II SAB/Bk 43/25
PostanowienieWSA w Białymstoku2025-06-11
Skład orzekający: Dariusz Marian Zalewski, Małgorzata Anna Dziemianowicz, Justyna Siemieniako
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna, jeśli sprawa o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami jest już w toku przed sądem administracyjnym lub została prawomocnie osądzona?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 PPSA, jeżeli sprawa o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami jest już w toku przed sądem administracyjnym lub została prawomocnie osądzona. W niniejszej sprawie, mimo że poprzedni wyrok WSA nie był prawomocny w dacie wniesienia kolejnej skargi, to fakt wniesienia skargi kasacyjnej przez organ sprawia, że sprawa jest nadal w toku, a ponowne wniesienie skargi na bezczynność w tym samym zakresie jest niedopuszczalne z uwagi na tożsamość podmiotową i przedmiotową.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Suwałkach wniosek o udzielenie informacji publicznej dotyczący m.in. odporności po szczepieniach, osób uchylających się od szczepień, statystyk szczepień, odroczonych szczepień, nałożonych grzywien, zgonów po szczepieniach oraz odszkodowań. Organ udzielił częściowych odpowiedzi, a w pozostałym zakresie odmówił lub stwierdził, że nie jest to informacja publiczna. Skarżący wnieśli skargę na bezczynność organu, która została uwzględniona przez WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 26 lutego 2025 r. (sygn. akt II SAB/Bk 3/25) w zakresie pkt 2, 4 i 6 wniosku. Następnie skarżący ponownie wnieśli skargę na bezczynność organu, wskazując na nikłe odpowiedzi organu na pytania. Organ podniósł, że poprzedni wyrok nie był prawomocny, a skarga jest przedwczesna.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono skarżącym solidarnie wpis sądowy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, sędzia WSA Justyna Siemieniako (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 czerwca 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. W. i M. W. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Suwałkach w przedmiocie informacji publicznej p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącym A. W. i M. W. solidarnie wpis sądowy w wysokości 100 (sto) złotych. ,
Pismem z 18 listopada 2024 r. (data wpływu 20 listopada 2024 r.) skierowanym do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Suwałkach (dalej: "PPIS"), A. i M. W. (dalej jako: "skarżący") wnieśli o udzielenie w trybie dostępu do informacji publicznej odpowiedzi na następujące pytania:
1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu?
2. Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie, to dlaczego?
3. Według informacji od prof. Iwony Paradowskiej - Stankiewicz ogniska odry w Polsce związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?
4. Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?
5. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?
6. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?
7. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?
8. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie?
9. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?
10. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?
11. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.
12. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie?
13. W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. SK 81/19 kalendarz szczepień nie stanowi źródła obowiązkowych szczepień. W związku z powyższym w oparciu o jaką podstawę prawną (który artykuł) uważacie Państwo, że akurat te szczepienia są obowiązkowe i wymagalne w stosunku do naszego dziecka.
Pismem z 2 grudnia 2022 r., E.911.12.6.2024, PPIS udzielił odpowiedzi na wniosek skarżących o następującej treści:
Ad. 1. Urząd nie posiada takich informacji, odporność nie jest badana terytorialnie.
Ad. 2. Urząd nie posiada takich danych.
Ad. 3. Urząd nie posiada takich danych.
Ad. 4. Urząd nie prowadzi takiej statystyki, to nie zakres działania Urzędu.
Ad. 5. W ciągu ostatnich pięciu lat Urząd wystawił dwa mandaty za nieprawidłowo zgłoszony niepożądany odczyn poszczepienny.
Ad. 6. Urząd nie posiada takich danych.
Ad. 7. W ciągu ostatnich pięciu lat nie było zgłoszeń ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych w naszym Urzędzie.
Ad. 8. Nie jest to w kompetencji Urzędu.
Ad. 9. Nie jest to informacja publiczna.
Ad. 10. Nie jest to informacja publiczna, porad prawnych udzielają radcy prawni/ adwokaci.
Ad. 11. Nie jest to informacja publiczna, badania lekarskie są w kompetencji lekarza prowadzącego.
Ad. 12. Nie jest to informacja publiczna, powszechną wiedzą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne.
Ad. 13. Urząd działa w oparciu o przepisy prawa obowiązujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Pismem z 10 grudnia 2024 r. działający w imieniu skarżących pełnomocnik adw. A. T. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej.
Wyrokiem z dnia 26 lutego 2025 r., sygn. akt II SAB/Bk 3/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uwzględnił skargę skarżących w zakresie pkt 2, 4 i 6 wniosku stwierdzając, że w tym zakresie organ dopuścił się bezczynności i zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżących z dnia 18 listopada 2024 r. Wyrok jest nieprawomocny.
