II SAB/Bk 37/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło, Sędziowie sędzia WSA Justyna Siemieniako (spr.), sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 maja 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą S. w C. B. na bezczynność Dyrektora Szkoły Zespołu Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego im. [...] w M. w przedmiocie informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Szkoły Zespołu Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego im. [...] w M. do załatwienia, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, wniosku D. S. z dnia 26 sierpnia 2025 r., 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądza od Dyrektora Szkoły Zespołu Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego im. [...] w M. na rzecz skarżącego D. S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego W dniu 26 sierpnia 2024 r. D. S. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą S. w C. (dalej: "skarżący") zwrócił się do Dyrektora Zespołu Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego im. [...] w M. (dalej: "Dyrektor") z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, w trybie art. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji do publicznej (Dz. U. 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej jako: "u.d.i.p."), dotyczącej zamówienia publicznego pod nazwą "Głęboka termomodernizacja budynków szkolnych Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego im. [...] w M. II-etap" (numer referencyjny: ZP/2022/9/1). W piśmie wskazano konkretne pytania, które miały dotyczyć udzielenia informacji publicznej, tj.: 1.Czy zamówienie zostało zrealizowane i całkowicie rozliczone, jeśli tak, to kiedy? 2. Jakie wynagrodzenie (w jakiej wysokości) i kiedy (w jakich datach) zostało wypłacone podmiotowi realizującemu zamówienie - generalnemu wykonawcy? 3. Czy Zamawiającemu zostali zgłoszeni podwykonawcy podmiotu realizującego zamówienie, jeśli tak to ilu podwykonawców zgłoszono ze wskazaniem wartości wynagrodzenia określonego w ich umowach z generalnym wykonawcą zamówienia? 4. Czy Zamawiający dokonywał wypłat wynagrodzenia na rzecz podwykonawców w trybie art. 6471 k.c., jeśli tak to komu, w jakich wysokościach i kiedy? 5. Czy zostały sporządzone końcowe protokoły odbioru robót? - jeśli tak to skarżący wniósł o ich udostępnienie poprzez przesłanie skanów; 6. Czy Wykonawca zamówienia złożył Zamawiającemu oświadczenia podwykonawców potwierdzające uiszczenia na ich rzecz należnego im wynagrodzenia z tytułu realizacji części zamówienia? Pismem z 9 września 2024 r. Dyrektor poinformował, że żądane informacje wykraczają poza zakres określony w u.d.i.p. i w związku z tym nie spełniają przesłanki przedmiotowej, która decydowałaby o możliwości istnienia obowiązku udostępnienia informacji publicznej. Jednocześnie w piśmie tym poinformował skarżącego, że "zgodnie z umową na realizację inwestycji pn. "Głęboka termomodernizacja budynków szkolnych w Zespole Szkół Centrum kształcenia Rolniczego im. [...] w M. II etap - gruntowe pompy ciepła" została zrealizowana. Wynagrodzenie za realizację inwestycji zostało ustalone w umowie, w kwocie 5.828.000,00 zł netto. Jeśli jest Pan zainteresowany postępowaniem przetargowym, to jest on udostępniony publicznie". W dniu 10 października 2024 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę z 27 września 2024 r. na bezczynność Dyrektora Szkoły. Wniósł o: 1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności poprzez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z 26 sierpnia 2024 roku; 2) zobowiązanie organu do udzielenia informacji publicznej, poprzez odpowiedź na pytania wskazane we wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu skargi; 3) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg. norm przepisanych; 4) wydanie postanowienia sygnalizacyjnego, o jakim mowa w art. 155 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Szkoły wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie w całości. Celem wykazania uzasadnionej wątpliwości co do intencji skarżącego, przesłał kopię pozwu o zapłatę w postępowaniu upominawczym wytoczonym przez skarżącego przeciwko Skarbowi Państwa - Zespołowi Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego im. [...] w M. Dyrektor wskazał, że będąc w stałym kontakcie z Generalnym Wykonawcą, wiedział o celu, jaki przyświecał skarżącemu w uzyskaniu powyższych informacji. W oparciu o tę wiedzę oraz utrwalony pogląd, że wnioski składane w indywidualnych sprawach np. w celu zdobycia dowodów w sprawie, przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej, odmówił udzielenia tych informacji. Wskazał na orzecznictwo, z którego wynika pogląd, że pisma składane w indywidualnych sprawach przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Potwierdził zajęte w sprawie stanowisko, że żądana informacja nie posiada waloru informacji publicznej. Dyrektor stanął na stanowisku, że skarga nie zasługuje też na uwzględnienie z uwagi na brak bezczynności. Jego zdaniem, przedmiotowy wniosek nie miał charakteru informacji publicznej, natomiast stanowił wniosek w sprawie indywidualnej. Wobec tego, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, to nie stosuje się przepisów u.d.i.p., a jedynym obowiązkiem podmiotu, do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jest zawiadomienie wnioskodawcy, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym ustawą. Zaznaczył, że w terminie ustawowym "informacja o odmowie udzielenia informacji" została dostarczona na adres wnioskodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "p.p.s.a."). Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4, tj. mających za przedmiot m.in. decyzje administracyjne (pkt 1) oraz inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4), w tym przybierające postać tzw. czynności materialno-technicznych. W myśl art. 21 in principio u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24 maja 2006 r., I OSK 601/05, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie "CBOSA"). W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Stosownie zaś do treści art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Zakres i charakter prawa do informacji publicznej określają art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Przepisy te stanowią, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Jednocześnie Konstytucja RP w art. 61 ust. 3 stanowi, że ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Przepis art. 61 ust. 1 Konstytucji RP wiąże pojęcie "prawa do uzyskiwania informacji" z działalnością podmiotów wskazanych w Konstytucji, a nie wyłącznie z samymi podmiotami, w oderwaniu od wykonywanej przez nie działalności. "Prawo do uzyskiwania informacji" to prawo do informacji o "działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne". Przyjmuje się, że prawo dostępu do informacji, o jakim mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, nie ma charakteru prawa wolnościowego, a stanowi polityczne prawo o treści pozytywnej określonej przez prawodawcę. De facto to prawodawca przesądza jego kształt, wskazując podmiot uprawniony, podmiot zobowiązany oraz przedmiot świadczenia. Nie jest to również prawo tożsame z osobistą wolnością wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji, o jakiej stanowi odrębna regulacja konstytucyjna tj. art. 54 ust. 1 Konstytucji RP zamieszczony w Rozdziale II Konstytucji RP w części zatytułowanej "Wolności i prawa osobiste". Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 marca 2006 r., sygn. akt K 17/05 zwrócił uwagę, że gwarancje konstytucyjne dotyczące prawa dostępu do informacji (art. 61 Konstytucji RP) nie mogą być w pełni utożsamione z prawem określonym w art. 54 Konstytucji RP, zapewniającym wolność wyrażania poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji. Zakresy tych przepisów częściowo się krzyżują, jednakże wolność pozyskiwania i rozpowszechnienia informacji jest ujęta szerzej niż prawo z art. 61 Konstytucji RP. Nie każda bowiem informacja, która zgodnie z wolnością ujętą w art. 54 Konstytucji RP może być pozyskana i rozpowszechniona, w tym także odnosząca się do sfery prywatnej osoby, może być uznana za informację, co do której istnieje po stronie danego organu władzy publicznej obowiązek ujawnienia, skonkretyzowany w ustawie o dostępie do informacji. Prawo dostępu do informacji publicznej powinno spełnić zatem dwa zadania. Po pierwsze, służy realizacji wywodzonej z zasady demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP) zasady transparentności władz publicznych, które mają obowiązek działać wobec obywateli w sposób jawny (por. W. Sokolewicz [w:] Konstytucja RP. Komentarz, tom IV, red. L. Garlicki, Warszawa 2005, s. 4). Po drugie, jest elementem faktycznej kontroli społecznej nad organami władzy publicznej, ponieważ obywatele, żądając udostępnienia informacji, mogą sobie wyrobić stanowisko na temat funkcjonowania instytucji publicznych, a więc ich wiarygodności, profesjonalizmu oraz gospodarności i przez to dokonywać ich racjonalnej oceny, a co za tym idzie także udzielenia poparcia poszczególnym osobom lub stronnictwom w procesie wyborczym (por. M. Chmaj, Komentarz do Konstytucji RP. Art. 61, 62, Warszawa 2020, s. 40-41). Sąd podziela stanowisko. że charakter i cele prawa do informacji publicznej powinny determinować sposób wykładania przepisów uchwalonej zgodnie z dyspozycją art. 61 ust. 4 Konstytucji RP ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Niewątpliwie, sprawy publiczne to sprawy związane z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej. "Sprawa publiczna" to sprawa ogółu, która w znacznym stopniu koresponduje z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). W doktrynie i orzecznictwie akcentuje się, że takie rozumienie pojęcia "sprawa publiczna" jest związane właśnie z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem (zob.: H. Izdebski: Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209; wyrok NSA z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt I OSK 2093/14). Sprawy niezwiązane ze wspólnotą publiczną – określane czasami w piśmiennictwie jako sprawy "sfery prywatnej" (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska: Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Warszawa 2016, Lex 2016, Komentarz do art. 1, t. 4; por. wyrok NSA z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1035/10), tj. dotyczące kwestii właśnie prywatnych, osobistych, intymnych (dane osobowe, życie prywatne, rodzinne), związanych z dobrami osobistymi (M. Jabłoński, Udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 151), nie są sprawami publicznymi, z kolei sprawy wspólnoty publicznej zawsze są sprawami publicznymi. Skoro zatem ustawowe pojęcie sprawy publicznej rozumiane jako sprawa wspólnoty publicznej i wyznaczające ustawowy zakres prawa do informacji publicznej nie może być wykładane w sposób prowadzący do rozszerzenia konstytucyjnych granic tego prawa, to przyjąć należy, że sprawa publiczna oznacza przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów. Wykładnia art. 6 u.d.i.p. prowadzi do wniosku, że informacją o sprawie publicznej jest więc również informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy oraz zasadach ich funkcjonowania, jedynie w zakresie dotyczącym działalności tych podmiotów. Art. 4 ust. 1 u.d.i.p., eksponuje element "wykonywania zadań publicznych" przez podmioty będące adresatami roszczeń o udostępnienie informacji publicznej, czyli zadań, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji RP lub ustawie (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10). Przedmiotem skargi uczyniono bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego im. [...] w M. w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w postaci realizowanego zamówienia publicznego pod nazwą "Głęboka termomodernizacja budynków szkolnych Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego im. [...] w M. II-etap". Wnioskodawca żąda informacji na temat realizacji zamówienia, jego rozliczenia, zgłoszenia podwykonawców, wypłaty wynagrodzenia wykonawcy i podwykonawcom, jego wysokości a także chce uzyskać protokoły odbioru robót. Poza sporem pozostaje to, że Dyrektor jest w tej sprawie podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. W świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej adresatami obowiązku udostępnienia takiej informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, wymienione w art. 4 tej ustawy. Dyrektor występuje tu jako podmiot dysponujący majątkiem publicznym. Przechodząc do zagadnienia, czy żądane informacje posiadają walor informacji publicznej podlegającej udostępnieniu należy wskazać, że strona skarżąca żąda informacji w odniesieniu do inwestycji realizowanej przez Dyrektora Szkoły. Dyrektor odmawia uznania waloru informacji publicznej wskazując, że Wnioskodawca domaga się udostępnienia tych informacji we własnym, prywatnym celu gospodarczym (złożony pozew), a więc sprzecznie z celem ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sugeruje w związku z tym nadużycie prawa do informacji publicznej. Już na pierwszy rzut oka widoczna jest nielogiczność stanowiska Dyrektora. Z jednej strony wskazuje on, że dana informacja nie jest informacją publiczną, a zarazem wniosek o jej udostępnienie uważa za nadużycie prawa do informacji publicznej. Za nietrafne Sąd uznaje też stanowisko Dyrektora, zgodnie z którym o tym, czy dana informacja jest, czy nie jest informacją publiczną, może decydować cel, dla którego żąda się jej udostępnienia. Wreszcie należy stwierdzić, że ocena, iż żądana dokumentacja i treści w niej zawarte nie stanowi informacji publicznej, jest błędna. W doktrynie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28–29). Art. 6 ust. 1 u.d.i.p. wymienia przykładowo rodzaje informacji mające walor publicznej. Znajdują się tam m.in. informacje o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a); majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz ich osób prawnych (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c). Żądane informacje, w tym protokoły odbioru robót, niewątpliwe należy do szeroko rozumianej sfery faktów, jako informacje i dokumenty wytworzone w ramach realizacji zamówienia finansowanego ze środków publicznych. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że powodem wystąpienia o udostępnienie informacji jest prawdopodobnie zawisły spór sądowy. Zarazem jest poza sporem, że wnioskowana dokumentacja wykonawcza i powykonawcza istnieje. To umożliwieniu kontroli społecznej m.in. dokonywanych przez organy władzy publicznej inwestycji, a także dokumentacji wytworzonej w związku z ich realizacją, służy udostępnianie informacji publicznej. Istotne jest, by informacje te dotyczyły spraw publicznych oraz znajdowały się w posiadaniu podmiotu obowiązanego do ich udostępnienia (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela pogląd, zgodnie z którym dokumenty związane z procesem inwestycyjnym realizowanym przez podmiot publiczny stanowią informację publiczną, ponieważ stanowią one w szczególności informację o sposobie gospodarowania majątkiem publicznym, co wynika z treści art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. (por. np. wyroki NSA: z 7 lipca 2021 r., III OSK 3195/21; z 30 marca 2016 r., I OSK 3133/14). W kontrolowanej sprawie nie ma znaczenia, że został zainicjowany proces cywilny między Skarbem Państwa a skarżącym, gdyż skarżący nie żąda informacji dotyczących stricte postępowania sądowego, ani spornych w nim kwestii, tylko dokumentacji, która powstała przed zainicjowaniem postępowania sądowego, stanowiącej nadal informację publiczną (por. wyrok WSA z 15 lutego 2023 r., IV SAB/Po 192/22). Jest przy tym poza sporem, że żądana przez skarżącego dokumentacja i informacje związane z realizacją inwestycji dotyczą inwestycji zrealizowanej ze środków publicznych oraz że znajdują się one w posiadaniu Dyrektora. Tym samym, jako istniejąca informacja publiczna, powinna podlegać, co do zasady, udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Ocena, czy określona informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy nie może być odmienna w zależności od tego, kto ubiega się o jej udostępnienie (por. wyrok NSA z 2 marca 2023 r., III OSK 2215/21), ani też ‒ jak to już wyżej wskazano ‒ w jakim celu. Potwierdza to brzmienie art. 2 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Jedynego wyłomu od tej zasady doszukiwać się można w treści przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 in fine u.d.i.p., zgodnie z którym prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, "w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego". Na tym tle normatywnym w pełni zasadne jest stanowisko, w myśl którego "przepisy u.d.i.p. nie wymagają żadnego uzasadnienia przyczyny, dla której występuje się z żądaniem udostępnienia informacji publicznej prostej. Wymóg taki przewidziany jest wyłącznie w przypadku informacji przetworzonej. Wskazywane [...] pobudki jakimi kierować się mieli skarżący występując o dokumentację [...], nie mają wpływu na charakter tej dokumentacji [...]. Fakt konstruowania w oparciu o żądaną [...] informację publiczną roszczeń cywilnych [...] w żaden sposób nie dezawuuje natury żądanych informacji [...]." (zob. wyrok NSA z 25 września 2020 r., I OSK 302/20). Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie rozważanie przez Dyrektora celu, dla którego Wnioskodawca miał się domagać udostępnienia danych i dokumentacji dotyczących realizacji inwestycji, nie było zasadne i nie mogło mieć wpływu na ocenę charakteru żądanej dokumentacji jako informacji publicznej. Ponadto, w ocenie Sądu, rozważania Dyrektora nie dały dostatecznych podstaw do przyjęcia, jakoby w kontrolowanej sprawie doszło do nadużycia prawa do informacji publicznej. Sąd w pełni podziela stanowisko, zgodnie z którym "nadużycie prawa do informacji publicznej, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., nie neguje tego prawa, a jedynie tamuje drogę do jego uzyskania. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wprowadza takiej przesłanki jako podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej, a zatem przy jej uwzględnieniu należy zachować szczególną ostrożność. Konstytucyjne prawo do informacji publicznej służy realizacji jednej z podstawowych wartości państwa demokratycznego, tj. jawności działania instytucji publicznych. Skoro prawo do informacji publicznej ma rangę konstytucyjną, a jego celem jest zapewnienie społecznej kontroli nad organami władzy publicznej, to wszelkie pozaustawowe przesłanki ograniczające to prawo mogą utrudnić lub wręcz uniemożliwić kontrolę społeczną nad funkcjonowaniem instytucji publicznych. Dlatego też ewentualne powołanie się na nadużycie prawa do informacji musi być zastrzeżone wyłącznie do przypadków skrajnych, w których wnioskodawca wykazuje się dużą dozą złej woli, a ilość i zakres objętych wnioskami informacji może utrudnić normalne funkcjonowanie i wypełnianie swoich ustawowych kompetencji przez organ administracji publicznej" (zob. wyrok NSA z 14 lipca 2022 r., III OSK 1682/21). Tymczasem zgodnie z poglądem wypracowanym w orzecznictwie sądowym, z nadużyciem prawa do informacji publicznej "mamy do czynienia, gdy prawo polityczne służące kontroli społecznej nad organami władzy jest wykorzystywane w celach indywidualnych, prywatnych (por. wyroki NSA z dnia 20 września 2018 r., sygn. akt I OSK 1359/18 oraz z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1638/14). Przy czym wobec jednobrzmiącej treści art. 2 ust. 2 u.d.i.p., zakazuje się żądania od wnioskodawcy wykazania interesu faktycznego lub prawnego. Podmiot zobowiązany nie może badać interesu wnioskodawcy. Oznacza to, że tylko w sytuacjach, w których wprost wynikają obiektywne okoliczności, że: żądane informacje posłużą załatwieniu sprawy indywidualnej (por. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 997/18), lub jeśli wnioskodawcy zagwarantowano dostęp do żądanych informacji, a mimo to nadal składa dalsze wnioski (por. wyroki NSA z dnia 30 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 36/17 oraz z dnia 23 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 187/18) albo gdy wnioskodawca generuje mimo otrzymania dalsze wnioski po to tylko aby utrudnić działanie podmiotu zobowiązanego (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt I OSK 1014/18) – można uznać, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej jako jej nadużycie ‒ nie dotyczy realizacji prawa politycznego, o którym mowa w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, a więc nie musi zostać udostępniona informacja. Podkreślić, jednak należy, że w sytuacjach wątpliwych nie można wzywać wnioskodawcy, aby ten wskazał, po co składa wniosek (por. wyrok NSA z dnia 8 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1969/18), a podmiot zobowiązany powinien udzielić informacji. W tym zakresie zawsze należy brać pod uwagę treść art. 2 ust. 2 u.d.i.p., która zakazuje żądania od wnioskodawcy wykazania się interesem faktycznym lub prawnym. Prawo dostępu do informacji publicznej posiada charakter otwarty i powinno być jak najszersze. Podmioty zobowiązane poza przypadkiem określonym w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie mogą żądać od wnioskodawcy przedstawienia intencji, dla których żąda określonych informacji" (zob. wyrok NSA z 7 lipca 2021 r., III OSK 3195/21). W rozpoznawanej sprawie Dyrektor powołuje się na nadużycie prawa, jednak w wymagany sposób tego nie wykazuje. Należy stwierdzić, że chęć wykorzystania informacji do celów prywatnych (np. w postępowaniu sądowym) w żaden sposób nie może zostać potraktowane jako nadużycie prawa do informacji publicznej. Samo subiektywne przekonanie Dyrektora ‒ że cel wniosku jest wyłącznie prywatny, nie stanowi wystarczającej przesłanki do uznania, że w tym przypadku skarżący, składając wniosek, nadużył prawa do informacji publicznej. Podsumowując: w ocenie Sądu za uprawniony należy uznać wniosek, że żądana przez skarżącego dokumentacja wykonawcza i powykonawcza ma charakter informacji publicznej, podlegającej udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w u.d.i.p. Przechodząc do oceny, czy w kontrolowanej sprawie Dyrektor, jako podmiot obowiązany do udostępniania posiadanych informacji publicznych, dopuścił się zarzucanej bezczynności – rozumianej ogólnie jako niezałatwienie sprawy w terminie ustawowym lub terminie przedłużonym należy wskazać, że szczególne terminy załatwienia sprawy w przedmiocie informacji publicznej zostały określone w art. 13 u.d.i.p., który stanowi, że: "1. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku." Na gruncie u.d.i.p. przyjmuje się, iż stan bezczynności może mieć miejsce w przypadku podmiotu, który będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w odpowiedni sposób i formie, wbrew przepisom prawa, w okolicznościach w nich przewidzianych ani nie udostępnia w nakazanym terminie, w drodze czynności materialno-technicznej, żądanej informacji, ani też nie podejmuje innego działania mającego na celu załatwienie wniosku. W szczególności nie wydaje decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej (z uwagi na ograniczenia wynikające z art. 5 u.d.i.p. lub – w przypadku informacji przetworzonej – ze względu na brak szczególnie istotnego interesu publicznego) albo o umorzeniu postępowania (w przypadku określonym w art. 14 u.d.i.p.), względnie nie informuje pisemnie wnioskodawcy, że żądana informacja znajduje się w Biuletynie informacji Publicznej, albo że informacji tej nie posiada, bądź że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. W każdym z tych przypadków zakreślony w cytowanym art. 13 ust. 1 u.d.i.p. czternastodniowy termin wyznacza podstawowe czasowe ramy, w których organ powinien przeprowadzić działania związane z oceną wniosku o udostępnienie informacji publicznej i jego załatwieniem. Jest poza sporem, że Dyrektor w terminie zakreślonym przez ustawę (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), choć odpowiedział na wniosek pismem z 9 września 2024 r., to ani nie udostępnił skarżącemu żądanej informacji ‒ która, jak to już wyżej zostało przesądzone, ma charakter informacji publicznej, podlegającej udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w u.d.i.p. ‒ ani nie wydał co do niej decyzji odmownej. Sąd stwierdził, że odpowiedź w postaci informacji "zgodnie z umową na realizację inwestycji [...] została zrealizowana. Wynagrodzenie za realizację inwestycji zostało ustalone w umowie, w kwocie 5.828.000,00 zł netto. Jeśli jest Pan zainteresowany postępowaniem przetargowym, to jest on udostępniony publicznie" nie realizuje w pełni wniosku skarżącego. Pytał on choćby w pytaniu 1 "czy zamówienie zostało zrealizowane i całkowicie rozliczone – jeśli tak to kiedy?". Przytoczona odpowiedź odnosi się tylko do fragmentu pytania o fakt realizacji zamówienia, a dodatkowo o rozliczenie i datę tego rozliczenia. Nie jest też odpowiedzią na pytanie o rozliczenie zamówienia wskazanie przez Dyrektora, że wynagrodzenie zostało ustalone w umowie. Z oczywistych względów należy uznać za nietrafne odesłanie skarżącego do udostępnionego publicznie postępowania przetargowego. Wszak z zadanych pytań nie wynika, aby skarżący był zainteresowany postępowaniem przetargowym, lecz pytania dotyczą zagadnień związanych z realizacją umowy. W rezultacie zarówno według stanu na dzień wniesienia skargi, jak i na dzień wyrokowania przez Sąd, Dyrektor pozostawał w zarzucanej bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał Dyrektora do załatwienia sprawy z wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z 26 sierpnia 2024 r. (pkt 1 sentencji wyroku). Jednocześnie Sąd, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., stwierdził, że Dyrektor dopuścił się zarzucanej bezczynności (pkt 2 sentencji wyroku). Z kolei oceniając charakter zaistniałej bezczynności – jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a. – Sąd, po analizie całokształtu okoliczności faktycznych sprawy, uznał, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 sentencji wyroku). W tym przypadku Sąd wziął bowiem pod uwagę, że "rażącym naruszeniem prawa" w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. pozostaje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty. (zob. wyrok NSA z 21.06.2012 r., I OSK 675/12). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia (względnie braku zakończenia), lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W tradycyjnym ujęciu rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujący na akceptacje w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Z konieczności logicznej kwalifikacji naruszenia jako "rażącego" musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie "zwykłe". Dla uznania naruszenia prawa za rażące nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. To przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być w sposób oczywisty pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., II OSK 468/13; a także wyroki WSA: z 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14; z 11 października 2013 r., II SAB/Po 69/13; z 11 marca 2015 r., IV SAB/Po 19/15). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Dyrektor terminowo zareagował na wniosek skarżącej, błędnie jednak oceniając charakter żądanych informacji. Zdaje się to jednak nie wynikać ze złej woli, lecz błędnej oceny okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Sąd nie stwierdził w toku rozpoznawania sprawy istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie, w związku z tym nie dostrzegł celowości informowania właściwych organów lub ich organów zwierzchnich o uchybieniach – w trybie art. 155 p.p.s.a. O kosztach postępowania (pkt 4 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając: poniesiony przez skarżącego koszt wpisu (100 zł), wynagrodzenie reprezentującego go radcy prawnego ustalone według stawek minimalnych zgodnie z § 15 ust. 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265), w wysokości 480 zł, oraz koszt opłaty skarbowej od złożonego pełnomocnictwa (17 zł) – łącznie 597 zł.