II SAB/Bk 5/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. L. na bezczynność P. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w B. w przedmiocie udzielenia czasu wolnego za nadgodziny p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. W dniu 15 grudnia 2017 r. T. L. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku ze skargą na bezczynność P. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w B. w przedmiocie udzielenia mu czasu wolnego za nadgodziny oraz zaniechanie wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie odmowy udzielenia czasu wolnego wraz z pouczeniem o możliwości jej zaskarżenia. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wskazując, że przedmiotowa sprawa nie była dotychczas rozpatrywana przez P. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w B., a po drugie zgodnie z art. 111a ustawy o Państwowej Straży Pożarnej sprawy dotyczące świadczeń pieniężnych strażaków należą do właściwości sądów pracy i organ nie miał obowiązku wydawać w tym zakresie żadnych decyzji administracyjnych w rozumieniu k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy, sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz.1369 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wówczas podlega ona odrzuceniu. Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W niniejszej sprawie skargą do sądu administracyjnego została objęta bezczynność P. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w B. w przedmiocie udzielenia Skarżącemu czasu wolnego za nadgodziny oraz zaniechanie wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie odmowy udzielenia czasu wolnego wraz z pouczeniem o możliwości jej zaskarżenia. Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r o Państwowej Straży Pożarnej ( t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1204) czas służby strażaka nie może przekraczać przeciętnie 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym, nieprzekraczającym 6 miesięcy (ust. 1). Konkretyzacji powyższych unormowań w zakresie czasu służby prawodawca dokonał w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 29 grudnia 2005 r. w sprawie pełnienia służby przez strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 266, poz. 2247 ze zm.). Rozporządzenie określa czas trwania dyżuru i wykonywania zadań służbowych w zmianowym rozkładzie czasu służby, godziny rozpoczęcia i zakończenia służby, okoliczności uzasadniające przedłużenie czasu służby, dopuszczalny czas kierowania pojazdem samochodowym, udzielanie czasu wolnego od służby, właściwość przełożonych do określania harmonogramu służby, sposób pełnienia dyżurów domowych i ich wymiar, grupy strażaków zwolnionych z pełnienia służby w porze nocnej, niedziele, święta oraz sposób prowadzenia ewidencji czasu służby. W przypadku wystąpienia godzin ponadnormatywnych służby prawodawca przewiduje rekompensatę czasem wolnym. Przedłużenie czasu służby strażaka następuje na polecenie kierownika jednostki organizacyjnej, w której pełni służbę, lub upoważnionej przez niego osoby (§ 6 ust. 2). Zgodnie zaś z § 10 tegoż rozporządzenia czas wolny od służby w zamian za czas służby przekraczający normę określoną w art. 35 ust. 1 ustawy może być udzielony w okresie bezpośrednio poprzedzającym urlop wypoczynkowy lub po jego ukończeniu. Analizując powyższe regulacje Sąd doszedł do wniosku, że kwestie ustalania strażakowi rozkładu czasu służby w przyjętym okresie rozliczeniowym i rozliczanie tego czasu służby wraz z rekompensatą czasem wolnym od służby w zamian za tzw. "nadgodziny" należy do kategorii spraw wynikających z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi i nie podlega rozstrzyganiu w drodze wydania decyzji administracyjnej. Jak stanowi zaś art. 5 pkt. 2 p.p.s.a. sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach wynikających z podległości służbowej między przełożonymi, a podwładnymi. Przepis ten dotyczy wszelkich aktów lub czynności przełożonych względem podwładnych funkcjonariuszy w ramach stosunków służbowych. Wyłączenie kontroli sądowoadministracyjnej tego rodzaju aktów lub czynności jest zasadą, natomiast dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego w tego rodzaju sprawach wymaga wyraźnego przepisu prawa pozytywnego, który stanowi wyjątek od powyższej zasady. Zaskarżenie natomiast bezczynności jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowienia oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność jest bowiem ustalenie, że bezczynności dopuścił się organ zobowiązany na gruncie obowiązujących przepisów do podjęcia aktu bądź dokonania czynności. W sprawie niniejszej nie zachodzi taka sytuacja, nie ma bowiem żadnej podstawy prawnej, która zobowiązywałaby P. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w B. do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie odmowy udzielenia czasu wolnego, czego domaga się Skarżący. Poza zakresem właściwości sądu administracyjnego jest również bezczynność organu w przedmiocie wypłaty rekompensaty pieniężnej za przedłużony czas pracy Skarżącego jako strażaka. Jak wynika bowiem z treści art. 111a ustawy o Państwowej Straży Pożarnej sprawy dotyczące roszczeń majątkowych o świadczenia pieniężnej wynikające ze stosunku służbowego strażaków rozstrzygają sądy pracy. Przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, dotyczące skutków niewykonania zobowiązań, stosuje się odpowiednio. Świadczeniami tymi, zgodnie z art. 93 ust. 1 ustawy są następujące świadczenia pieniężne: 1) zasiłek na zagospodarowanie, 2) nagrody i zapomogi, 3) nagrody jubileuszowe, 4) dodatkowe wynagrodzenie za wykonywanie zadań zleconych wykraczających poza obowiązki służbowe, 4a) rekompensata pieniężna za przedłużony czas służby, o którym mowa w art. 35 ust. 9, 5) należności za podróże i przeniesienia służbowe, 6) świadczenia związane ze zwolnieniem ze służby. Do rozpoznania spraw dotyczących tak rozumianych roszczeń właściwy jest zatem sąd pracy, a nie sąd administracyjny. Skoro zatem rekompensata pieniężna za przedłużony czas służby, o którym mowa w art. 35 ust. 9, została wymieniona wśród świadczeń pieniężnych uregulowanych w Rozdziale 9 ustawy, to brak jest podstaw do formułowania twierdzeń o możliwości objęcia jej zakresem właściwości sądu administracyjnego. W konsekwencji przyjąć należy, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie dotyczy spraw należących do właściwości sądu administracyjnego i jako taka nie podlega ocenie sądu administracyjnego. Z tych przyczyn, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a, orzekł o odrzuceniu skargi.