II SAB/Bk 39/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), po rozpoznaniu w dniu 03 sierpnia 2010 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. O. na bezczynność Wojewody P. w przedmiocie odszkodowania za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis sądowy w kwocie 100 (sto) złotych. Wojewoda P. prowadzi pod sygn. [...] postępowanie w przedmiocie prawa do odszkodowania za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Postępowanie zainicjowała w 2004 r. M. O., obecnie stroną jest jej spadkobierca - syn S. O. S. O. złożył skargę na bezczynność Wojewody P., polegającą na braku rozpatrzenia przez kilka lat wniosku o wydanie decyzji w przedmiocie spornego odszkodowania. Wskazał, że organ nie tylko nie wydał decyzji w sprawie, ale i bezpodstawnie ją przedłuża żądając od strony przedstawienia dowodów, które nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia lub też dowodów, które nie są wymagane przepisami ustawy z 08 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W obszernej odpowiedzi na skargę organ wskazał, że nie ma obecnie możliwości pozytywnego rozpoznania wniosku z uwagi na niewykazanie przez stronę okoliczności uzasadniających prawo do rekompensaty, wymaganych ustawą z 08 lipca 2005 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 18 czerwca 2010 r. wezwano skarżącego do wykazania, że przed złożeniem skargi składał zażalenie na bezczynność organu (k. 1). Wezwanie skarżący odebrał 02 lipca 2010 r. Termin wykonania wezwania mijał w piątek 09 lipca 2010 r. Pismem nadanym na poczcie 07 lipca 2010 r. S. O. wskazał, że uzupełnił brak formalny skargi w postaci złożenia zażalenia na bezczynność organu – uczynił to 07 lipca 2010 r. Wniósł o zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do czasu rozpoznania zażalenia przez Ministra Skarbu Państwa. Do przedmiotowego wniosku dołączył kserokopię zażalenia i dowodu nadania zażalenia listem poleconym na adres Ministerstwa (k. 20 – 22). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Powyższy warunek obowiązuje zarówno w sytuacji wnoszenia skargi na akt lub czynność organu, jak i w sprawach kwestionowania bezczynności. Przedmiotem sprawy niniejszej jest bezczynność Wojewody P. w załatwieniu sprawy dotyczącej rekompensaty za mienie pozostawione poza aktualnymi granicami Polski. Postępowanie powyższe jest postępowaniem administracyjnym, w którym zasadą jest możliwość kwestionowania niezałatwienia sprawy w terminie w drodze zażalenia na bezczynność składanego do organu wyższego stopnia (art. 37 Kpa). Wniesienie takiego zażalenia stanowi spełnienie warunku wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, jak tego wymaga art. 52 § 1 p.p.s.a. Powołany przepis stanowi poza tym, że skargę można wnieść "po wyczerpaniu środków zaskarżenia", a zatem zainicjowanie sprawy przed sądem powinno nastąpić po złożeniu zażalenia na bezczynność. Jest to niezbędne z tego powodu, że organ wyższego stopnia rozpoznający zażalenie ma odpowiednie środki prawne dyscyplinujące organ prowadzący postępowanie do załatwienia sprawy, przy zastosowaniu których skarga na bezczynność może się okazać zbędna. Niedopuszczalna jest zatem skarga na bezczynność organu, przed której wniesieniem warunek z art. 52 § 1 p.p.s.a. nie został spełniony. Będzie to miało miejsce zarówno wówczas, gdy środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym w ogóle nie złożono, mimo iż były przewidziane prawem, jak i wówczas, gdy taki środek złożono, ale już po wniesieniu skargi. Ostatnio opisana sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej, bowiem zażalenie zostało złożone 07 lipca 2010 r. (k. 22) - a skarga wpłynęła w czerwcu 2010 r. Zgodnie z art. 9 ustawy z 08 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) organem wyższego stopnia w sprawach przyznania lub odmowy przyznania prawa do rekompensaty jest minister właściwy do spraw Skarbu Państwa. Zatem zażalenie na bezczynność Wojewody P. w sprawie niniejszej skarżący powinien był wnieść do właściwego ministra przed złożeniem skargi. Niedopełnienie tego warunku powoduje niedopuszczalność skargi i zobowiązuje sąd do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Marginalnie podać należy, że przedmiotowe odrzucenie skargi na bezczynność nie uniemożliwia ponownego jej złożenia. Celowość ponownego kwestionowania bezczynności skarżący powinien jednak ocenić na podstawie wyniku postępowania zażaleniowego i sposobu prowadzenia postępowania o rekompensatę po jego zakończeniu. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z powodu odrzucenia skargi na bezczynność nie mógł zostać rozpoznany wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania. Przedmiotowe zawieszenie może mieć miejsce wyłącznie w postępowaniu skutecznie wszczętym, która to sytuacja nie zaistniała w niniejszym przypadku.