II SAB/Bk 54/08
PostanowienieWSA w Białymstoku2009-05-21
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Stanisław Prutis, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może zmienić swoje wcześniejsze postanowienie o odmowie wyłączenia sędziego w sytuacji, gdy skarżący podnosi argumenty dotyczące niezgodności przepisu z Konstytucją RP, ale nie wykazuje zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych sprawy?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie może zmienić swojego wcześniejszego postanowienia o odmowie wyłączenia sędziego, jeśli nie nastąpiła zmiana okoliczności sprawy w rozumieniu art. 165 PPSA. Sama zmiana oceny zasadności wydanego postanowienia przez stronę skarżącą, czy też argumenty dotyczące błędów w poprzednich orzeczeniach, nie stanowią podstawy do modyfikacji postanowienia, które nie kończy postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 29 stycznia 2009 r., które oddaliło jej wniosek o wyłączenie sędziów od udziału w sprawie dotyczącej bezczynności Wojewody w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. Skarżąca argumentowała, że przepis art. 19 PPSA, ograniczający przesłankę wyłączenia sędziego do stosunku osobistego, jest niezgodny z Konstytucją RP, oraz podnosiła zarzuty dotyczące błędów popełnianych przez sędziów w poprzednich sprawach. Sąd rozpoznał wniosek o zmianę postanowienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącej o zmianę postanowienia z dnia 29 stycznia 2009 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr) Sędziowie: sędzia NSA Stanisław Prutis sędzia WSA Małgorzata Roleder po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o zmianę postanowienia z dnia 29 stycznia 2009 r. o odmowie wyłączenia sędziów Danuty Tryniszewskiej – Bytys i Anny Sobolewskiej – Nazarczyk od udziału w sprawie w sprawie ze skargi J.W. na bezczynność Wojewody P. w przedmiocie niezałatwienia w terminie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a oddalić wniosek
Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2009 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił wniosek J.W. o wyłączenie sędziów Danuty Tryniszewskiej – Bytys oraz Anny Sobolewskiej – Nazarczyk od udziału w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu sąd wskazał, iż skarżąca nie wykazała, że w sprawie mogły zachodzić jakiekolwiek wątpliwości co do bezstronności ww. sędziów. W końcowej części uzasadnieniu sąd zaznaczył, że istota i przesłanki instytucji wyłączenia sędziego wynikające z art. 19 p.p.s.a. nie mogą dotyczyć innych kwestii jak tylko osobistych powiązań danego sędziego ze stroną postępowania, co w sprawie niniejszej nie miało miejsca.
Skarżąca J.W. wniosła do zmianę ww. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 29 stycznia 2009 r., kwestionując nieprawidłowe stwierdzenie sądu w zakresie osobistych powiązań skarżącej z sędziami, podczas gdy przepis art. 19 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zgodnie z wyrokiem TK z dnia 13.12.2005 r. w zakresie, w jakim ogranicza przesłankę wyłączenia sędziego jedynie do stosunku osobistego, pomijając inne okoliczności, które mogą mieć wpływ na ocenę bezstronności sędziego, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
W obszernym uzasadnieniu wniosku rozszerzyła swą argumentację na temat stronniczości ww. sędziów, a w szczególności błędów przez nich popełnianych podczas prowadzenia poprzednich spraw sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Wniosek jako bezzasadny podlegał oddaleniu.
Zgodnie z art. 165 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Przez "zmianę okoliczności sprawy" należy rozumieć zarówno wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych spraw, jak i w obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż uprzednio wydane. Bez takiej jednak zmiany okoliczności sprawy wydane postanowienie nie może być modyfikowane lub uchylone. W szczególności, sąd nie może tego uczynić w związku ze zmianą oceny zasadności wydanego przez siebie postanowienia. W takim przypadku uchylenie lub zmiana postanowienia może nastąpić tylko w postępowaniu zażaleniowym (vide: T. Woś w: T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2008, s.586).
W niniejszej sprawie sąd nie znalazł przyczyn do zmiany postanowienia z dnia 29 stycznia 2009 r. o odmowie wyłączenia sędziów Danuty Tryniszewskiej – Bytys oraz Anny Sobolewskiej – Nazarczyk, z uwagi na brak podstawowej przesłanki ku temu, a mianowicie przesłanki braku zmiany okoliczności sprawy.
Wskazać przede wszystkim należy, iż zarówno w chwili orzekania przez sąd o oddaleniu wniosku o wyłączeniu ww. sędziów jak i obecnie nie zmieniły się ani przepisy prawa ani też okoliczności faktyczne sprawy. Argumenty podnoszone przez skarżącą dotyczące wyłączenia sędziów były już analizowane podczas orzekania w dniu 29 stycznia 2009 r. Żadne nowe okoliczności nie pojawiły się od tego momentu.
Wskazane zaś przez skarżącą naruszenie przepisu art. 19 p.p.s.a. należy uznać jako niemające znaczenia dla istoty rozstrzygnięcia, albowiem sąd rozstrzygał kwestię wyłączenia pod kątem wszelkich przesłanek wyłączenia sędziów, a nie tylko na podstawie ich osobistych powiązań ze skarżącą. Istotnie, rację należy przyznać skarżącej, że w uzasadnieniu postanowienia z 29.01.2009 r., użyto niefortunnego sformułowania dotyczącego kwestii osobistych powiązań sędziego ze stroną, podczas gdy przepis ten w powyższym zakresie został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z ustawą zasadniczą. Niemniej jednak, sąd rozpatrywał sprawę wyłączenia sędziów pod kątem wszelkich okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziów w tejże sprawie.
W ocenie sądu nie zaistniały nowe okoliczności mogące wpłynąć na zmianę postanowienia oddalającego wniosek skarżącej o wyłączenie sędziów Danuty Tryniszewskiej – Bytys jak i sędzi Anny Sobolewskiej – Nazarczyk. Argumenty zawarte w piśmie z 21.03.2009 r. i wniosku z 29.04.2009 r. nie stanowią przesłanek do wyłączenia ww. sędziów. Wnioskodawczyni nie wykazała w żaden sposób, by w sprawie mogły zachodzić jakiekolwiek wątpliwości, co do bezstronności tychże sędziów.
Na marginesie przypomnieć należy, że nie może być przesłanką wyłączenia sędziów od udziału w sprawie fakt, iż orzekali oni w innej, wcześniejszej sprawie skarżącej. Organizacja sądów administracyjnych niejednokrotnie ze względów technicznych nie daje możliwości, by za każdym razem w sprawie danego skarżącego orzekali inni sędziowie. Taka okoliczność w kontekście zasady zaufania do osoby sędziego nie może stanowić przesłanki wyłączenia sędziego (sędziów). Także orzecznictwo sądowe stoi na stanowisku, iż sędzia nie podlega wyłączeniu z mocy ustawy na podstawie art. 18 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z tej przyczyny, że poprzednio orzekał w innej sprawie między tymi samymi stronami (vide: wyrok SN z 19.02.2002 r., II UKN 307/01, OSNPUS 2003, nr 24, poz. 600).
Także przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie, nie jest przesłanką do żądania wyłączenia sędziego. Strona może zwalczać wadliwe orzeczenia wydawane przez sąd za pomocą środków odwoławczych. Nie może natomiast, poprzez składanie nieuzasadnionego wniosku o wyłączenie sędziego, wpływać na skład sądu rozpoznającego sprawę (vide: postanowienie SA w Białymstoku z 26.10.1995 r., I ACz 309/95, OSA 1997, nr 9 poz. 49).
Ocena pracy sędziego pod kątem ewentualnych, popełnionych przez niego uchybień przepisom prawa formalnego, albo błędów w stosowaniu prawa materialnego, należy do sądu wyższej instancji w ramach kontroli instancyjnej. Sąd rozpoznający wniosek o wyłączenie nie bada zasadności i prawidłowości czynności podjętych w sprawie przez sąd orzekający (vide: postanowienie SN z 28.08.1996 r., I PO 8/96, OSNAP 1997., nr 4, poz. 59).
Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło