II SAB/Bk 46/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie asesor WSA Urszula Barbara Rymarska, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 09 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. i W.Ch. na bezczynność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. w przedmiocie orzeczenia o specjalnym zasiłku celowym, przydzielenia zastępczego lokalu mieszkalnego i załatwienia prośby osoby trzeciej p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. przyznać od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) adwokatowi T.M. wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem pełnionej z urzędu pomocy prawnej. Skargą, złożoną bezpośrednio w sądzie, w dniu [...] czerwca 2005r. Z. i W.Ch. zarzucili Kierownikowi Ośrodka Pomocy Społecznej w N. "jawnie ewidentną" – jak określili – bezczynność polegającą na: po pierwsze – na orzeczeniu o specjalnym zasiłku celowym, którego dotyczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia [...].10.2004r. (sygn. [...]) uchylający wcześniejsze odmowne decyzje w sprawie tego zasiłku, dopiero po 4 miesiącach tj. decyzją z [...] stycznia 2005r. z terminem wypłaty na dzień [...] lutego 2005r. po drugie – braku załatwienia prośby skarżących o przydzielenie im zastępczego lokalu mieszkalnego w N., bądź w gminie N. , mimo 10 monitów ze strony skarżących po trzecie – braku załatwienia sprawy M.Dz. mimo wysyłanych przez skarżących pism interwencyjno-upominawczych. Podnosząc zarzuty bezczynności skarżący wnieśli o potwierdzenie przez Sąd ich zaistnienia. Nadto w dodatkowym piśmie procesowym z dnia [...].10.2005r. (data nadania pisma do sądu w urzędzie pocztowym) skarżący, po opisaniu swoich przeżyć związanych z zamieszkiwanym w N. i braku należytej pomocy ze strony miejscowego ośrodka pomocy społecznej, wnieśli o zasądzenie przez Sąd na ich rzecz od Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. kwoty 5000 złotych tytułem odszkodowania, czy zadośćuczynienia za doznane szkody moralne i poniesione straty majątkowe. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w N. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że w sprawie przyznania skarżącym specjalnego zasiłku celowego, którego dotyczył wyrok WSA w B. z [...].10.2004r. (sygn. [...]) nie zaszła bezczynność ani opieszałość albowiem wyrok z aktami sprawy wpłynął do organu [...] stycznia 2005r., a decyzję załatwiającą sprawę wydano [...] stycznia 2005r. Stwierdził też, że sprawa przydziału skarżącym zastępczego lokalu mieszkalnego z zasobów gminy nie jest sprawa administracyjną, a nadto, że skarżącym w tej sprawie została udzielona odpowiedź na ich podanie z dnia [...] marca 2005r. w przeciągu 2 tygodni (pismem burmistrza z [...].03.2005r.). Co zaś się tyczy sprawy z wniosku M.Dz. organ wskazał, że skarżący nie są stronami tego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w konkretnej sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie w tej sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podejmuje innej stosownej czynności. Ażeby zatem stwierdzić bezczynność organu, winno być w toku jakieś postępowanie administracyjne, które organ opieszale prowadzi i go nie kończy. Bezczynność organu ma dotyczyć konkretnej sprawy administracyjnej, której organ nie załatwia. W okolicznościach niniejszej sprawy sądowej podniesione przez skarżących zarzuty bezczynności organu trafiają w próżnię. Dotyczą one bowiem bądź postępowania administracyjnego już zakończonego (sprawa przyznania specjalnego zasiłku celowego, zakończona decyzją z [...] stycznia 2005r. tj. około cztery miesiące wcześniej niż wniesiona skarga na bezczynność), bądź sprawy nie mającej charakteru sprawy administracyjnej (w kwestii przydziału lokalu mieszkalnego z zasobów gminy organ nie rozstrzyga ani decyzją, ani postanowieniem, ani innym aktem administracyjnym), bądź wreszcie postępowania, w którym skarżącym Z. i W.Ch. w ogóle nie przysługuje status strony (zarzucony skargą brak reakcji organu na interwencyjno-upominawcze pisma skarżących w sprawie z wniosku M.Dz.). Zważywszy na przedmiot postępowania i legitymację skarżących, rozważania co do dopuszczalności skargi należałoby zatem sprowadzić wyłącznie do zarzutu opieszałego działania organu w sprawie z wniosku skarżących dotyczącego przyznania specjalnego zasiłku celowego. W pozostałych dwóch kwestiach podniesionych przez skarżących istnieje ewidentna, widoczna od razu, niedopuszczalność skargi z uwagi bądź na przedmiot (cywilnoprawny charakter umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobów gminy), bądź na podmiot uprawniony do uczestnictwa w postępowaniu na prawach strony (status strony należy do osoby trzeciej, a nie skarżących). Poddanie pierwszego z zarzutów merytorycznej ocenie wymagałoby zaś wykazania przez skarżących wyczerpania przez nich środków zaskarżenia służących zwalczaniu bezczynności organu w postępowaniu administracyjnym. W myśl bowiem art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu przez stronę środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Środkiem zaskarżenia służącym z postępowaniu administracyjnym zwalczaniu bezczynności organu jest zażalenie, o którym mowa w art. 37 kpa, kierowane do organu administracji publicznej wyższego stopnia nad organem opieszałym. W tej sprawie skarżący nie wykazali, że skargę swoją poprzedzili takowym zażaleniem. Stąd w efekcie skargę w całości należało odrzucić (art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Dodać też należy, że droga postępowania sądowoadministracyjnego nie jest właściwa do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych i zadośćuczynienia, zgłoszonych przez skarżących w dodatkowym piśmie z dnia [...].10.2005r. Wyrównania przez organ szkód materialnych i moralnych oraz strat majątkowych dochodzić można w postępowaniu cywilnym. Z uwagi na reprezentowanie skarżących przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu w ramach przyznanego prawa pomocy i złożony przez tego pełnomocnika przed zamknięciem rozprawy wniosek o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego Sąd orzekł o wypłaceniu pełnomocnikowi ze Skarbu Państwa wynagrodzenia według norm przepisanych (art. 210 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 19 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późniejszymi zmianami).