II SAB/Bk 38/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi M. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. w przedmiocie informacji o kontrolach p o s t a n a w i a odrzucić skargę M. S. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. (dalej: "PPIS") w przedmiocie informacji o kontrolach. Z treści skargi, doprecyzowanej pismami z dnia [...] marca 2020 r. oraz z akt administracyjnych wynika, że w ocenie skarżącego organ pozostaje w przewlekłości wynoszącej 1 rok i 8 miesięcy w sprawie poinformowania go o wynikach kontroli przeprowadzonej z jego wniosku w Areszcie Śledczym w B. w dniach [...] czerwca 2018 r. oraz o sposobie załatwienia stwierdzonych w trakcie kontroli uchybień, które zgodnie z oświadczeniem Zastępcy Dyrektora Aresztu Śledczego w B. z dnia [...] września 2018 r. miały być wyeliminowane do dnia [...] listopada 2018 r. Z akt administracyjnych wynika, że pismem z dnia [...] maja 2018 r. skierowanym do Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w B. (dalej: "WSSE") skarżący zwrócił się o przeprowadzenie kontroli sanitarnej Aresztu Śledczego w B. z uwagi na zły stan sanitarny i nieprawidłowości dotyczące m.in. gabinetu stomatologicznego, cel osadzonych, magazynu ubrań, materacy, prześcieradeł i koców. Pismo to zostało przekazane według właściwości do PPIS. W dniach [...] czerwca 2018 r. upoważnieni pracownicy Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego w B. przeprowadzili kontrolę sanitarną w Areszcie Śledczym w B. W wyniku kontroli kącików sanitarnych w celach mieszkalnych nr 112, 240, 241, 341, 342, 441, 442, 436 i 437 stwierdzono szary nalot, odpryski farby na ścianach i suficie, w związku z czym PPIS w dniu [...] czerwca 2018 r. wystosował do kontrolowanej jednostki zalecenie doprowadzenia pomieszczeń do właściwego stanu sanitarno-technicznego, co wedle pisma Zastępcy Dyrektora Aresztu Śledczego w B. z dnia [...] sierpnia 2018 r. miało nastąpić do dnia [...] listopada 2018 r. Jednocześnie PPIS wystosował do skarżącego pismo z dnia [...] czerwca 2018 r. informujące go o zakresie przeprowadzonej w dniach [...] czerwca 2018 r. kontroli oraz o tym, że w kontrolowanych celach oraz innych kontrolowanych pomieszczeniach stan sanitarno-techniczny w dniu kontroli nie budził zastrzeżeń. W kolejnym piśmie z dnia [...] lipca 2018 r. skierowanym do WSSE skarżący wskazał, że nie udostępniono mu protokołu kontroli oraz zgłosił szereg nieprawidłowości, w tym dotyczących stanu kuchni w Areszcie Śledczym w B. W odpowiedzi WSSE zwrócił się do skarżącego o doprecyzowanie jego żądania zawartego w ww. piśmie. W odpowiedzi z dnia [...] sierpnia 2018 r. skarżący sformułował zarzuty dotyczące m.in. stanu kuchni i bloku żywienia oraz poinformował o uzyskanym z PPSI piśmie dotyczącym wyników kontroli. W konsekwencji WSSE zwrócił się do PPSI o ustosunkowanie do twierdzeń podnoszonych przez skarżącego, traktując je jako złożone w trybie skargowym z art. 227 k.p.a. Po uzyskaniu odpowiedzi od PPIS, pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...], działając w trybie art. 238 § 1 k.p.a. WSSE uznał skargę M. S. za częściowo zasadną w zakresie niepełnego poinformowania go o skutkach kontroli Aresztu Śledczego w B. WSSE stwierdził, że PPIS powinien był poinformować skarżącego o stwierdzonych usterkach w kącikach sanitarnych oraz w izbie chorych nr 203, która w ogóle nie została ujęta w wystąpienie pokontrolnym. Pismem z dnia [...] września 2018 r. PPIS poinformował M. S. o wynikach kontroli, w tym o stwierdzonych w jej wyniku usterkach w kącikach sanitarnych w celach mieszkalnych nr 112, 240, 241, 341, 342, 441, 442, 436 i 437 oraz w izbie chorych nr 203 oraz, że wystosował w związku z tym wystąpienie do Aresztu Śledczego w B., w odpowiedzi na które zobowiązano się do usunięcia tych usterek do dnia [...] listopada 2018 r. W kolejnym piśmie z dnia [...] września 2018 r. skierowanym do PPIS skarżący wskazał, że wciąż nie otrzymał protokołu kontroli oraz nie został poinformowany o terminie usunięcia stwierdzonych uchybień. Podniósł także szereg zastrzeżeń co do stanu łaźni oraz sposobu gromadzenia odpadów. Wniósł o przeprowadzenie ponownej kontroli. Pismo to zostało przez WSSE potraktowane jako kolejna skarga wniesiona w trybie art. 227 k.p.a. Pismem z dnia [...] listopada 2018 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w B. poinformował PPIS, że kąciki sanitarne w ww. celach mieszkalnych oraz w izbie chorych nr 203 doprowadzono do właściwego stanu sanitarno-technicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi, poprzedzone jest każdorazowo analizą jej dopuszczalności, mającą na celu stwierdzenie, czy nie zachodzą podstawy do jej odrzucenia. Analiza przeprowadzona przez sąd doprowadziła do wniosku, że skarga wniesiona przez skarżącego jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 r., poz. 2325.; dalej: "p.p.s.a."). Przedmiot skargi do sądu administracyjnego został ściśle określony przepisami prawa, w ten sposób, że sąd administracyjny kontroluje legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 7 p.p.s.a. oraz jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność (przewlekłość postępowania) organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek działania, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym dla załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.). Zgodnie bowiem z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). Jak wynika z powyższego, skarga do sądu administracyjnego kwestionująca bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, może być wniesiona tylko wówczas, gdy organ jest zobowiązany do podjęcia określonego aktu lub czynności, tj. gdy wpłynie w tym zakresie konkretne żądanie podlegające załatwieniu rozstrzygnięciem władczym, lub gdy organ jest zobowiązany podjąć takie rozstrzygnięcie z urzędu w określonym terminie, a także gdy wydanie takiego rozstrzygnięcia przewiduje przepis prawa. Natomiast kontrola sprawowana przez sąd administracyjny nie obejmuje spraw zainicjowanych skargami na zaniechanie organów, gdy przepis prawa nie przewiduje obowiązku podjęcia działania przez organ. Właściwość sądu administracyjnego nie obejmuje również spraw zainicjowanych skargami na działalność organów, a więc takich, których przedmiotem jest krytyka nienależytego wykonywania lub organizacji zadań przez organy i ich pracowników, skarg zawierających zarzuty wadliwej działalności organu, wyrażających niezadowolenie z jego pracy, wytykających zaniechania i inne nieprawidłowości – a więc tzw. skarg powszechnych (obywatelskich), o których mowa w art. 227 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Wniesiona skarga uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończącym się czynnością faktyczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy. W postępowaniu tym nie istnieją strony, nie ma instancji, a działania podejmowane przez organ nie mają formy aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Postępowanie ma na celu ustalenie prawidłowości i terminowości działania organów administracyjnych i ich pracowników oraz zbadanie potrzeby podjęcia określonych czynności. Jak stanowi przy tym art. 223 § 1 k.p.a. organy państwowe rozpatrują oraz załatwiają skargi i wnioski w ramach swojej właściwości, którą pomocnicza określa art. 229 k.p.a. Prawo wniesienia ww. skargi stanowi realizację zagwarantowanego każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, prawa składania petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych. Do rozpatrywania tego rodzaju skarg, właściwe są organy państwowe, działające w trybie określonym w Dziale VIII k.p.a. "Skargi i wnioski". W konsekwencji, kontroli sądu administracyjnego, nie podlega także kwestia bezczynności organów w załatwieniu spraw zainicjowanych takimi skargami. Z akt sprawy wynika, że przedmiot skargi wywiedzionej do sądu, pokrywa się w istocie z przedmiotem skargi z dnia [...] lipca 2018 r. wywiedzionej przez skarżącego do WSSE, a rozpoznanej w dniu [...] sierpnia 2018 r. oraz z przedmiotem jego kolejnej skargi z dnia [...] września 2018 r. wywiedzionej do tego samego organu – tj. skarg złożonych w trybie art. 227 k.p.a. W związku z tym należało ją zakwalifikować jako skargę wniesioną w trybie przepisów rozdziału VIII k.p.a., albowiem w istocie dotyczy ona niewłaściwego działania PPIS (a konkretnie zaniechania) w zakresie poinformowania skarżącego o wynikach kontroli sanitarnej przeprowadzonej z jego inicjatywy w Areszcie Śledczym w B. Podlega ona zatem rozpoznaniu w uproszczonym trybie skargowo-wnioskowym przez właściwy organ, wskazany w art. 229 k.p.a., a o sposobie jej rozpoznania zawiadamia się skarżącego stosownie do art. 237 § 3 k.p.a. Przy tym zarówno sposób procedowania, jak i załatwienia owej skargi, w tym bezczynność lub przewlekłość działania organów w załatwieniu takiej skargi, pozostaje poza zakresem właściwości sądów administracyjnych. Działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg, nie mieszczą się bowiem w zakresie kontroli sądowej, która obejmuje m.in. akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w tych przypadkach. W konsekwencji należało uznać, że przedmiotowa skarga, jako niedotycząca przewlekłości postępowania, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 – 9 p.p.s.a., nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Sama zaś okoliczność, że skarżący nie jest zadowolony z dotychczasowego sposobu rozpatrzenia jego wniosków, nie ma wpływu na ww. ocenę. Powyższe skutkuje stwierdzeniem niedopuszczalności skargi i jej odrzuceniem na zasadzie art. 58 § pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że skarga podlega odrzuceniu, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.