II SAB/Bk 4/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2017 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. na bezczynność Wójta Gminy W. w przedmiocie wydania zezwolenia na usunięcie drzew p o s t a n a w i a odrzucić skargę W piśmie z dnia 6 grudnia 2016 r. zatytułowanym "Skarga na Wójta Gminy W. dr inż. Z. S. Skarga na Przewodniczącego Rady Gminy oraz Radę Gminy W." J. G. sformułował szereg żądań, w tym zakwestionował działanie Wójta Gminy W. w sprawie zainicjowanej jego wnioskiem z dnia 27 października 2016 r. o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew; wskazał, że Przewodniczący Rady Gminy oraz Radni Rady Gminy "nic nie robią w sprawach zgłaszanych zarówno przez niego jak też innych mieszkańców gminy". Przedstawił przebieg postępowania zainicjowanego wnioskiem z dnia 27 października 2016 r. zarzucając Wójtowi celowe łamanie obowiązujących przepisów prawa. Wyjaśnił, że w jego ocenie władze Gminy działają na jego niekorzyść, aby zgłaszanych przez niego wniosków nie rozpatrywać lub uznać je za niezasadne. Do skargi dołączył kserokopie dokumentów stanowiących korespondencję między nim a Urzędem Gminy W. w sprawie zawnioskowanego zezwolenia na usunięcie drzew. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 stycznia 2017 r. wyodrębniono z powyższego pisma trzy skargi: - skargę na bezczynność Wójta Gminy W. w sprawie dotyczącej wydania zezwolenia na usunięcie drzew (sprawa niniejsza); - skargę na działanie Przewodniczącego Rady Gminy W. (II SA/Bk 32/17); - skargę na działanie Rady Gminy W. (II SA/Bk 33/17). W międzyczasie, w sprawie niniejszej toczyło się postępowanie wpadkowe w przedmiocie prawa pomocy, w którym postanowieniem z dnia 13 grudnia 2016 r. referendarz sądowy przyznał Skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (ustanowiono r. pr. A. O.). Prawomocnym postanowieniem z dnia 7 lutego 2017 r. Sąd utrzymał jednak w mocy kolejne postanowienie referendarza sądowego, z dnia 13 stycznia 2017 r., którym cofnięto Skarżącemu prawo pomocy w przyznanym zakresie (k. 65). Jeszcze w trakcie obowiązywania przyznanego prawa pomocy ustanowiony z urzędu pełnomocnik w piśmie z dnia 30 stycznia 2017 r. (k. 24) wyjaśnił, że popiera złożoną przez Skarżącego "skargę na działanie Wójta Gminy W." i wnosi o uznanie, że "działanie Wójta było niezasadne bowiem wniosek skarżącego powinien zostać rozpatrzony, postanowieniem lub decyzją zgodnie z przepisami k.p.a.". W dalszej części tego pisma pełnomocnik Skarżącego wywodziła, że "W niniejszej sprawie skarżący zasadnie wniósł skargę na działanie wójta. Jego skarga została przyjęta i rozpatrzona przez Radę Gminy W. uchwałą z dnia [...].12.2016 roku". Zarządzeniami z dnia 8 lutego 2017 r. Przewodniczący Wydziału wezwał Skarżącego do usunięcia braku skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia - przez wykazanie, że składał do organu wyższego stopnia zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie (k. 74), jak też wezwał pod takim samym rygorem do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł (k. 75). Wezwania te doręczono Skarżącemu w dniu 16 lutego 2017 r. (k. 82). Termin na wykonanie powyższych obowiązków minął w dniu 23 lutego 2017 r. W piśmie z dnia 19 lutego 2017 r. (data nadania 23 lutego 2017 r., k. 99) Skarżący złożył następujące wyjaśnienia: po pozostawieniu bez rozpoznania jego wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew składał zażalenie (skargę) do Przewodniczącego Rady Gminy oraz Rady Gminy W. (pismo z dnia 30 listopada 2016 r.), a następnie otrzymał uchwałę Rady Gminy W. z dnia [...] grudnia 2016 r. uznającą jego skargę za niezasadną; w dniu 4 stycznia 2017 r. wywiódł z kolei skargę do Wojewody P. na Wójta Gminy W., Przewodniczącego Rady i Radę Gminy W. zaskarżając podjętą w dniu [...] grudnia 2016 r. uchwałę, otrzymał odpowiedź w piśmie z dnia 25 stycznia 2017 r.; następnie w piśmie z dnia 31 stycznia 2017 r. wezwał Radę Gminy W. do usunięcia naruszenia prawa, na które to wezwanie nie otrzymał odpowiedzi. Wniósł o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przede wszystkim sprecyzować należy przedmiot skargi złożonej w sprawie niniejszej, bowiem Skarżący określił tę skargę jako "na Wójta Gminy W.", zaś jego pełnomocnik (w okresie obowiązywania przyznanego prawa pomocy) w piśmie z dnia 30 stycznia 2017 r. wskazał, że jest to skarga na działanie Wójta (k. 24). Zauważyć jednak należy, że w treści skargi (pismo z dnia 6 grudnia 2016 r.) Skarżący kwestionuje zarówno nienależyte wykonywanie zadań przez organy Gminy W. jak i przedstawia przebieg postępowania zainicjowanego jego wnioskiem z dnia 27 października 2016 r. o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew. W postępowaniu tym, jak wynika z akt administracyjnych, wzywano Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku, a następnie w piśmie z dnia 25 listopada 2016 r. pozostawiono wniosek bez rozpatrzenia na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. uznając, że Wnioskodawca nie uzupełnił jego braków formalnych i nie może wnioskowi być nadany bieg. Zdaniem Sądu, uprawnione jest twierdzenie, że w zakresie w jakim pismo z dnia 6 grudnia 2016 r. dotyczy Wójta Gminy W. nie jest to tzw. skarga obywatelska rozpoznawana przez organy na podstawie przepisów Działu VIII K.p.a., ale skarga na bezczynność Wójta w przedmiocie załatwienia wniosku Skarżącego o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew. W istocie bowiem kwestionuje on czynność procesową pozostawienia bez rozpoznania tego wniosku. Stąd też pismo z dnia 6 grudnia 2016 r. w zakresie w jakim dotyczy Wójta Gminy W. zakwalifikowano jako skargę na bezczynność tego organu (w pozostałym zakresie zakwalifikowano to pismo jako skargę na działanie Rady Gminy W. i skargę na działanie Przewodniczącego Rady Gminy W. – obydwie zostały odrzucone postanowieniami z dnia 17 stycznia 2017 r. w sprawach odpowiednio II SA/Bk 33/17 oraz II SA/Bk 32/17). Bezpodstawne było kwalifikowanie powyższego pisma także jako skargi obywatelskiej tj. na nienależyte wykonywanie zadań przez Wójta, bowiem taka skarga podlegałaby odrzuceniu jako dotycząca przedmiotu nienależącego do właściwości sądów administracyjnych. Skuteczne wniesienie skargi na bezczynność jest obwarowane, tak jak w przypadku każdej innej skargi do sądu administracyjnego, warunkiem uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej p.p.s.a. Wymaganym środkiem zaskarżenia w niniejszym przypadku jest zażalenie na bezczynność, które należy wnieść do organu wyższego stopnia (art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej jako K.p.a. Organem wyższego stopnia nad Wójtem Gminy W. jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. Z uwagi na powyższe wymagania formalne skargi na bezczynność, Skarżący w sprawie niniejszej zarządzeniem z dnia 8 lutego 2017 r. został wezwany do wykazania pod rygorem odrzucenia skargi, że składał zażalenie do organu wyższego stopnia (k. 84). W odpowiedzi na to wezwanie skarżący przedłożył wyjaśnienie z dnia 19 lutego 2017 r. wraz z plikiem pism. Analiza treści tego wyjaśnienia jak też załączonych do niego dokumentów nie pozwala na ocenę, że Skarżący wyczerpał tryb zażaleniowy z art. 37 § 1 K.p.a. Ustosunkowując się do wezwania Przewodniczącego Wydziału Skarżący wskazał na: - pismo z dnia 30 listopada 2016 r. jako na "zażalenie (skargę)" (k. 86), które składał po otrzymaniu informacji o pozostawieniu bez rozpoznania jego wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew. Zauważyć jednak należy, że pismo to jest skierowane nie do SKO w Ł. a do Przewodniczącego Rady Gminy i do Rady Gminy W., nadto zostało już, jak sam Skarżący wskazuje, załatwione uchwałą tejże Rady z dnia [...] grudnia 2016 r. jako tzw. skarga obywatelska. Nie mogło zatem pełnić roli zażalenia złożonego w trybie art. 37 § 1 K.p.a.; - skargę do Wojewody Podlaskiego z dnia 4 stycznia 2016 r. Wskazać należy, że co prawda pisma tego nie ma w aktach sprawy, jednakże także nie mogło pełnić roli zażalenia w trybie art. 37 § 1 K.p.a., bowiem również nie było skierowane do SKO a do Wojewody P. Nadto Skarżący wyraźnie wskazuje, że kwestionował w nim uchwałę Rady Gminy W. z dnia [...] grudnia 2016 r. a nie bezczynność Wójta tej Gminy. Także zatem nie mogło być zażaleniem w trybie art. 37 1 K.p.a.; - pismo z dnia 31 stycznia 2017 r. (k. 89), jednakże stanowi ono wezwanie Rady Gminy W. do usunięcia naruszenia prawa a nie zażalenie w trybie art. 37 § 1 K.p.a. Zdaniem Sądu, skoro żadne z wyżej wymienionych pism nie stanowi zażalenia na bezczynność, o którym mowa w art. 37 § 1 K.p.a., to tym samym nie ma podstaw do uznania, że przed wniesieniem skargi został wyczerpany tryb zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, jak tego wymaga art. 52 § 1 p.p.s.a. Stąd też skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.