II SAB/Bk 46/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 października 2013 r. sprawy ze skargi E. Ł. na bezczynność Starosty S. w przedmiocie udzielania informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do udzielenia informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Starosty S. na rzecz skarżącej E. Ł. kwotę 357(trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. E. Ł. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na bezczynność Starosty S. w przedmiocie braku załatwienia wniosku Skarżącej z dnia 6 kwietnia 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie obecności symboli religijnych, w szczególności krzyży w pomieszczeniach zarządzanych przez władze powiatu, reguł prawnych ich umieszczania, usuwania, poszanowania, relacji do symboli państwowych i innych znaków religijnych, a także ewentualnych prac legislacyjnych związanych z ww. kwestią. Wniosek niniejszy Skarżąca wysłała pocztą elektroniczną w dniu 6 kwietnia 2013 r. na adres: [...]. Wobec braku odpowiedzi Starosty E. Ł. złożyła skargę na bezczynność Starosty S. do tut. Sądu (data wpływu do organu 30.04.2013), w której wniosła o: 1/ zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z dnia 6 kwietnia 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie czternastu dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku, 2/ wymierzenie organowi grzywny w rozmiarze do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa GUS, jeśli organ nie przekaże Sądowi niniejszej skargi, odpowiedzi na tę skargę oraz akt sprawy w terminie 15 dni od otrzymania niniejszej skargi. W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że termin do załatwienia sprawy upłynął w dniu 20 kwietnia 2013 r., podczas gdy ani do tego dnia, ani do dnia sporządzenia skargi, Skarżącej nie została doręczona pisemna odpowiedź organu na jej wniosek z dnia 6 kwietnia 2013 r. W odpowiedzi na skargę organ poinformował o załatwieniu wniosku Skarżącej pismem wysłanym w dniu 13 maja 2013 r. oraz wniósł o odrzucenie skargi ewentualnie o umorzenie postępowania. Wezwaniem z dnia 15 maja 2013 r. tut. Sąd wezwał E. Ł. do złożenia pisemnego oświadczenia, czy podtrzymuje ona skargę na bezczynność Starosty S., wobec wystosowania przez Starostę odpowiedzi na przedmiotowy wniosek. E. Ł. w treści pisma z dnia 7 sierpnia 2013 r. oświadczyła, że podtrzymuje skargę w niniejszej sprawie i wnosi o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Postępowanie przed sądem podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania do udzielenia informacji publicznej. Przedmiotem rozpoznawanej w sprawie niniejszej skargi na bezczynność było nieudostępnienie informacji publicznej w zakresie obecności symboli religijnych, w szczególności krzyży w pomieszczeniach zarządzanych przez władze powiatu sokólskiego, reguł prawnych ich umieszczania, usuwania, poszanowania, relacji do symboli państwowych i innych znaków religijnych, a także ewentualnych prac legislacyjnych związanych z ww. kwestią. Zauważyć należy, że skarga na bezczynność jest szczególnym sposobem kwestionowania działalności organów administracji publicznej, bowiem jej celem jest skuteczne przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania. Sądowa kontrola bezczynności może wystąpić w trzech konfiguracjach i w zależności od wystąpienia jednej z nich sąd orzeka merytorycznie o skardze lub orzeka procesowo. Sąd orzeka merytorycznie, gdy oddala skargę (nie stwierdzając bezczynności ani w momencie wniesienia skargi, ani w chwili orzekania) lub też, gdy zobowiązuje organ do wydania określonego aktu lub dokonania stosownej czynności (stwierdzając, że bezczynność ma miejsce zarówno w momencie wnoszenia skargi, jak i w momencie orzekania przez sąd). Rozpoznając skargę na bezczynność sąd orzeka natomiast procesowo umarzając postępowanie - wówczas, gdy pomiędzy datą jej wniesienia, a wydaniem rozstrzygnięcia przez sąd organ dokonał żądanej czynności (np. udzielił informacji publicznej) lub wydał rozstrzygnięcie. Wówczas mamy do czynienia z wyeliminowaniem przedmiotu zaskarżenia (przedmiotu skargi na bezczynność), a zatem z bezprzedmiotowością postępowania sądowego – w zakresie zobowiązania do udzielenia informacji publicznej. Według art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz 270), dalej p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe także z innych przyczyn niż cofnięcie skargi lub śmierć strony. Przedstawione wyżej sposoby rozstrzygnięć w sprawie ze skargi na bezczynność są uwarunkowane specyfiką postępowania z tej skargi, w którym - odmiennie niż w postępowaniu ze skargi na działanie organu - sąd uwzględnia stan faktyczny z daty wyrokowania. W sprawie niniejszej organu uchybił 14- dniowemu terminowi do udzielenia informacji publicznej przewidzianemu w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2001, Nr 112, poz.1198). Z akt wynika, że odpowiedź wysłano Skarżącej 13 maja 2013 r., zatem z uchybieniem w/w terminu. Zwłoka organu w udzieleniu odpowiedzi nie była znaczna, jednak miała miejsce. Z akt wynika, że skarga wpłynęła organu w dniu 30 kwietnia 2013 r. Zatem w dacie wyrokowania przez sąd nie miało już miejsca niezałatwienie wniosku Skarżącej z dnia 6 kwietnia 2013 r. albowiem udzielono na niego odpowiedzi. W ten sposób została usunięta bezczynność organu a postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania organu do udzielenia informacji. W tym miejscu wskazać trzeba, że zakres przedmiotowy kognicji sądu w postępowaniu ze skargi na bezczynność jest ograniczony. Sąd nie obejmuje kontrolą merytorycznej zawartości udzielonej informacji publicznej, a jedynie władny jest oceniać, czy pokrywają się zakresy przedmiotowe wniosku i odpowiedzi organu. Dodać też należy, że chybiony jest wniosek organu o odrzucenie skargi jako wniesionej z naruszeniem art. 52 § 1 p.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest już pogląd, że wniesienie skargi na bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej nie wymaga uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzeczono jak w punkcie 1 wyroku. Zgodnie z art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. sąd w pkt 2 wyroku orzekł, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Odpowiedzi bowiem udzielono, mimo, że po terminie, to w stosunkowo krótkim okresie po jego upływie. Uchybienie organu w tym zakresie było nieznaczne. O zwrocie kosztów sądowych na rzecz Skarżącej orzeczono w punkcie 3 wyroku na podstawie art. 201 § 1 i art. 210 § 1 p.p.s.a. Umorzenie postępowania sądowego z tego powodu, że organ - po wniesieniu skargi - udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej (a więc z powodu bezprzedmiotowości postępowania sądowego) stanowi sytuację podobną do sytuacji autokontroli uregulowanej w art. 54 § 3 p.p.s.a., która jest postawą do zwrotu kosztów sądowych właśnie na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a (uchwała NSA z 26.11.2008 r., I OPS 6/08).