Pismem z 7 kwietnia 2025 r. działający w imieniu skarżących pełnomocnik adw. A. T. ponownie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej. Wskazał, że pismem z 25 marca 2025 r. PPIS w nikłym stopniu udzielił odpowiedzi na pytania.
W odpowiedzi na skargę PPIS reprezentowany przez pełnomocnika wyjaśnił, że skarżący nie wnosili żadnego innego wniosku do organu oprócz wniosku z 18 listopada 2024 r. Podniósł, że odnoszący się do bezczynności w zakresie ww. wniosku wyrok WSA w Białymstoku z dnia 26 lutego 2025 r., sygn. akt II SAB/Bk 3/25 w dacie wniesienia kolejnej skargi na bezczynność nie był prawomocny, bowiem w dniu 7 kwietnia 2025 r. nie upłynął nawet termin do jego zaskarżenia. Tym samym zdaniem organu, mimo że organ udzielił w dniu 25 marca 2025 r. skarżącym szczegółowych wyjaśnień w odniesieniu do pytań z punktu 2, 4 i 6, to nie pozbawił się wskutek tej czynności prawa do zaskarżenia orzeczenia. Zatem skarga na bezczynność z dnia 7 kwietnia 2025 r. jest co najmniej przedwczesna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Sąd administracyjny przed merytorycznym rozpoznaniem skargi w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność. Ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.).
Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. O istnieniu stanu sprawy w toku (lis pendens), bądź powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) przesądza tożsamość elementów podmiotowych oraz tożsamość elementów przedmiotowych sprawy.
Wyłączona jest zatem dopuszczalność skutecznego wniesienia kolejnej skargi na ten sam akt administracyjny lub na to samo działanie, czy bezczynność bądź przewlekłe działanie organu administracji. Oznacza to, że jeżeli ta sama sprawa jest w toku bądź została przez sąd już raz prawomocnie rozpoznana, to w sytuacji wniesienia skargi na to samo działanie, bezczynność czy akt organu (res iudicata), skarga ta podlega odrzuceniu. Warunkiem skutkującym zastosowaniem ww. przepisu jest zatem tożsamość wcześniej wszczętej sprawy sądowoadministracyjnej z tą, w której wniesiono podlegającą odrzuceniu skargę. O tożsamości spraw można mówić wówczas, gdy występuje między nimi tożsamość elementów podmiotowych i przedmiotowych. Tożsamość podmiotowa dotyczy podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, zaś tożsamość przedmiotowa ma miejsce, gdy identyczna jest treść tych praw i obowiązków oraz ich podstawa prawna i faktyczna (tak m.in. NSA w postanowieniu z 3 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 387/11 oraz w postanowieniu z 28 lipca 2017 r. sygn. akt I OZ 1133/17 oraz WSA w Olsztynie w postanowieniu z dnia 21 października 2021r. II SAB/Bk 69/21, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność PPIS w przedmiocie informacji publicznej. Tymczasem poprzednia sprawa skarżących zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Bk 3/25 również dotyczyła bezczynności w przedmiocie informacji publicznej. W sprawie tej WSA w Białymstoku wydał wyrok w dniu 26 lutego 2025 r., który jednak w dacie wniesienia kolejnej skargi na bezczynność (7 kwietnia 2025 r.) nie był prawomocny. Sądowi wiadome jest bowiem z urzędu, że organ wywiódł skargę kasacyjną od wyroku z dnia 26 lutego 2025 r., sygn. akt II SAB/Bk 3/25. Akta tej sprawy wraz ze skargą kasacyjną zostały przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Należy zatem stwierdzić, że powyższa skarga jest kolejną skargą, w której skarżący zarzucają PPIS bezczynność w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżących z 18 listopada 2024 r. Na podstawie akt sprawy należy stwierdzić, że skarga dotyczy bezczynności organu dotyczącej tego samego wniosku skarżących z 18 listopada 2024 r., nie zaś innego wniosku, w szczególności o odmiennej treści. Należy więc uznać, że ma miejsce tożsamość sprawy zarówno co do podmiotów (skarżący i organ) oraz przedmiotu sprawy (bezczynność w zakresie wniosku z 18 listopada 2024 r.) pomiędzy sprawą niniejszą a sprawą będącą w toku (II SAB/Bk 3/25).
W konsekwencji, na podstawie powołanego na wstępie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., należało skargę odrzucić, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji postanowienia. Orzeczenie w pkt 2 o zwrocie uiszczonego wpisu znajduje oparcie w art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło