II SAB/Bk 41/22

WyrokWSA w Białymstoku2022-06-03

Skład orzekający: Dariusz Marian Zalewski, Marcin Kojło, Paweł Janusz Lewkowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała charakter rażący?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej, ponieważ nie rozpoznał odwołania skarżącej w ustawowym terminie 14 dni, co jest terminem szczególnym, wyłączającym możliwość jego przedłużenia na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Bezczynność ta miała charakter rażący z uwagi na długotrwałość, uporczywość niedziałania organu oraz brak uzasadnionych przyczyn, co wskazuje na celowe działanie organu.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej listy nauczycieli z wysokością dodatków motywacyjnych. Po odmowie Dyrektora Szkoły i uchyleniu tej decyzji przez SKO, Dyrektor Szkoły wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji SKO, co skutkowało jej stwierdzeniem. Następnie Dyrektor Szkoły ponownie odmówił udostępnienia informacji. Po złożeniu odwołania do Wójta Gminy T., organ ten zawiadomił o niemożności załatwienia sprawy w terminie i wskazał nowy termin. Skarżąca złożyła ponaglenie na przewlekłość postępowania, zarzucając naruszenie art. 35 k.p.a. Wójt Gminy T. przedłużył termin, powołując się na konieczność zasięgnięcia opinii specjalisty RODO. Ostatecznie, po wniesieniu skargi do sądu, organ wydał decyzję, co skutkowało umorzeniem postępowania w części dotyczącej zobowiązania do jej wydania.
Rozstrzygnięcie
Sąd umorzył postępowanie w sprawie zobowiązania Wójta Gminy T. do rozpoznania odwołania skarżącej, stwierdził bezczynność organu, stwierdził rażące naruszenie prawa przez organ oraz zasądził od Wójta Gminy T. na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 czerwca 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. M. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy T. w przedmiocie informacji publicznej 1. umarza postępowanie w sprawie zobowiązania Wójta Gminy T. do rozpoznania, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, odwołania skarżącej J.M. z dnia [...] marca 2022 r.; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Wójta Gminy T. na rzecz skarżącej J.M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia [...] września 2021 r. J. M. (zwana dalej: "skarżącą") wystąpiła drogą elektroniczną do Dyrektora Szkoły Podstawowej w T. z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w postaci skanu imiennej listy nauczycieli, z podaniem wysokości dodatków motywacyjnych przyznanych w roku szkolnym 2017/2018. Pismem z dnia [...] września 2021 r. nr [...] Dyrektor Szkoły poinformował, że wniosek zostanie rozpatrzony w terminie do dnia [...] listopada 2021 r. Decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] Dyrektor Szkoły Podstawowej w T. odmówił udostępnienia informacji publicznej, argumentując "dużą pracą" związaną z przygotowaniem informacji oraz korzystania z archiwum zakładowego. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium podniosło, że nie budzi wątpliwości, że nauczyciel jest osobą pełniącą funkcję publiczną oraz, że żądana informacja o wynagrodzeniach wraz z podaniem wysokości dodatków motywacyjnych stanowi informację publiczną. Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2021 r. Dyrektor Szkoły Podstawowej w T., powołując się na art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium z dnia [...] grudnia 2021 r. Zdaniem wnioskodawcy organem wyższego stopnia w stosunku do Dyrektora ww. szkoły jest- zgodnie z art. 17 pkt 3 k.p.a.- Wójt Gminy T., a nie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] stwierdziło nieważność ww. decyzji. Decyzją z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] Dyrektor Szkoły Podstawowej w T. odmówił skarżącej udostępnienia informacji publicznej, argumentując "dużą pracą pedagogiczną" związaną z przygotowaniem informacji oraz niewykazaniem przez skarżącą szczególnej istotnością dla interesu publicznego wnioskowanego udostępnienia. W dniu skarżąca złożyła odwołanie od ww. decyzji do Wójta Gminy T. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] Wójt Gminy T. zawiadomił, że sprawy nie można załatwić w terminach wskazanych w art. 35 k.p.a., z uwagi na konieczność ustalenia czy udostępnienie żądanej informacji publicznej nie narusza dobra prawnie chronionego oraz wskazał nowy termin załatwienia sprawy do dnia [...] maja 2022 r. W dniu 29 kwietnia 2022 r. skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ponaglenie na przewlekłość postępowania przez Wójta Gminy T. oraz wniosła o: 1) stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia sprawy. 2) zobowiązanie organu do niezwłocznego załatwienia sprawy oraz wyjaśnienia przyczyn przewlekłości prowadzenia postępowania administracyjnego. 3) ewentualnie pod rozwagę Sądu wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w postępowaniu administracyjnym poprzez nieprawidłową przyczynę zawiadomienia przez organ o niezałatwieniu sprawy w terminie. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 35 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niezałatwienie sprawy w terminie wyrażonym w ustawie bez zbędnej zwłoki w sytuacji, gdy sprawa nie wykazuje cech sprawy szczególnie skomplikowanej. Postanowieniem z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] Wójt Gminy T. ustosunkował się do ww. ponaglenia. Podniósł, że w związku z tym, że dane, o które wnosi skarżąca są to dane wrażliwe i dotyczące nauczycieli, dlatego też zaistniała konieczność przedłużenia postępowania w celu zasięgnięcia opinii specjalisty do spraw RODO. Z notatki urzędowej sporządzonej w dniu [...] czerwca 2022 r. z przez kierownika sekretariatu Wydziału I wynika, że w trakcie rozmowy telefonicznej przeprowadzonej z pracownikiem Urzędu Gminy T. ustalono, że w dniu [...] maja 2022 r. wydano decyzję, którą doręczono skarżącej w dniu [...] maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że przedmiotowa sprawa została rozpoznania w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 4 a, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie ulega wątpliwości w rozpoznawanej sprawie, że sformułowane żądanie dotyczy informacji publicznej, a organ jest podmiotem zobowiązanym w sprawie niniejszej do udostępnienia informacji publicznej jako podmiot wykonujący zadania publiczne, reprezentujący jednostkę samorządu terytorialnego i będący w posiadaniu zażądanej informacji publicznych (art. 4 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm.), dalej: u.d.i.p. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. W orzecznictwie odwołującym się do art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP wskazuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów. Pojęcie informacji publicznej odnosi się zatem do wszelkich faktów dotyczących spraw publicznych i tych, które odnoszą się do publicznej sfery działalności. Prawo do informacji publicznej obejmuje przy tym m.in. uprawnienia do uzyskania informacji publicznej lub wglądu do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 u.d.i.p.). W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że organ postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2022 r. wskazał, iż nie można załatwić sprawy na podstawie art. 35 k.p.a., podając nowy termin jej załatwienia. W uzasadnieniu powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego rozwijając w odpowiedzi na skargę przesłanki przedłużenia terminu o brak możliwości wydania wcześniejszej opinii przez inspektora RODO. Organ, przedłużając termin organ działał jednak bez podstawy prawnej. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 16 ust. 2 pkt 1 u.d.i.p. do odwołania od decyzji w zakresie odmowy udzielenia informacji publicznej stosuje się przepisy k.p.a. z tym, że odwołanie rozpoznaje się w terminie 14 dni. Oznacza to, że w zakresie terminu do rozpoznania odwołania wyłączone są przez ustawodawcę przepisy k.p.a., co dotyczy także możliwości przedłużania tego terminu. Powoływany wyżej przepis u.d.i.p. jest kategoryczny i jednoznaczny. Organ ma 14 dni na rozpoznanie odwołania i ani dnia dłużej. W rozpoznawanej sprawie organ tego terminu nie dochował, co więcej powołując się głównie na wyrok TK oraz "niezdecydowanie" inspektora RODO. Wczytując się w akta sprawy administracyjnej można mieć przeświadczenie, że organ celowo działał w przewlekłości, w istocie nie mając zamiaru udostępnienia tej informacji. Dopiero po wniesieniu skargi do Sądu organ 16 maja 2022 r. udzielił odpowiedzi na wniosek Skarżącej, co spowodowało konieczność umorzenia przez Sąd postępowania w zakresie zobowiązania organu do dokonania czynności. Należało zatem orzec wprost o wystąpieniu bezczynności i jej charakterze, która – zdaniem sądu – była rażąca (orzeczenia w punkcie 2 i 3 wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a.). Z rażącym charakterem bezczynności mamy do czynienia np. gdy okres zaniechania jest długotrwały, zaniechanie jest celowe lub zamierzone przez organ, ewentualnie wynika z innych niepodlegających akceptacji przyczyn. W sprawie niniejszej organ nie rozpoznał odwołania w terminie pomimo braku uzasadnionych przyczyn, co było przedmiotem oceny Sądu. Długotrwałość i uporczywość niedziałania organu jest powodem oceny charakteru bezczynności jako rażącego. Okoliczności sprawy wskazują, że zaniechanie było celowe, co musi się spotkać z negatywną oceną. Rolą organu jest zapewnienie takich możliwości technicznych i organizacyjnych, aby ustawowe obowiązki w zakresie dostępu do informacji publicznej były realizowane terminowo. Ze względu na powyższe Sąd postanowił jak w sentencji. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądzając od organu uiszczony przez stronę skarżącą wpis w kwocie 100 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło