II SAB/Bk 52/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. I. na bezczynność Wójta Gminy C. w przedmiocie dowozu do szkoły p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. J. I. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką M. I. oraz dziećmi S. I. ([...] lat) i K. I. ([...] lat). Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowi dochód uzyskiwany z tytułu: prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz otrzymywanego zasiłku rodzinnego i świadczenia pielęgnacyjnego w łącznej wysokości 1.135 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi: dom o powierzchni [...] m², nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, działka rolna o powierzchni [...] ha (współwłasność małżeńska) oraz oszczędności w kwocie około 40.000 zł. K. I. jest osobą niepełnosprawną, wymaga specjalistycznej opieki lekarskiej, w związku z tym skarżący ponosi znaczne wydatki związane z dojazdami do lekarzy w Białymstoku i Warszawie (k. 13 - 14). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 26 czerwca 2013 r. (k. 25), skarżący oświadczył, że prowadzone gospodarstwo domowe jest nastawione na produkcję mleka. Uprawiane zboża zaspakajają potrzeby własne gospodarstwa. Wnioskodawca hoduje [...] sztuk bydła. J. I. posiada: dwa ciągniki rolnicze [...] [...] z 1995 r. i z 2011 r. oraz prasę belującą, kultywator, kosiarkę rotacyjną i inne podstawowe maszyny rolnicze. Wykazane wydatki to: żywność – 1.000 zł; woda – 150 zł; energia elektryczna – 344,72 zł; dowóz niepełnosprawnego dziecka do szkoły – 1.500 zł; gaz – 100 zł; usługi weterynaryjne - około 1.000 zł; części do maszyn – około 2.000 zł; materiały do produkcji rolnej – około 2.000 zł; paliwo – około 8.000 zł; nawozy – 8.050 zł; materiał siewny – 770 zł; opryski – około 1.000 zł. W okresie [...] – [...] br. skarżący sprzedał mleko na łączną kwotę 7.974,89 zł, w szczególności dochód osiągnięty ze sprzedaży wyniósł w [...] – 2.340,98 zł; w [...] – 2.264,78 zł; w [...] – 3.369.13 zł. Wnioskodawca w [...] 2012 r. otrzymał dopłaty ONW w wysokości 2.885,48 zł oraz w [...] br. dopłaty bezpośrednie w wysokości 16.111,41 zł (k. 27). Do akt sprawy J. I. dołączył: orzeczenie o stopniu niepełnosprawności K. I. (k. 17 – 18); decyzje GOPS w C. dot. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, zasiłku rodzinnego, dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz zasiłku pielęgnacyjnego (k. 28 – 30); faktury za: zakup paliwa (k. 32 – 34); wywóz nieczystości (k. 31); zakup nawozów (k. 37); energię elektryczną (k. 39); zbiórkę i transport bydła (k. 40); dzierżawę gruntów (k. 41); sprzedaż mleka (k. 42 – 44); zakup kukurydzy (k. 45); sprzedaż cieląt (k. 46), a także pisma KRUS informujące o wysokości składki (k. 35 – 36); decyzję w sprawie wymiaru podatku rolnego, leśnego oraz podatku od nieruchomości za 2013 r. (k. 38). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270, tekst jednolity) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe w sprawie niniejszej wynoszą 200 zł – wpis od skargi (k. 8). W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż źródłem dochodu czteroosobowej rodziny pozostaje prowadzone gospodarstwo rolne oraz świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Gospodarstwo rolne jest nastawione na produkcję mleka, z tego tytułu w okresie [...] – [...] br. wnioskodawca uzyskał dochód w łącznej kwocie około 7.970 zł (k. 42 – 44), co stanowi średnio w przeliczeniu na poszczególne miesiące 2.656 zł. Otrzymywane świadczenia z zakresu pomocy społecznej wynoszą łącznie 1.065 zł miesięcznie, w tym: świadczenie pielęgnacyjne, zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności dziecka, zasiłek rodzinny oraz dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka (k. 28 – 30). Średni dochód miesięczny rodziny w analizowanym okresie wynosi zatem 3.721 zł. Dodatkowo J. I. w okresie [...] 2012 r. – [...] br. otrzymał dopłaty unijne do prowadzonej produkcji rolnej w łącznej kwocie 18.996 zł (k. 27v) oraz w [...] br. sprzedał cielaki za 1.352 zł (k. 46). Wykazane stałe wydatki miesięczne to: składki KRUS – 137 zł (k. 35 – 36); energia elektryczna – 342,81 zł (k. 39); paliwo – średnio 1.557 zł (4.672 zł za okres [...] – [...] br.) k. 32 – 34; żywność – 1.000 zł; woda – 150 zł; gaz – 100 zł (k. 27). Dodatkowo skarżący ponosi wydatki kwartalne – 264 zł z tytułu opłaty podatku rolnego, leśnego, od nieruchomości (k. 38) i wywozu nieczystości – 21,19 zł (k. 31) oraz wydatki okresowe, w tym: zakup kukurydzy (materiał siewny) – 774 zł (k. 45); zakup nawozów (w [...] br.) – 8.050 zł (k. 37); zbiórka, transport i unieszkodliwianie bydła (w [...] br.) – 307 zł (k. 40); czynsz z tytułu dzierżawy gruntów ([...] br.) – 910,32 zł (k. 41); usługi weterynaryjne – 1.000 zł; części do maszyn – 2.000 zł; opryski – 1.000 zł; dowóz niepełnosprawnego dziecka do szkoły (w okresie szkolnym) – 1.500 zł (k. 27). Podsumowując, stałe wydatki miesięczne związane z utrzymaniem rodziny i prowadzeniem gospodarstwa rolnego wynoszą 3.280 zł, kwartalne – 285 zł, natomiast ponoszone wydatki okresowe to łączna kwota około 15.540 zł. Majątek wnioskodawcy stanowi: dom o powierzchni [...] m², nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, działka rolna o powierzchni [...] ha (współwłasność małżeńska), oszczędności w kwocie około 40.000 zł, [...] sztuk bydła, dwa ciągniki rolnicze oraz inne podstawowe maszyny rolnicze. Córka skarżącego K. I. jest osobą niepełnosprawną w stopniu [...] ([...] ograniczona możliwość samodzielnej egzystencji), wymaga stałej i długotrwałej opieki (k. 17). J. I. ponosi znaczne wydatki związane z dojazdem dziecka do szkoły oraz lekarzy specjalistów. W konkluzji należy, zatem stwierdzić, iż u podstaw negatywnego rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych legł fakt, iż J. I. dysponuje znacznym majątkiem. Przede wszystkim, skarżący posiada zgromadzone oszczędności w wysokości 40.000 zł, a posiadany areał użytków rolnych, maszyny rolnicze niezbędne do produkcji rolnej i inwentarz żywy świadczą o jego dużych możliwościach zarobkowych. Osiągany dochód wystarcza na pokrycie wyszczególnionych wydatków, a także na poczynienie oszczędności. Niewątpliwie koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca natomiast nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności. W tym stanie rzeczy uiszczenie przez J. I. kwoty 200 zł tytułem wpisu od skargi oraz pozostałych kosztów, które ewentualnie mogą wystąpić w niniejszej sprawie nie doprowadzi do powstania niedostatku w jego utrzymaniu, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawcy. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.