującego mu środka do zwalczania stanu bezczynności organu w postępowaniu przed organem administracyjnym. Tym samym skargę podległa odrzuceniu z powodu nie uzupełnienia w terminu jej braku formalnego (art. 58 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).