II SAB/Bk 49/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 05 lutego 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. W. na bezczynność Wojewody P. w przedmiocie niezałatwienia zażalenia na nieuznanie za stronę postępowania administracyjnego p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. przyznać adwokatowi T. M. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 309,80 (trzysta dziewięć złotych osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego wykonane na zasadzie prawa pomocy.- Skarga został wywiedziona na podstawie następujących okoliczności faktycznych: Pismem z dnia 4 listopada 2004 .r J. W. zwróciła się do Starosty H. o uznanie za stronę postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. H. pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego (wolnostanowiskowej bezściółkowej obory z boksami legowiskowymi dla krów mlecznych o obsadzie 200 DJP), zamkniętego szczelnego zbiornika na płynne odchody zwierzęce o pojemności 1211 m 3 i dwukomorowego szczelnego zbiornika na ścieki socjalno – bytowe na działce oznaczonej nr ewid. gruntów [...], położonej we wsi I. gm. N. Następnie pismem z dnia 23 listopada 2004 r. J. W. złożyła zażalenie do Wojewody P. na nie uznanie za stronę postępowania administracyjnego przez Starostę H. w/w sprawie. W odpowiedzi na zażalenie Wojewoda P. pismem z dnia 15 grudnia 2004 r. wyjaśnił, że żadne przepisy prawa materialnego ani przepisy proceduralne nie przewidują odrębnego postępowania w przedmiocie kwalifikowania podmiotów jako stron postępowania administracyjnego, w tym w postępowaniach dotyczących pozwolenia na budowę. Nie przewidują też wydawania postanowień w przedmiocie kwalifikowania osób jako strony. Dlatego też Starosta H. zasadnie nie wydał postanowienia w zakresie uznania lub nie uznania J. W. za stronę postępowania w sprawie dotyczącej przedmiotowej inwestycji. Pismem z dnia 9 maja 2008 r. J. W. złożyła do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenie w trybie art. 37 w zw. z art. 35 kpa na niezałatwienie przez Wojewodę P. jej zażalenia z dnia 23 listopada 2004 r. w formie stosownego aktu administracyjnego. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wyznaczenia Wojewodzie P. terminu do załatwienia przedmiotowego zażalenia. Powyższe rozstrzygnięcie skutkowało tym, że J. W. wywiodła skargę do sądu administracyjnego, którą zarzuciła bezczynność Wojewodzie P. polegającą na nie załatwieniu jej zażalenia z dnia 23 listopada 2004 r. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że Wojewoda zobowiązany był załatwić przedmiotowe zażalenia postanowieniem, a nie poprzez wystosowanie zwykłego pisma. Wobec powyższego J. W. wniosła o orzeczenie bezczynności, wyznaczenie terminu do załatwienia zażalenia, orzeczenie stosownej kary pieniężnej, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyznaczony w sprawie pełnomocnik poparł skargę i wniósł o przyznanie kosztów tytułem wynagrodzenia nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podano, że o tym czy dana osoba jest stroną w danym postępowaniu nie decyduje żaden organ i w związku z tym tej kwestii nie rozstrzyga się w formie postanowienia czy decyzji. Nadto organ podniósł, że wszystkie wystąpienia skarżącej z 2004 r. były przedmiotem badania organu i na wszystkie udzielono odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 3 §2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga na bezczynność przysługuje tylko w takich granicach w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia, akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz interpretacji przepisów prawa podatkowego wydanych w indywidualnej sprawie. Uzyskanie statusu strony, nie jest stwierdzane w osobnej decyzji administracyjnej ani też w postanowieniu wydawanym przez organ prowadzący postępowanie. Status strony postępowania administracyjnego opiera się o czynniki obiektywne, niezależne od woli organu administracji. W związku z tym organ administracyjny nie jest zobowiązany do wydania odrębnego aktu stanowiącego, czy określony podmiot jest stroną postępowania (vide: wyrok NSA z dnia 30 czerwca 1986r., III SA 97/86, ONSA 1987, nr 2, poz. 46). Pogląd ten został potwierdzony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 marca 1989r. (vide: wyrok NSA IV SA 1254/88), w którym wskazano, że status strony wynika z przepisów prawa materialnego ustanawiających określone prawa lub obowiązki, a nie z uznania danego podmiotu za stronę przez organ administracyjny. W świetle powyższego stwierdzić należy, że Starosta H. nie był zobowiązany do wydania odrębnego aktu administracyjnego w przedmiocie uznania J. W. za stronę postępowania. W konsekwencji z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia Wojewoda P. nie był zobowiązany do rozpoznania zażalenia J. W. z dnia 23 listopada 2004 r. Konkludując, ze względu na fakt, że Wojewoda P. nie był zobowiązany do wydania aktu administracyjnego podlegającego kognicji sądu administracyjnego, stwierdzić należało, że skarga zarzucająca mu bezczynność jest niedopuszczalna stosownie do treści art. 58 §1 pkt. 6 ustawy – Prawo o postępowaniu administracyjnym. Marginalnie podnieść należy, że kwestia związana z tym czy skarżąca jest stroną przedmiotowego postępowania, na skutek wyroku NSA z dnia 28 marca 2007r., jest przedmiotem postępowania administracyjnego. O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu adwokatowi, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 250 w/w ustawy oraz przepisów § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.). Obejmują one opłatę ze czynności adwokata w kwocie 240 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług, wyliczony według 22% stawki w kwocie 52,80 zł i opłatę skarbową w wysokości 17 zł.