II SAB/Bk 57/11
PostanowienieWSA w Białymstoku2012-01-13
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która jest bezrobotna, nie posiada stałego źródła dochodu, utrzymuje się z prac dorywczych i ma na utrzymaniu dwójkę dzieci, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Osoba fizyczna spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy wnioskodawca jest bezrobotny, nie posiada stałego dochodu, utrzymuje się z prac dorywczych, nie ma oszczędności ani majątku, a na jego utrzymaniu pozostaje dwójka dzieci, należy uznać, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych.Stan faktyczny
J. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując, że jest osobą bezrobotną, nie posiada stałego zatrudnienia ani majątku, a jego utrzymanie opiera się na pracach dorywczych. Na jego utrzymaniu pozostaje dwójka dzieci. W odpowiedzi na wezwanie podtrzymał brak dochodów i majątku. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. B. na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie wydania pozwolenia na przebudowę i ustalenia warunków zabudowy p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
J. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (k. 33) podając we wniosku, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwójką dzieci. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną i nie posiada żadnego stałego zatrudnienia. Źródłem utrzymania skarżącego pozostaje dochód uzyskiwany z prac dorywczych. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych. W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny (k.33-34).
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 13 grudnia 2011 r. skarżący podniósł, iż jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, a także nie posiada żadnego majątku ani dochodów (k. 37).
Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny.
W rozpatrywanej sprawie skarżący J. B. spełnił ustawowe przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż w chwili obecnej nie posiada żadnego stałego źródła dochodu i utrzymuje się jedynie ze środków uzyskiwanych z wykonywania prac dorywczych. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku i nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych. Na jego utrzymaniu pozostaje dwójka małoletnich dzieci.
Powyższe okoliczności, a w szczególności brak stałego dochodu trzyosobowej rodziny skarżącego w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami oraz w połączeniu z brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż J. B. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Poza tym skarżący nie posiada żadnego majątku ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby posłużyć do uzyskania dodatkowych środków finansowych.
W tym stanie rzeczy należało uznać, iż nie należy obarczać wnioskodawcę kosztami sądowymi, jako osoby pozbawionej środków potrzebnych na ich pokrycie, gdyż spowodowałoby to przekreślenie jego szansy na skorzystanie z dobrodziejstwa prawa do Sądu.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło