II SAB/Bk 42/12

PostanowienieWSA w Białymstoku2012-10-17

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazuje niskie dochody, znaczące zadłużenie, zły stan zdrowia i konieczność ponoszenia wysokich kosztów utrzymania gospodarstwa rolnego, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym?
Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania kasacyjnego bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Niskie dochody, zły stan zdrowia, liczne zadłużenia oraz wysokie koszty utrzymania gospodarstwa rolnego uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
J. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym. Argumentował, że jego gospodarstwo rolne nie odrobiło strat, ponosi on wysokie koszty bieżące, a dodatkowo cierpi na nieuleczalną chorobę psychiczną. Jego dochody pochodzą z renty inwalidzkiej i sprzedaży mleka, a posiada znaczące zadłużenia.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 17 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym w sprawie ze skargi J. B. na bezczynność Starosty S. w przedmiocie odszkodowania za grunty przejęte pod ulicę i tereny skoncentrowanego budownictwa jednorodzinnego p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną. J. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego w całości (k. 60). Skarżący wywiódł, iż nie odrobił jeszcze strat w prowadzonym gospodarstwie rolnym powstałych w związku z i. odbytą w okresie od [...] lutego 2006 r. do [...] marca 2007 r. W szczególności nie został jeszcze wywieziony w pełni obornik, nie wykonano planowanych kapitalnych napraw maszyn i remontów budynków. Skutkuje to zwiększeniem wydatków na działania doraźne m.in. zakup plandek do przykrycia plonów zbóż, trzymanych tymczasowo na przyczepach na podwórku, wypożyczenie kopaczki do ziemniaków. Dodatkowo organy władzy publicznej przenoszą na wnioskodawcę obowiązki ustawowe, które wiążą się z koniecznością ponoszenia kosztów. W konsekwencji skarżący zmuszony jest do zamrażania kapitału przeznaczonego np. na odrobienie strat spowodowanych i. Powstałych w ten sposób strat nie rekompensuje zwrot kosztów sądowych. J. B. wskazał również na niskie plony zbóż, niezacielenie krów na skutek i., które spowodowało, że zwierzęta te dają mało mleka oraz na utratę klientów na mleko. Gmina S. zablokowała obrót nieruchomościami i z tego tytułu skarżący również nie może pozyskać żadnych środków. J. B. podkreślił, iż jest osobą cierpiącą na nieuleczalną chorobę psychiczną. Dodatkowo, niezdolność do pracy ma charakter trwały, co w połączeniu z koniecznością zażywania lekarstw obniżających zdolność psychoruchową powoduje, że skarżący może pracować jedynie we własnym gospodarstwie rolnym i to na własne ryzyko oraz skutkuje koniecznością korzystania z pomocy osób trzecich. Skarżący utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości 145,64 zł oraz sprzedaży mleka w wysokości 102,50 zł. Aktualnie zatem uzyskuje dochód w łącznej kwocie 248,14 zł. Wnioskodawca posiada grunty rolne o powierzchni [...] ha (w tym [...] ha dzierżawione od gminy), las o powierzchni [...] ha, dom o powierzchni [...] m² (powierzchnia mieszkalna [...] m²) oraz [...] maszyn rolniczych mających średnio [...] lat (wartość szacunkowa około 74.500 zł). Razem ze skarżącym mieszka jego matka I. B., która prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. J. B. wyszczególnił również nieuregulowane zobowiązania pieniężne w tym: Sąd Rejonowy w S. – 1.020 zł grzywna i postępowanie odwoławcze; Wojewódzka Stacja Pogotowia Ratunkowego w B. – 309,60 zł za przewiezienie na przymusowe leczenie; Gmina S. – 965 zł i 879 zł – podatek rolny za 2010 i 2011 rok; Sąd Okręgowy w B. – 3.600 zł koszty zastępstwa procesowego; Sąd Rejonowy w B. -1.200 zł i 5.040 zł koszty zastępstwa procesowego; Sąd Rejonowy w S. – 1.272 zł koszty zastępstwa oraz kara porządkowa. Ponadto J. B. oświadczył, że za 2010/2011 rok dochód szacunkowy z gospodarstwa rolnego wyniósł 18.485,28 zł, zaś dotacja z dopłat unijnych wyniosła 21.200,38 zł. W tym samym okresie wnioskodawca otrzymał rentę inwalidzką w kwocie 1.738,92 zł. Łącznie dochód skarżącego za 2010/2011 rok wyniósł 41.424,58 zł. Koszt uzyskania dochodu wyniósł we wzmiankowanym okresie 37.155,73 zł, w tym: nasiona – 905,63 zł; nawozy – 3.361,38 zł; środki ochrony roślin – 1.019 zł; olej napędowy – 7.159,78 zł; energia elektryczna – 1.758,76 zł; koszty utrzymania (wyżywienie, ubranie, środki czystości) – 8.395 zł; podatek rolny – 1.356 zł; ubezpieczenie – 608 zł; OC ciągników i naczepy – 125 zł; opłata za dzierżawę gruntów od gminy – 53,33 zł; wynajem kombajnu – 2.100,22 zł; amortyzacja maszyn – 7.838,56 zł; telefon – 200 zł; woda – 115,07 zł; butla z gazem – 720 zł; wydatki ogólnogospodarcze – 900 zł; lekarstwa – 500 zł; opłaty za zajęcie pasa drogowego – 40 zł (k. 60-61). Końcowo wnioskodawca wskazał, iż z uzyskanych w tym roku dopłat pokrył część wydatków na koszty sądowe i zwrot kosztów pełnomocników procesowych. Ponadto na rzecz Prokuratorii Generalnej skarżący uiścił kwotę 4.500 zł. Łącznie zaś na poczet tych należności uiścił kwotę 7.048 zł. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanym przypadku J. B. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania kasacyjnego w sprawie niniejszej bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Ze złożonego oświadczenia wynika, że skarżący utrzymuje się z otrzymywanej renty w łącznej wysokości 145,64 zł oraz dochodu ze sprzedaży mleka w kwocie 102,50 zł. Wnioskodawca posiada grunty rolne o pow. [...] ha, las o pow. [...] ha, dom o pow. [...] m², maszyny rolnicze – [...] sztuk oraz bydło. J. B. jest osobą schorowaną, cierpiącą na nieuleczalną chorobę psychiczną, niezdolną do podjęcia dodatkowej pracy zarobkowej. Nadto skarżący aktualnie posiada liczne zadłużenie ze spraw sądowych i innych opłat na łączną kwotę około 15.000 zł. Powyższe okoliczności, a przede wszystkim wysokość osiąganego dochodu w połączeniu z ponoszonymi wydatkami, złym stan zdrowia, brakiem zgromadzonych oszczędności oraz zadłużeniem pozwalają na stwierdzenie, że J. B. nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło