II SAB/Bk 53/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 października 2010 r. sprawy ze skargi J. B. na bezczynność Burmistrza S. w przedmiocie wydania decyzji o podziale nieruchomości. p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu J. B. kwotę 100 (stu) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności faktycznych. Wnioskiem z dnia 18 grudnia 2006 r. J. B. zwrócił się do Burmistrza S. o wszczęcie postępowania w sprawie podziału działki nr 1554/2 o pow. 0,1989 ha położonej w S. przy ul. K. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. organ I instancji pozytywnie zaopiniował projekt podziału przedmiotowej nieruchomości z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. zatwierdził jej podział na działki nr 1554/4 i 1554/5. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w dniu [...] września 2007 r. wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia opiniującego i postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. stwierdziło jego nieważność. W dniu 26 stycznia 2010 r. do organu I instancji wpłynęło oświadczenie J. B. w którym podano, że w związku ze stwierdzeniem 8 miesięcy temu nieważności postanowienia opiniującego, Burmistrz S. powinien z urzędu wznowić postępowanie i wydać prawidłowe postanowienie. W ocenie J. B. jeżeli to prawidłowe postanowienie spowoduje konieczność zmiany decyzji podziałowej to powinna być ona uchylona i zastąpiona prawidłową bez oczekiwania na SKO. W konkluzji wezwano Burmistrza S. do niezwłocznego naprawienia szkody nieważnym postanowieniem w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy. Na skutek tego pisma Burmistrz S. w dniu 28 stycznia 2010 r. wystąpił do Sądu Rejonowego w S. o ujawnienie w księdze wieczystej KW [...] podziału działki oznaczonej numerem geodezyjnym 1554 i poinformował o tym fakcie zainteresowanego. Wniosek został przez sąd odrzucony z tego powodu, że to samo żądanie było już przedmiotem postępowania (postanowienie z dnia [...] marca 2010 r.) Następnie w dniu 1 lutego 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. stwierdziło również nieważność decyzji zatwierdzającej podział. Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło kwestionowaną decyzję w części w której stwierdzono, że organ prowadzący postępowanie winien je zawiesić i wezwać wnioskodawcę do złożenia stosownego wniosku w sądzie wieczystoksięgowym, ewentualnie sporządzić wykaz synchronizacyjny i w tym zakresie umorzyło postępowanie, w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy (decyzja z dnia [...] kwietnia 2010 r.). W związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji zatwierdzającej podział, Burmistrz S. pismem z dnia 17 maja 2010 r. zwrócił się do J. B. z zapytaniem czy podtrzymuje swój wniosek z dnia 18 grudnia 2006 r. o wszczęcie postępowania w sprawie podziału działki nr 1554/2. Podano przy tym, że nieudzielenie odpowiedzi we wskazanym terminie zostanie potraktowane jako podtrzymanie wniosku. Nadto pismem z dnia 1 czerwca 2010 r. organ zwrócił się do Starostwa Powiatowego w S. o wydanie wykazu synchronizacyjnego sporządzonego na podstawie podziału wykonanego w 1987 r. z którego będzie wynikało, że działka nr 1554/1 wchodzi w skład działki nr 3393 stanowiącej ulicę S. oraz pismem z dnia 2 czerwca 2010 r. zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego w S. o ponowne przeanalizowanie sprawy dotyczącej ujawnienia w księdze wieczystej podziału działki 1554/2. W dniu 6 sierpnia 2010 r. J. B. złożył skargę na bezczynność Burmistrza S. i wniósł o zobowiązanie organu do wydania w ciągu 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku – postanowienia i decyzji rozstrzygającej o wniosku w sprawie podziału nieruchomości i wystosowanie postanowienia sygnalizacyjnego w trybie art. 155 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do Rady Miejskiej w S. informującego o notorycznym niedotrzymywaniu terminów w załatwianiu jego wniosków przez Burmistrza S. oraz Wojewody P. o zaniedbaniu obowiązku ujawnienia w księgach wieczystych własności jednostki samorządu terytorialnego. W uzasadnieniu skargi podano, że treść żądania zawarta w ostatnim zdaniu oświadczenia z dnia 26 stycznia 2010 r. wzywającego Burmistrza S. do niezwłocznego naprawienia szkody nieważnym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. powinna być potraktowana jako zażalenie na bezczynność z art. 37 § 1 kpa. Stąd też stwierdzić należy, że skarżący wyczerpał drogę prawną przed skierowaniem skargi na bezczynność. Nadto wskazano, że skarga jest zasadna, albowiem Burmistrz S. po stwierdzeniu nieważności postanowienia opiniującego jak i decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości nie podjął żadnych konkretnych czynności. Zasadność zastosowania przez sąd art. 155 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi została uzasadniona tym, że Burmistrz S. nie dopełnił obowiązków z ustawy z dnia 7 września 2007 r. o ujawnianiu w księgach wieczystych prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. nr 191, poz. 1365 ze zm.) w zakreślonym tą ustawą terminie – a to właśnie od tego zależy załatwienie przedmiotowej sprawy. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podał, że postępowanie w przedmiotowej sprawie można było prowadzić od dnia 29 kwietnia 2010 r. kiedy to wpłynęła ostatnia decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W odpowiedzi na wezwanie Sądu dotyczące wykazania przez skarżącego, że składał zażalenie na bezczynność Burmistrza S. do organu wyższego stopnia, skarżący w dniu 24 sierpnia 2010 r. złożył oświadczenie w którym wyjaśnił, że wyczerpanie drogi prawnej przed skierowaniem skargi na bezczynność opisał w skardze i podtrzymuje stanowisko tam zawarte. Nadto skarżący rozszerzył skargę o zarzut bezczynności Burmistrza S. w przekazaniu zażalenia na bezczynność do organu wyższego stopnia, zawartego w oświadczeniu z dnia 26 stycznia 2010 r. W dniu 17 września 2010 r. skarżący poinformował, że w dniu 31 sierpnia 2010 r. ponownie zwrócił się do Burmistrza S. z oświadczeniem, że w dniu 26 stycznia 2010 r. złożył zażalenie z art. 37 § 1 kpa. Skarżący słuchany na rozprawie w dniu 26 października 2010 r. sprecyzował, iż przedmiotem skargi jest bezczynność Burmistrza S. w sprawie dotyczącej podziału nieruchomości a konkretnie bezczynności w sprawie wydania decyzji o podziale nieruchomości. Skarżący wniósł również o zasądzenie kosztów procesu, tj. kosztów wpisu i stawiennictwa na rozprawie, przedkładając wyliczenie utraconego zarobku wraz z kserokopią zaświadczenia o posiadanych hektarach przeliczeniowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga na bezczynność Burmistrza S. w sprawie wydania decyzji o podziale nieruchomości podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna z racji braku skutecznego wyczerpania przez skarżącego służącego mu w postępowaniu administracyjnym środka odwoławczego do zwalczania bezczynności organu na etapie przedsądowym. Wymóg wyczerpania przez stronę skarżącą środków zaskarżenia służących jej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, wynika wprost z treści art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Jak stanowi art. 52 § 2 ustawy przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W wypadku skargi na bezczynność organu administracji, środkiem zaskarżenia na etapie postępowania administracyjnego regulowanego przepisami kodeksu administracyjnego, jest zażalenie przewidziane w art. 37 § 1 kpa. Służy ono na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w ustalonym w myśl art. 36 kpa do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Dla skuteczności wniesienia takiego zażalenia istotne jest to aby zostało ono wniesione nie wcześniej, niż przed powstaniem samego obowiązku załatwienia sprawy przez organ i przed upływem terminu do jej załatwienia i nie później niż przed wniesieniem skargi na bezczynność do sądu administracyjnego. Wniesienie zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa na niezałatwienie sprawy w terminie jeszcze przed powstaniem obowiązku jej załatwienia przez organ lub po wniesieniu skargi do sądu na bezczynność skutkuje tym, że właściwie organy administracyjne zostają pozbawione możliwości wypowiedzenia się na etapie przedsądowym co do zarzutów dotyczących ich bezczynności. Tym samym stwierdzić należy, że w takiej sytuacji nie można mówić o wyczerpaniu przez stronę środka zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że skarżący dwukrotnie składał pisma, z treści których wynika że mogłyby być one potraktowane jako zażalenie na bezczynność z art. 37 § 1 kpa, w przedmiocie niewydania decyzji o podziale nieruchomości, o ile zostałyby złożone po wydaniu przez Kolegium ostatecznej decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji Burmistrza S. i przed złożeniem skargi do tut. Sądu. Pierwsze pismo z dnia 26 stycznia 2010 r. w którym wezwano Burmistrza S. do niezwłocznego naprawienia szkody nieważnym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. Drugie pismo z dnia 31 sierpnia 2010 r. w którym skarżący zwrócił się do Burmistrza S. z oświadczeniem, że w dniu 26 stycznia 2010 r. złożył zażalenie z art. 37 § 1 kpa. W ocenie Sądu żadne z tych pism nie może być potraktowane jako skuteczne wyczerpanie przez skarżącego środka zaskarżenia na etapie postępowania administracyjnego dotyczącego bezczynności Burmistrza S. w przedmiocie ponownego wydania decyzji o podziale nieruchomości. Pismo z dnia 26 stycznia 2010 r. zostało bowiem złożone jeszcze zanim organ I instancji był zobowiązany do wydania decyzji o podziale nieruchomości. Obowiązek taki po stronie organu powstał dopiero po ostatecznym rozstrzygnięciu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. kwestii nieważność decyzji zatwierdzającej podział. Nastąpiło to decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. doręczoną organowi I instancji w dniu 29 kwietnia 2010 r. Natomiast pismo z dnia 31 sierpnia 2010 r. zostało wystosowane do organu już po wniesieniu przez skarżącego skargi na bezczynność do sądu administracyjnego. Skarga została wniesiona w dniu 6 sierpnia 2010 r. W tej sytuacji Sąd nie mógł poddać skargi merytorycznej ocenie, albowiem w pierwszej kolejności musiał skontrolować jej dopuszczalność. W tym przypadku jeden z formalnych warunków dopuszczalności skargi nie został spełniony. Dostrzeżenie powyższego czyniło koniecznym odrzucenie skargi stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 52 § 1 tejże ustawy. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ustawy.