II SAB/Bk 44/10
PostanowienieWSA w Białymstoku2010-07-21
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni spełniła przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ jej miesięczny dochód rodziny (około 250 zł) jest niewystarczający do pokrycia bieżących wydatków, co skutkuje znacznym zadłużeniem i brakiem możliwości poniesienia kosztów postępowania sądowego. Majątek wnioskodawczyni, mimo jego istnienia, nie generuje dochodu pozwalającego na pokrycie kosztów, a jego część stanowi odziedziczone mieszkanie, w którym zamieszkuje brat.Stan faktyczny
G. D. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na trudną sytuację materialną. Wskazała, że nie posiada dochodu, a jedynym źródłem utrzymania rodziny jest kwota alimentów dla córki. W skład jej majątku wchodzi dom, mieszkanie zajmowane przez brata oraz współwłasność nieruchomości rolnej. Wnioskodawczyni wykazała znaczące zadłużenie związane z opłatami za mieszkanie brata, wodę, energię elektryczną oraz KRUS.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G. D. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
G. D. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką. Miesięczny dochód rodziny wnioskodawczyni stanowi kwota uzyskiwana przez córkę skarżącej tytułem zasądzonych alimentów. Skarżąca nie uzyskuje żadnego dochodu, w tym nie otrzymuje dopłat do gruntów rolnych, bowiem nie posiada żadnych upraw ani maszyn rolniczych. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi: dom
o powierzchni [...] m², mieszkanie o powierzchni użytkowej [...] m² (zamieszkane przez brata H. D.) oraz współwłasność nieruchomości rolnej
o powierzchni [...] ha przeliczeniowego. Posiadane mieszkanie wnioskodawczyni odziedziczyła w zamian za sprawowanie opieki nad chorym bratem H. D. (k.116-117).
W uzasadnieniu swego wniosku zaakcentowała, iż jej obecna sytuacja jest trudna, gdyż nie ma żadnego zatrudnienia. W związku z powyższym ma liczne zadłużenie w opłacaniu bieżących opłat, a córka z powodu braku środków finansowych nie może ukończyć szkoły. Mieszkanie brata jest aktualnie zadłużone na kwotę 4.159,73 zł, za wodę niezapłacone są rachunki na kwotę 875,51 zł, zaś za energię elektryczną na kwotę 200 zł. Ponadto wnioskodawczyni posiada zadłużenie w KRUS na kwotę 1.500 zł.
Na tej podstawie skarżąca wywiodła, iż nie jest w stanie pokryć całości kosztów sądowych oraz ustanowić adwokata. Do wniosku G. D. dołączyła: zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o braku dochodu w 2009 r. (k. 118), informację ze Spółdzielni Mieszkaniowej o stanie zadłużenia mieszkania (k. 118v), zawiadomienie z Wodociągów B. o stanie zadłużenia i odcięciu (k. 119) oraz informację z KRUS (k. 120v).
Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny.
W rozpatrywanej sprawie G. D. spełniła ustawowe przesłanki do udzielenia jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
W złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała bowiem, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką oraz opiekuje się bratem, które zamieszkuje oddzielnie. Źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny aktualnie pozostaje dochód w wysokości około 250 zł (alimenty córki). W związku z powyższym, iż aktualnie wydatki rodziny skarżącej przewyższają uzyskiwany dochód wnioskodawczyni posiada zadłużenie w sumie na kwotę 6.735 zł, w tym: za mieszkanie brata – 4.159,73 zł, za wodę w wysokości – 875,51 zł, KRUS – 1.500 zł oraz za energię elektryczną - 200 zł (k. k.116-120).
Majątek G. D. stanowi dom o powierzchni [...] m², mieszkanie o powierzchni użytkowej [...] m² (zamieszkane przez brata) oraz współwłasność nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha przeliczeniowego. Posiadane mieszkanie wnioskodawczyni odziedziczyła w zamian za sprawowanie opieki nad chorym bratem H. D.
Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu trzyosobowej rodziny skarżącej, który kształtuje się na poziomie 250 zł, a także zestawienie wydatków rodziny skarżącej oraz brak zgromadzonych oszczędności i zadłużenie za energię elektryczną, wodę, KRUS oraz mieszkanie brata pozwalają na stwierdzenie, iż G. D. w chwili obecnej nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło