II SAB/Bk 43/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Justyna Siemieniako, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 maja 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. M. na bezczynność Przewodniczącego Podlaskiego Zrzeszenia Ludowych Zespołów Sportowych w Białymstoku w przedmiocie informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Przewodniczącego Podlaskiego Zrzeszenia Ludowych Zespołów Sportowych w Białymstoku do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 09.02.2024 r. w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Przewodniczącego Podlaskiego Zrzeszenia Ludowych Zespołów Sportowych w Białymstoku na rzecz skarżącego A. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: 1. Wnioskiem z 9 lutego 2024 r. A. M. (dalej powoływany jako skarżący) zwrócił się do Podlaskiego Zrzeszenia Ludowe Zespoły Sportowe w Białymstoku o przesłanie pocztą informacji o następującej treści: (1) Czy Podlaskie Zrzeszenie LZS w Białymstoku finansowało ze środków publicznych bilbordy lub inne nośniki reklamujące XXVI Ogólnopolskie Igrzyska LZS Białystok 2023, w szczególności takie jak w załączniku 1., prezentowane w miejscach publicznych? (2) Czy niektóre lub wszystkie z nośników, o których mowa w poprzednim pytaniu, zawierały widoczne personalia lub wizerunek przewodniczącego Podlaskiego Z LZS, M. B.? (3) Jak pisane były jego dane, czy jako M. B.? Jeśli inaczej, to w jakiej formie? (4) Ile kosztowała ekspozycja reklam (bilboardy i inne nośniki reklamowe, o których mowa w poprzednich pytaniach, które zawierały personalia lub wizerunek M. B.) w ramach kampanii informacyjnej na temat igrzysk LZS Białystok 2023? Ile pieniędzy ze środków publicznych Podlaskie Zrzeszenie LZS w Białymstoku wydało na te reklamy? (5) Na ilu nośnikach i w jakim okresie eksponowano te reklamy? (6) Jaka była lokalizacja tych reklam? (7) Czy Podlaskie Zrzeszenie LZS w Białymstoku finansowało ze środków publicznych sponsorowane posty, z personaliami lub wizerunkiem prezesa M. B., w mediach społecznościowych? W szczególności takie jak w załączniku 2. Jeśli tak, to ile było takich postów i w jakiej wysokości ich koszty zostały pokryte przez Podlaskie Zrzeszenie LZS w Białymstoku ze środków publicznych? (8) Czy Podlaskie Zrzeszenie LZS w Białymstoku finansowało ze środków publicznych w roku 2023 druk ulotek reklamowych zawierających nazwisko lub wizerunek M. B.? Jeśli tak, to w jakim nakładzie? Ile pieniędzy ze środków publicznych Podlaskie Zrzeszenie LZS w Białymstoku na to przeznaczyło? W jakim okresie rozprowadzano te ulotki? 2. Skarżący, motywowany brakiem odpowiedzi Przewodniczącego Podlaskiego Zrzeszenia Ludowe Zespoły Sportowe w Białymstoku (dalej powoływany jako organ), w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zaskarżył bezczynność tego organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji, 2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek, 3) art. 10 ust. 1 w zw. z art 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako: u.d.i.p.) w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji. W skardze wskazano, że w dniu 9 lutego 2024 r. skarżący złożył za pośrednictwem poczty, listem poleconym wniosek o udostępnienie informacji o ww. treści. Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wskazał pocztę polską. Skarżący podniósł, że pomimo upływu terminu do udostępnienia tej informacji podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. Wobec powyższego skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, a także o zasądzenie od organu na moją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. 3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Organ podniósł, że wnioskodawca nie wskazał sposobu ani formy udostępnienia informacji publicznej. Wyjaśnił, że Podlaskie Zrzeszenie LZS w Białymstoku opiera swoja działalność głównie na współpracy z klubami sportowymi, samorządami. Na etacie zatrudniona jest jedna osoba, która obsługuje całą działalność funkcjonowania biura. Wyjaśniono, że w pierwszym kroku po konsultacji z członkami Prezydium zdecydowano, że zgodnie z prawdą Podlaskie Zrzeszenie LZS w Białymstoku nie poniosło żadnych kosztów, o których mowa w piśmie i rzeczywiście nie odpowiedziano na nie. Wskazano, że fakt ten spowodowany był niewiedzą związaną z postępowaniem administracyjnym. Zważywszy, że Przewodniczący Rady Podlaskiej LZS M. B. poinformował, że identyczne pismo wpłynęło do MSiT, na które odpowiada KZ LZS w Warszawie. Jednocześnie wskazano, że organ niezwłocznie po wpłynięciu skargi udzielił jeszcze raz, tym razem bezpośrednio wnioskodawcy, odpowiedzi na zadane pytania, czyniąc tym samym zadość żądaniu ujętemu w skardze. Tym samym PZ LZS dopełnił wszystkich obowiązków i nie pozostawał w bezczynności. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również bezczynność organów. 2. Na wstępie wyjaśnić trzeba, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym i rozstrzygnięta na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. 3. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie. 4. W kontrolowanej sprawie Skarżący domagał się udostępnienia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W tej sytuacji wyjaśnienia wymaga, że w sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej sąd administracyjny bada, czy żądanie zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego w ustawie do udostępnienia informacji publicznych, a także czy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Poza tym sąd administracyjny musi ocenić, jakie działania podjęto w celu załatwienia wniosku, czy zostały dokonane w wymaganej formie, a jeśli udzielono żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc, czy podmiot zobowiązany wywiązał się ze wszystkich obowiązków nałożonych ustawą (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3109/12 – wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia dostępne są pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl). 5. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż skarżący był zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z kolei skarżący jako Podlaskie Zrzeszenie Ludowe Zespoły Sportowe jest zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Przepis ten stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Według art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2020 r., poz. 1133 ze zm.), w celu organizowania i prowadzenia współzawodnictwa w danym sporcie może być utworzony związek sportowy. Ludowe Zespoły Sportowe – skupiają kluby sportowe działające w małych miejscowościach, głównie na wsiach. Statutowym celem LZS jest upowszechnianie i rozwijanie kultury fizycznej i sportu. Powyższe daje podstawę do stwierdzenia, że PLZS wykonuje zadania publiczne i podmiotem zobowiązanym na gruncie u.d.i.p. Nie jest też sporne między stronami, iż powyższy wniosek z 9 lutego 2024 r. dotyczył informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w niej określonych. Nie budzi także wątpliwości tut. Sądu, że wniosek Skarżącego do takich informacji się odnosił. Termin do załatwienia wniosku o udzielenia informacji publicznej wynosi 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast gdy podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej nie jest w stanie dotrzymać terminu przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., powinien zawiadomić wnioskodawcę w terminie 14 dni od daty otrzymania wniosku o fakcie uchybienia terminowi do udzielenia informacji publicznej, z jednoczesnym podaniem przyczyn opóźnienia i wskazaniem terminu, w którym udostępni informację, nie dłuższym jednak niż dwa miesiące od złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż w terminie tym odpowiedź nie została udzielona. Z odpowiedzi na skargę - jak też załączonej do niej dokumentacji - wynika natomiast, iż wnioskowana informacja został udostępniona w pełni w dniu 27 marca 2024 r., kiedy to wysłano odpowiedź na wniosek skarżącego, udostępniając mu informacje publiczną. Organ wyjaśnił, że po otrzymaniu spornego wniosku, po konsultacji z członkami Prezydium zdecydowano, że zgodnie z prawdą Podlaskie Zrzeszenie LZS w Białymstoku nie poniosło żadnych kosztów, o których mowa w piśmie i w związku z tym, rzeczywiście nie odpowiedziano na nie. Wskazano, że fakt ten spowodowany brakami kadrowymi (1 osoba ne etacie), niewiedzą związaną z postępowaniem administracyjnym oraz faktem, że przewodniczący Rady Podlaskiej LZS M. B. poinformował, że identyczne pismo wpłynęło do MSiT, na które odpowiedziało KZ LZS w Warszawie. 6. W ocenie Sądu, uwzględniając powyższe okoliczności faktyczne, uznać należało, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku Strony, o czym Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Bezczynność ta ustała po doręczeniu organowi skargi i przed wydaniem niniejszego orzeczenia. Ostatecznie podmiot zobowiązany prawidłowo, lecz z opóźnieniem, załatwił wniosek Skarżącego, udzielając mu wnioskowanej informacji. Mając na względzie, że wniosek skarżącego został załatwiony przed wydaniem wyroku, Sąd działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w punkcie 1 wyroku umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego. 7. Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 3 wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, czy opóźnienia w podejmowanych czynnościach pozbawionego jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W niniejszej sprawie, przekroczenie terminu nie było rażące i brak jest podstaw do uznania, iż wynikało ono z celowego lekceważenia prawa Skarżącego do dostępu do informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że opóźnienie wysyłki było spowodowane m.in. brakami kadrowymi oraz faktem, że przewodniczący Rady Podlaskiej LZS M. B. poinformował, że identyczne pismo wpłynęło do MSiT, na które odpowiedziało KZ LZS w Warszawie. Powyższe wyjaśnienia nie stanowią co prawda okoliczności usprawiedliwiającej zaistniałą w sprawie bezczynność, niemniej jednak mogą one stanowić obiektywną trudność po stronie organu, która wpływa na ocenę tego, czy doszło do kwalifikowanego naruszenia prawa. Skoro orzeczona bezczynność nie miała charakteru rażącego, represjonowanie podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej poprzez wymierzenie grzywny nie jest celowe. Stanowiłoby to zaprzeczenie istoty tej instytucji. Okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają wymierzenia grzywny, a skarżący o to nie wnosił. Opóźnienie przez organ udostępnienia informacji publicznej w omawianej sprawie - co należało przyjąć na podstawie przekazanych do Sądu akt sprawy - nie było nacechowane złą wolą, ani celowością działania organu. 8. O kosztach postępowania, na które składa się kwota 100 zł tytułem wpisu od skargi, Sąd orzekł w punkcie 4 wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.