II SAB/Bk 47/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Justyna Siemieniako, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 sierpnia 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. z S.A. z siedzibą w W. na przewlekłość postępowania Wójta Gminy Milejczyce w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. zobowiązuje Wójta Gminy Milejczyce do załatwienia sprawy w terminie 2 miesięcy od daty zwrotu akt organowi, 2. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. wymierza Wójtowi Gminy Milejczyce grzywnę w kwocie 2000 (dwa tysiące) złotych, 4. zasądza od Wójta Gminy Milejczyce na rzecz skarżącego W. S.A. w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przy piśmie z 23 kwietnia 2025 r. W. S.A. z siedzibą w W. (dalej jako: "Spółka") złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy Milejczyce w sprawie dotyczącej wniosku o wydanie decyzji środowiskowej. Spółka wskazała, że 25 czerwca 2024 r. złożyła do Wójta wniosek o wydanie decyzji środowiskowej dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy drobiu zlokalizowanej na działkach nr [...] obręb R., gmina M., powiat siemiatycki, woj. podlaskie. W okresie od dnia przedłożenia wniosku do dnia przesłania skargi na przewlekłość Spółka otrzymała kilkadziesiąt pytań do przedłożonej dokumentacji, które rozwlekane są w czasie 10 miesięcy, w tym wezwanie do przedłożenia ujednoliconej wersji raportu. Ponieważ organ nie przejawiał żadnej aktywności, Spółka wniosła do właściwego organu ponaglenie, które zostało uznane za bezzasadne. Po wydaniu tegoż rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji w dalszym ciągu kieruje do Spółki wezwania do uzupełnienia braków. Tym samym od złożenia wniosku minął przeszło rok, zaś akta nie zostały przekazane do organów uzgadniających i opiniujących. Zdaniem Spółki, mając na względzie zakres żądanych uzupełnień, organ winien najpierw nadać bieg sprawie i przekazać akta organom opiniującym/uzgadniającym i to te jednostki byłyby uprawnione do żądania tychże informacji. Organ wydający decyzję nie ma kompetencji do tak daleko idącej oceny treści raportu we własnym zakresie - bez uzyskania stanowiska organów wyspecjalizowanych, tj. uzgadniających i opiniujących w sprawie. W ocenie skarżącej działanie organu w sposób oczywisty nakierowane jest na celowe unikanie merytorycznego rozpoznania wniosku (być może licząc na przyjęcie wcześniej zmian planistycznych, uniemożliwiających realizację inwestycji). W związku z powyższym, Spółka wniosła o: 1. stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi; 2. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądzenie zwrotu niezbędnych kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącej; 4. wymierzenie organowi grzywny. Odpowiadając na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że skarżąca na bieżąco była informowana zarówno o pismach wpływających do akt sprawy, jak i o wydłużeniu terminu załatwienia sprawy. Wójt szczegółowo przedstawił podjęte w sprawie czynności, zwracając uwagę, że: - wnioskiem z 25 czerwca 2024 r. skarżąca wniosła o wydanie decyzji środowiskowej dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy drobiu; - 2 lipca 2024 r. Wójt wezwał Spółkę do przedłożenia wypisu z rejestru gruntów w celu ustalenia stron postępowania; - 2 sierpnia 2024 r. do Urzędu Gminy w Milejczycach wpłynęło stosowne uzupełnienie; - obwieszczeniem z 8 sierpnia 2024 r. Wójt zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie; - po przeanalizowaniu treści przedłożonego raportu OOŚ pismem z 14 sierpnia 2024 r. Wójt wezwał Spółkę do przedstawienia opisu dodatkowych wariantów przedmiotowego przedsięwzięcia, na które 23 sierpnia 2024 r. do urzędu wpłynęła odpowiedź; - 21 sierpnia 2024 r. do urzędu wpłynęły wnioski Koła Łowieckiego "J." oraz Stowarzyszenia D. o uznanie za strony w przedmiotowym postępowaniu; postanowieniami z 3 września 2024 r. organ przychylił się do ww. wniosków; - 3 września 2024 r. Wójt ponownie wezwał Spółkę do zawarcia w raporcie OOŚ wariantu alternatywnego oraz racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska; 7 października 2024 r. do urzędu wpłynęło raportu OOŚ; - 27 września 2024 r. do urzędu wpłynęło pismo Koła Łowieckiego "J." wyrażające sprzeciw wobec przedmiotowej inwestycji; w odpowiedzi na nie, pismem z 30 września 2024 r., Wójt wezwał koło do przedłożenia dokumentacji potwierdzającej występowanie w okolicach terenu inwestycji chronionych gatunków zwierząt (ryś i wilk); 7 października 2024 r. koło łowieckie przesłało wymaganą dokumentację; - 14 i 16 października 2024 r. do urzędu gminy wpłynęły pisma stron postępowania zawierające uwagi i zastrzeżenia do planowanej inwestycji i przedłożonego raportu OOŚ; - Wójt pismem z 21 października 2024 r. przesłał do inwestora kopie otrzymanych pism stron oraz Koła Łowieckiego "J." z prośbą o odniesienie się do zawartych w nich kwestii i pytań, jednocześnie informując, iż opisany w uzupełnieniu do raportu OOŚ z 7 października 2024 r. wariant alternatywny ma charakter pozorny i że sprawa zostanie rozpatrzona na podstawie dotychczas zgromadzonych materiałów; brak uzupełnienia zaś o racjonalny wariant alternatywny może stanowić przesłankę do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; - pismem z 30 października 2024 r. Wójt wezwał Spółkę o dodatkowe wyjaśnienia treści raportu OOŚ, gdyż niektóre kwestie nie zostały w jego treści przez Inwestora doprecyzowane; - 7 listopada 2024 r. do urzędu gminy wpłynęło pismo Spółki, w którym wniósł o przedłużenie do 29 listopada 2024 r. terminu na odpowiedź na pismo Wójta z 21 października 2024 r.; - 12 listopada 2024 r. do urzędu gminy wpłynęło ponaglenie skierowane przez inwestora do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku, które wraz z odpowiedzią na nie i kompletem akt zostało przekazane do SKO 21 listopada 2024 r.; - obwieszczeniem z 18 listopada 2024 r. Wójt zawiadomił o przedłużeniu terminu wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach do 31 stycznia 2025 r. z powodu konieczności uzupełnienia przez inwestora raportu OOŚ; - 26 listopada 2024 r. do urzędu gminy wpłynęło postanowienie SKO w Białymstoku uznające ponaglenie na przewlekłość w przedmiotowej sprawie za nieuzasadnione; - 4 grudnia 2024 r. do urzędu gminy wpłynęło pismo skarżącej Spółki będące odpowiedzią na wezwanie Wójta z 21 października 2024 r. wraz z uzupełnieniem raportu OOŚ; - 6 grudnia 2024 r. do urzędu gminy wpłynęło pismo Spółki będące odpowiedzią na pismo wójta z 30 października 2024 r. wraz z uzupełnieniem raportu OOŚ; - 12 grudnia 2024 r. do urzędu gminy wpłynęło pismo Stowarzyszenia D., będącego stroną w niniejszym postępowaniu, zawierające pytania odnośnie treści raportu OOŚ, jak i prośbę o ich przesłanie do Inwestora, co też Wójt uczynił pismem z 18 grudnia 2024 r.; - 27 grudnia 2024 r. do urzędu gminy wpłynęło pismo inwestora z prośbą o przedłużenie terminu odpowiedzi na pismo z 18 grudnia 2024 r. do 20 stycznia 2025 r.; Wójt przychylił się do powyżej prośby; - obwieszczeniem z 17 stycznia 2025 r. Wójt poinformował o przedłużeniu terminu załatwienia przedmiotowej sprawy do 31 marca 2025 r.; - 17 stycznia 2025 r. do urzędu gminy wpłynęło pismo inwestora będące odpowiedzią na pismo Wójta z 18 grudnia 2024 r. wraz z ujednoliconą treścią raportu OOŚ i jego uzupełnieniem; - 27 stycznia 2025 r. do urzędu gminy wpłynął wniosek Stowarzyszenia "O." o dopuszczenie do udziału w postępowaniu; postanowieniem z 31 stycznia 2025 r. Wójt przychylił się do powyższego wniosku; - Wójt pismem z 31 stycznia 2025 r. odniósł się do ujednoliconej treści raportu i podkreślił, iż wyjaśnienie braków i nieścisłości w raporcie OOŚ, który jest podstawowym dokumentem w postępowaniu, jest obowiązkiem organu jako tego, który finalnie wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach; - 4 lutego 2025 r. do urzędu gminy wpłynął wniosek G. Ł. o dopuszczenie do postępowania na prawach strony; po jego przeanalizowaniu pismem z 26 lutego 2025 r. Wójt przychylił się do powyższego wniosku; - 20 lutego 2025 r. do urzędu gminy wpłynął wniosek Kierownika Gminnego Ośrodka Kultury w Milejczycach o uznanie za stronę w toczącym się postępowaniu; pismem z 4 marca 2025 r. Wójt nie przychylił się do powyższego wniosku; - 21 lutego 2025 r. oraz 24 lutego 2025 r. do urzędu gminy wpłynęły pisma stron zawierające pytania do prowadzonego postępowania z jednoczesną prośbą o przesłanie ich do inwestora, co też Wójt uczynił pismem z 27 lutego 2024 r.; - 27 lutego 2024 r. do urzędu gminy wpłynęło pismo inwestora będące odpowiedzią na pismo Wójta Gminy Milejczyce z 31 stycznia 2025 r.; - 3 marca 2025 r. do urzędu gminy wpłynęło pismo Stowarzyszenia "O.", w którym wniosło o przesłanie zapytań do inwestora odnośnie planowanej inwestycji, co uczynił Wójt pismem z 5 marca 2025 r.; - 6 marca 2025 r. do urzędu gminy wpłynął wniosek K. D. - eksperta przyrodniczego - botanika i ornitologa o sporządzenie inwentaryzacji przyrodniczej jako części składowej raportu OOŚ, na który Wójt odpowiedział pismem z 18 marca 2025 r.; - 7 marca 2025 r. oraz 13 marca 2025 r. do urzędu gminy wpłynęły pisma stron, zawierające kolejne pytania dotyczące inwestycji i prośbę przesłania ich do Spółki, co uczynił Wójt pismem z 18 marca 2025 r.; - 11 marca 2025 r. do urzędu gminy wpłynęło pismo inwestora będące odpowiedzią na pismo Wójta 27 lutego 2025 r. zawierające pytania stron; - pismem z 13 marca 2025 r. Wójt odpowiedział na pismo inwestora z 20 lutego 2025 r. (data wpływu: 27 lutego 2025 r.); - 19 marca 2025 r. do urzędu gminy wpłynął wniosek do inwestora o uzupełnienie dokumentacji w przedmiotowej sprawie skierowany przez Stowarzyszenie D. W załączeniu przesłano opinię z Instytutu Biologii Ssaków Polskiej Akademii Nauk Białowieża dotyczące badania nad populacją rysi w okolicach R., gm. M. w kontekście przeciwdziałania wielkotowarowym fermom kurzym oraz opinię i mgr inż. K. D. dotyczącej wpływu planowanego przedsięwzięcia na populacje zwierząt chronionych i potrzebę sporządzenia inwentaryzacji przyrodniczej; - 21 marca 2025 r. do urzędu gminy wpłynęło pismo inwestora będące odpowiedzią na pismo Wójta z 5 marca 2025 r. wraz z uzupełnieniem raportu OOŚ; - obwieszczeniem z 27 marca 2025 r. Wójt zawiadomił o przedłużeniu terminu wydania decyzji do 30 czerwca 2025 r. z uwagi na konieczność dokonania przez Spółkę kolejnych uzupełnień do raportu OOŚ; - w nawiązaniu do wniosku Stowarzyszenia D. oraz dołączonych do nich opinii naukowych, 1 kwietnia 2025 r. Wójt wezwał inwestora do sporządzenia inwentaryzacji przyrodniczej oraz ustalenia na jej podstawie wpływu inwestycji na korytarze ekologiczne; na przedłożenie ww. dokumentacji Wójt wyznaczył termin 180 dni oraz poinformował, iż wstrzymuje się z przesłaniem raportu OOŚ do organów opiniujących do momentu przedłożenia przez inwestora wymaganej dokumentacji; - 18 kwietnia 2025 r. do urzędu gminy wpłynęła petycja mieszkańców gminy wyrażająca sprzeciw wobec planowanej inwestycji; kopia petycji została przesłana do inwestora 24 kwietnia 2025 r.; - 29 kwietnia 2025 r. do urzędu gminy wpłynęło pismo inwestora nawiązujące do wcześniejszych pism Wójta. Przy piśmie z 4 lipca 2025 r. Wójt poprosił o dołączenie do akt sprawy następujących dokumentów: pisma przewodniego od Spółki z 29 maja 2025 r. wraz z uzupełnieniem raportu OOŚ; pisma Wójta Gminy z 18 czerwca 2025 r. wzywającego ponownie do sporządzenia inwentaryzacji przyrodniczej; pisma strony – G. Ł. z 23 czerwca 2025 r.; obwieszczenia Wójta z 26 czerwca 2025 r. zawiadamiającego o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do 30 września 2025 r. wraz z dowodem jego publikacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Spółka zarzuciła Wójtowi Gminy Milejczyce przewlekłość postępowania zainicjowanego jej wnioskiem z 25 czerwca 2024 r. o wydanie decyzji środowiskowej dla planowanej inwestycji. Wskazać należy, że stan przewlekłości postępowania administracyjnego ma miejsce wtedy, gdy postępowanie przed właściwym organem jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy, stosownie art. 37 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako: "k.p.a."), a więc gdy postępowanie to jest prowadzone w sposób nieefektywny i nieskoncentrowany czasowo, z naruszeniem zasady szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.). Przewlekłe prowadzenie postępowania oznacza zatem stan, w którym pomimo niezaistnienia bezczynności (która powstaje z mocy prawa z chwilą niezałatwienia sprawy w terminach określonych w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, albo w terminach wskazanych zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a.), organ narusza w sposób oczywisty zasadę szybkości postępowania administracyjnego przez podejmowanie czynności zbędnych lub pozornie koniecznych do załatwienia sprawy. Stan ten może być także konsekwencją braku koncentracji czasowej podejmowanych działań, zaniechań w podejmowaniu koniecznych czynności, nieuzasadnionego wyznaczania nowych terminów załatwienia sprawy, kumulowania, wydłużania lub tolerowania okresów braku istotnej aktywności procesowej podmiotów postępowania (zob. np. wyrok WSA w Rzeszowie z 30 listopada 2021 r. sygn. akt II SAB/Rz 142/21; powoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie do art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawę bez zbędnej zwłoki. Jeżeli załatwienie sprawy wymaga postępowania wyjaśniającego, to jego zakończenie powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (§ 3). W przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., organ obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 1 i § 2 k.p.a.). Tak więc przewlekłość postępowania może polegać zarówno na tym, że organ nie podejmuje w sprawie zainicjowanej wnioskiem żadnych czynności, bądź podejmuje je z nieuzasadnionym opóźnieniem, jak również na tym, że czynności w sprawie są co prawda podejmowane, jednak odstęp czasowy pomiędzy nimi jest na tyle duży, że prowadzi do nadmiernego i nieuzasadnionego wydłużenia czasu trwania postępowania, inaczej mówiąc, gdy w sprawie brak jest należytej koncentracji czynności procesowych. Podkreślić również należy, że ocena przewlekłości nie jest uzależniona od tego, czy w sprawie została wydana decyzja administracyjna, bądź inne rozstrzygnięcie kończące postępowanie. Osąd w tej kwestii dotyczy bowiem wyłącznie sposobu procedowania organu, w szczególności tego, czy czynności podejmowane były przez organ sprawnie i rzeczywiście zmierzały do wyjaśnienia sprawy i szybkiego zakończenia postępowania. Oceniając przewlekłość postępowania w realiach niniejszej sprawy, należy dokonać tego na tle specyfiki postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W myśl zatem z art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2024 r. poz. 1112, dalej jako: "ustawa środowiskowa"), decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia; po myśli art. 73 ust. 1, postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia. Art. 74 ustawy wymienia wymagane załączniki (w tym raport OOŚ) do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (ust. 1-2), określa wymóg publicznego obwieszczenia (ust. 3) czy wreszcie reguluje kwestie stron postępowania (ust. 3a i nast.). Przy tym, z art. 79 ust. 1 wynika, że przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko Zgodnie z art. 77 ust. 1 (i nast.) ustawy środowiskowej decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, jak w sprawie niniejszej, wydaje się po uzyskaniu opinii organów opiniujących oraz uzgodnieniu warunków realizacji przedsięwzięcia. W realiach niniejszej sprawy pisma z prośbą o wyrażenie opinii winny zostać przesłane do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Siemiatyczach i do Marszałka Województwa Podlaskiego w Białymstoku, zaś pisma z prośbą o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Białymstoku oraz do Regionalnego Dyrektora Zarządu Gospodarki Wodnej w Lublinie – uwagę na to zwracał także Wójt. Art. 80 ustawy środowiskowej dotyczy natomiast samej czynności wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ust. 1 wskazuje, że jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1; 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Z ust. 2 wynika natomiast m.in., że właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Mając na względzie powyższe uwagi teoretyczne, dotyczące oceny przewlekłości postępowania, jak również cytowane wyżej przepisy ustawy środowiskowej, skład orzekający doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania przez Wójta. Jako punkt wyjścia należy wskazać fakt, że o ile postępowanie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest procedurą skomplikowaną i wielowątkową, a przez to wymagającą od organu nie tylko współpracy z wnioskodawcą, ale też innymi organami (opiniującymi, uzgadniającymi), stronami postępowania, czy tzw. stroną społeczną, to jednak ustawa środowiskowa nie przewiduje szczególnego terminu na załatwienie tej sprawy. Tym samym zastosowanie znajdują w tym wypadku terminy załatwienia sprawy przewidziane w cytowanym wyżej art. 35 k.p.a. Jeśli by zatem przyjąć, że sprawa niniejsza może być uznana za sprawę szczególnie skomplikowaną, to zgodnie z uregulowaniami kodeksowymi powinna zostać załatwiona nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, czyli w tym wypadku doręczenia żądania organowi (art. 61 § 3 k.p.a.). Celnie zauważyła jednak Spółka, że na moment złożenia przez nią skargi na przewlekłość, postępowanie w niniejszej sprawie trwało już ok. 10 miesięcy. W tym czasie skarżąca wielokrotnie była wzywana do przedkładania dodatkowych dokumentów, wyjaśnień, w tym głównie dotyczących raportu OOŚ oraz planowanej inwestycji, m.in. pismami z 14 sierpnia 2024 r., 3 września 2024 r., 21 października 2024 r., 30 października 2024 r., 18 grudnia 2024 r., 31 stycznia 2025 r., 27 lutego 2025 r., 5 marca 2025 r. Zwraca przy tym uwagę fakt, że wspomniane wezwanie z 18 grudnia 2024 r. w istocie było żądaniem ujednolicenia treści raportu OOŚ, tak by pierwotna treść oraz jego uzupełnienia dokonane w toku postępowania tworzyły jeden spójny dokument. Organ zakreśli Spółce 14-dniowy termin na wykonanie wezwania, przy czym strona wniosła o przedłużenie tego terminu do 20 stycznia 2025 r., do której to prośby organ się przychylił. Charakterystyczny dla tego rodzaju postępowań, co miało miejsce również na gruncie i tej sprawy, jest udział wielu stron postępowania (uwzględniono wnioski o uznanie za stronę Koła Łowieckiego "J.", Stowarzyszenia D., Stowarzyszenia "O.", G. Ł.), co również przekładało się na treść i zakres wspomnianych wyżej zapytań kierowanych przez organ do Spółki. Zdaniem sądu, mimo że pobieżna analiza wielości czynności podejmowanych przez Wójta, również w reakcji na pisma stron postępowania, pozornie mogłaby o tym nie świadczyć, to jednak działanie tego organu uznać należy za przewlekłe. Procedowanie organu miało charakter nieefektywny, a przez to również niezgodny z ekonomiką procesową. Niezrozumiałe są bowiem, trwające kilka miesięcy, podejmowane przez organ próby uzupełniania czy doprecyzowywania przedłożonego przez Spółkę raportu OOŚ. Sąd nie zaprzecza, że wyjaśnienie braków i nieścisłości w raporcie, który jest podstawowym dokumentem w postępowaniu, jest obowiązkiem organu, który finalnie wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Jednak, jak już sąd wcześniej wspominał, wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla wnioskowanego przedsięwzięcia poprzedza również zwrócenie się przez organ o wydanie opinii organów opiniujących oraz uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia; Wójt sam zresztą zapowiedział to w treści obwieszczeń, wymieniając do jakich konkretnych organów się zwróci w celu współdziałania w tym zakresie. Za uzasadnione w tym wypadku należy uznać stanowisko Spółki wyrażone w skardze, że biorąc pod uwagę zakres żądanych uzupełnień, Wójt powinien nadać bieg sprawie i przekazać akta, w tym raport OOŚ, organom opiniującym/uzgadniającym, dając – jako organom wyspecjalizowanym – możliwość oceny treści wspomnianego dokumentu. Należy pamiętać, że zgodnie z ogólnymi regułami organ uczestniczący w uzgadnianiu warunków decyzji może przeprowadzić własne postępowanie wyjaśniające. Dlatego też w orzecznictwie podkreśla się, że dostrzegając braki w raporcie lub kwestionując jego ustalenia czy wyprowadzone wnioski, organ uzgadniający w zależności od zakresu tych braków czy uchybień, może je sankcjonować poprzez odmowę dokonania uzgodnienia, gdy braki te są na tyle istotne, że uniemożliwiają dokonanie uzgodnienia, lub też je sanować i we własnym zakresie ocenić te okoliczności dla dokonania uzgodnienia (por.: K. Gruszecki [w:] Komentarz do ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wyd. V, LEX/el. 2025, art. 77 oraz cytowany tamże wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 2011 r., II OSK 2472/10, zapadły na gruncie art. 47 Prawa ochrony środowiska). W realiach niniejszej sprawy czynności podejmowane przez Wójta znacznie opóźniały merytoryczne rozpoznanie wniosku. Raz jeszcze należy podkreślić, że organy współdziałające prowadzą własne postępowania; z tego też względu, gdyby to te organy żądały od Spółki dodatkowych informacji, to okoliczność ta nie miałaby wpływu na ocenę czasu trwania zupełnie odrębnego postępowania, prowadzonego przez Wójta. Stosownie do art. 77 ust. 6 ustawy środowiskowej uzgodnień i opinii dokonuje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania dokumentów, zaś przepisy art. 35 § 5 i art. 36 k.p.a. stosuje się odpowiednio. Jeżeli zatem skarżąca uważałyby, że to organy współdziałające bezpodstawnie przedłużają postępowanie, to mogłaby wnieść ponaglenie wobec tych właśnie organów. Skoro jednak to Wójt dokonywał swego rodzaju weryfikacji raportu, to czas, który na to poświęcał, wydłużał okres prowadzonego przez niego postępowania. Występując do Spółki o uzupełnienie raportu niejednokrotnie pouczał przy tym, że brak żądanego uzupełnienia (np. o racjonalny wariant alternatywny) może stanowić przesłankę do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Mimo zawarcia takich sankcji raz po raz organ uznawał, że w tym względzie raport posiada istotne braki i wzywał stronę do uzupełnień, zamiast uruchomić procedury opiniujące i uzgodnieniowe, umożliwiając Spółce uzyskanie rozstrzygnięcia w sprawie jej wniosku w rozsądnym terminie. Nie sposób przy tym pominąć faktu, że z inicjatywy Stowarzyszenia D., które przekazało organowi opinię z Instytutu Biologii Ssaków Polskiej Akademii Nauk Białowieża w zakresie badania nad populacją rysi w okolicach R., gm. M. w kontekście przeciwdziałania wielkotowarowym fermom kurzym oraz opinię mgr inż. K. D. dotyczącą wpływu planowanego przedsięwzięcia na populacje zwierząt chronionych (pismo z 19 marca 2025 r.), Wójt pismem z 1 kwietnia 2025 r. wezwał Spółkę do sporządzenia inwentaryzacji przyrodniczej oraz ustalenia na jej podstawie wpływu inwestycji na korytarze ekologiczne; jednocześnie wyznaczył Spółce termin 180 dni (a więc ok. 6 miesięcy) oraz poinformował, że wstrzymuje się z przesłaniem raportu OOŚ do organów opiniujących do momentu przedłożenia przez Spółkę wymaganej dokumentacji. Po przeanalizowaniu uzupełnienia raportu, będącego załącznikiem do pisma z 29 maja 2025 r., Wójt wezwał Spółkę ponownie, pismem z 18 czerwca 2025 r., do sporządzenia rzetelnej inwentaryzacji przyrodniczej oraz ustalenia (na podstawie inwentaryzacji przyrodniczej) wpływu inwestycji na korytarze ekologiczne oraz elementy środowiska przyrodniczego podlegające ochronie. Spółka w uzupełnieniu wskazywała bowiem, że "W wyjaśnieniach dotyczących obecności rysi na badanym terenie wyraźnie powiedziane jest, że rysi na tym obszarze nie obserwowano", natomiast organ argumentował, iż takie stanowisko stoi w sprzeczności z danymi, które zostały przekazane Wójtowi przez strony postępowania. Organ zwrócił też uwagę, że w okresie od 9 sierpnia 2016 r. do 31 grudnia 2020 r. Główny Inspektorat Ochrony Środowiska realizował projekt POIS.02.04.00-00-0040/16 pn.: "Pilotażowy monitoring wilka i rysia w Polsce realizowany w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska", w ramach którego zostało stworzone kompleksowe opracowanie, w tym mapy występowania gatunków, które nakładają się na obszar Gminy M. i są potwierdzeniem z kolejnego źródła, że na obszarze Gminy M. bytują te ssaki drapieżne. Biorąc pod uwagę bardzo niewielką populację tego gatunku w Polsce (zgodnie z danymi GIOŚ liczebność rysi w Polsce szacowano na około 123 osobniki), ich zaobserwowanie w wyniku dwóch wyjazdów terenowych mogło być skrajnie mało prawdopodobne. Analiza powyższych okoliczności daje podstawę do stwierdzenia, że Wójt mógł mieć wiedzę na temat obecności rysi na badanym terenie, co mogłoby pociągnąć za sobą konieczność sporządzenia inwentaryzacji przyrodniczej i ustalenia wpływu inwestycji na bytowanie tego gatunku. Jak organ sam wskazywał, wspomniany projekt GIOŚ realizował w latach 2016-2020, a zatem kilka lat wstecz. Wyniki prowadzonych badań powszechnie dostępne są chociażby w internecie. Abstrahując od tego, że organ nie zwrócił się wcześniej do organów opiniujących/uzgadniających (na gruncie tego problemu szczególnie do RDOŚ), to skoro posiadał wiedzę o prawdopodobieństwie występowania rysi, mógł zwrócić się do Spółki o sporządzenie inwentaryzacji przyrodniczej i ustalenia wpływu inwestycji na korytarze ekologiczne znacznie wcześniej, niż tego dokonał, czyli prawie po 10 miesiącach prowadzenia postępowania. Podobnie rzecz się ma z populacją wilka, o czym wiedzę organ miał już na początku prowadzonego postępowania. Z akt wynika, że w 27 września 2024 r. do urzędu wpłynęło pismo koła Łowieckiego "J." wyrażające sprzeciw wobec przedmiotowej inwestycji. W odpowiedzi na nie Wójt wezwał do przedłożenia dokumentacji potwierdzającej występowanie w okolicach terenu inwestycji chronionych gatunków zwierząt (ryś i wilk) i koło łowieckie 7 października 2024 r. przesłało wymaganą dokumentację. W opinii składu orzekającego postępowanie Wójta nosiło znamiona przewlekłego. Świadczy o tym długotrwałe, wielokrotne przedłużanie postępowania, związane z samodzielnie podejmowanymi przez ten organ czynnościami wyjaśniającymi, które mogłyby na wcześniejszym etapie zostać podjęte, m.in. przez wyspecjalizowane organy w autonomicznie prowadzonych przez nie postępowaniach. Mimo że mogłoby się wydawać, iż nagromadzenie podejmowanych przez niego czynności świadczy o zaangażowaniu organu w załatwieniu sprawy, to w rzeczywistości procedowanie było nieefektywne i nieekonomiczne. Wypada zwrócić uwagę, że nawet kiedy już organ mógł założyć, że trwa w przewlekłości, a zatem prowadzi postępowanie dłużej, niż dopuszczają to przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, nie podjął próby koncentracji swoich czynności; wręcz przeciwnie, swoje działania kontynuował, wciąż bardziej przedłużając postępowanie. Z tego też względu sąd uznał, że przewlekłość organu miała charakter rażący. Na powyższą ocenę nie mogło mieć wpływu to, że Spółka zwróciła się o przedłużenie terminu wykonania wezwania z 18 grudnia 2024 r. z 14 dni na konkretnie wskazany dzień, tj. 20 stycznia 2025 r. Wezwanie zostało odebrane przez stronę 23 grudnia 2024 r., zatem zakreślony przez organ termin upływałby z dniem 6 stycznia 2025 r. Konieczność przedłużenia go zasadniczo o kolejne 14 dni podyktowane było obszernym zakresem uzupełnienia raportu (zob. pismo Spółki z 23 grudnia 2024 r.), co należy uznać za usprawiedliwione. Nie przyczyniło się to do przedłużenia postępowania przez Wójta. Z uwagi na powyższe, sąd stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł w punkcie 2 wyroku w myśl art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."). Na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd zobowiązał jednocześnie organ do załatwienia sprawy w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt organowi, o czym orzekł w punkcie 1 wyroku. W punkcie 3 wyroku sąd wymierzył organowi grzywnę w kwocie 2.000 zł na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Wymierzenie grzywny organowi ma na celu oddziaływać mobilizująco, represyjnie (z uwagi na stwierdzony stan przewlekłości) i prewencyjnie – dla wzmocnienia gwarancji terminowego załatwiana spraw w przyszłości. W sprawie niniejszej sąd miał na uwadze, że przewlekłość organu miała charakter rażący, organ podejmował zaś czynności w sposób nieefektywny, w sposób nieuzasadniony wstrzymując się z przesłaniem raportu OOŚ do organów opiniujących/uzgadniających. Nie jest uprawnione, aby strona oczekiwała na rozstrzygnięcie w sprawie tak długo, jak w sprawie niniejszej. Spółka jest stroną aktywną, a zarazem jej działania nie zmierzały do przedłużenia postępowania, ale do gruntownego wyjaśnienia sprawy, co nie spotkało się z należytą reakcją organu. O kosztach postępowania sąd orzekł w punkcie 4 na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz Spółki uiszczoną przez nią kwotę wpisu w wysokości 100 zł.