II SAB/Bk 53/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder (spr.),, asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w dniu 05 grudnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi D. S. K. na bezczynność Marszałka Województwa P. - Wojewódzkiego Urzędu Pracy w B. w przedmiocie przyznania pomocy materialnej p o s t a n a w i a odrzucić skargę. W dniu [...] czerwca 2006r. D. S. K. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na bezczynność Marszałka Województwa P. - Wojewódzki Urząd Pracy w B. w przedmiocie niezałatwienia jego wniosku zawartego w piśmie z dnia [...] grudnia 2005r. oraz późniejszych pismach dotyczącego przyznania mu pomocy materialnej. Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności. Orzeczeniem z dnia [...] maja 2005r. D. S. K. został przeznaczony do odbycia służby zastępczej. W dniu [...] czerwca 2005r. pomiędzy Marszałkiem Województwa P. reprezentowanym przez Wicedyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w B. a Komendą Miejskiej Straży Pożarnej w B. zawarta została umowa o wykonywanie pracy przez D. S. K.. Poborowy rozpoczął wykonywanie służby zastępczej w dniu [...] lipca 2005r. na stanowisku strażaka. Następnie w dniu 24 grudnia 2005r. do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w B. wpłynęła prośba D. S. K. o przyznanie pomocy materialnej. W uzasadnieniu swojej prośby wnioskodawca wskazał na trudną sytuację materialną i rodzinną. Podał, iż mieszka razem z matką, ponieważ nie stać go na wynajęcie samodzielnego mieszkania, nadto nie posiada żadnego majątku oraz oszczędności. Jego matka utrzymuje się z renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, ma kłopoty ze zdrowiem, a w 2005r. przeszła skomplikowaną operację usunięcia nowotworu, stąd w dużej mierze jest on osobą utrzymującą rodzinę. Obecnie jest studentem drugiego roku studiów zaocznych na Politechnice B., które rozpoczął w 2004r. W tej sytuacji skierowanie go do służby zastępczej trwającej 18 miesięcy pozbawiło go możliwości opłacenia studiów, co jest równoznaczne z faktem, iż nie będzie mógł ich kontynuować na wskazanej uczelni. Wojewódzki Urząd Pracy pismem z dnia [...]12.2005r. nr [...] poinformował poborowego, że przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o służbie zastępczej (Dz. U. Nr 2223, poz. 2217) nie przewidują możliwości przyznania pomocy materialnej poborowym skierowanym bądź odbywającym służbę zastępczą. Następnie w piśmie z dnia [...] stycznia 2006r. D. S. K. podniósł, iż znana jest mu treść wyżej powołanej ustawy i ponownie złożył prośbę o podjęcie "...przychylnej, bądź odmownej decyzji". W kolejnym piśmie z dnia [...] maja 2006r. zainteresowany ponowił prośba o przyznanie pomocy materialnej. W odpowiedzi na powyższe Wojewódzki Urząd Pracy w B. w dniu [...] maja 2006r. poinformował D. S. K., iż obowiązujące przepisy dotyczące odbywania służby zastępczej nie uległy zmianie, stąd brak jest podstaw prawnych do udzielenia mu żądanej zapomogi finansowej. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Urząd Pracy w B. wskazał, iż zgodnie z informacją uzyskaną od Naczelnika Wydziału Służby Zastępczej (stanowisko do spraw Obronnych w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej) w W. skarżący przesłał pismo o identycznej treści (prośba o przyznanie pomocy materialnej) do wyżej wymienionego wydziału. W trakcie rozprawy przeprowadzonej w dniu 5 grudnia 2006r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku pełnomocnik organu administracyjnego wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia lub oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dn. 25.07.2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta, sprawowana jest wyłącznie pod względem zgodności wydawanych aktów z przepisami prawa, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanej ustawy). Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zakres przedmiotowy skargi na bezczynność oznaczony jest w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 powołanej ustawy. Skarga ta może być wniesiona w wyniku nie wydania przez organ w określonym przepisami terminie: decyzji administracyjnych, postanowień w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę, co do istoty; postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz innych niż określone powyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Dodatkowo do wniesienia skargi na bezczynność konieczne jest spełnienie warunku zawartego w treści art. 52 § 1 ustawy stanowiącego, iż skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Treść § 2 omawianego przepisu wyjaśnia, iż przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przewidziany w ustawie. A zatem skarżący przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku winien wyczerpać środki prawne przewidziane w art. 37 kpa. Zgodnie z treścią tego przepisu na nie załatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub ustalonym w myśl art. 36 kpa, stronom przysługuje zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Zażalenie to służy kwestionowaniu przekroczenia maksymalnego ustawowego terminu załatwienia sprawy. Wniesienie tego środka odwoławczego stanowi warunek formalny wystąpienia przez osobę zainteresowaną ze skargą na bezczynność organu do sądu administracyjnego, niezależnie od pozytywnego czy negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia (vide: Wyrok NSA z dnia 24.05.2001, sygn. IV SA 572/99, ONSA 2002/3/116). W niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący wnosił zażalenie na nie załatwienie sprawy w terminie przez Wojewódzki Urząd Pracy w B. do organu wyższego stopnia. W tym stanie rzeczy nie ulega wątpliwości, iż wymóg art. 52 § 1 ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w postaci "wyczerpania środków zaskarżenia" nie został spełniony, albowiem w dacie wniesienia skargi na bezczynność jakiekolwiek postępowanie zażaleniowe nie zostało wszczęte. Skarga niniejsza jako przedwczesna, wniesiona bez zachowania środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym była zatem niedopuszczalna. W tej sytuacji Sąd nie mógł poddać skargi merytorycznej ocenie, albowiem w pierwszej kolejności musiał skontrolować jej dopuszczalność. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.