II SAB/Bk 58/06

Dnia 7 września 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska - Nazarczyk (spr.), po rozpoznaniu w dniu 7 września 2006 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. N. na bezczynność Burmistrza Miasta Z. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy p o s t a n a w i a: odrzucić skargę.- W dniu [...] czerwca 2006 roku pan A. N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. na bezczynność Burmistrza Miasta Z. w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z dnia [...] maja 2006 roku w zakresie ustalenia warunków zabudowy. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta Z. wniósł o jej oddalenie wskazując, iż skarżący nie uzupełnił braków formalnych wniosku, dlatego też pozostawiono go bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę (w tym także skargę na bezczynność) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Wyczerpanie trybu zaskarżenia w stadium administracyjnym jest warunkiem dopuszczalności skargi (postanowienie NSA z dnia 14 marca 1999 r. w sprawie III SA 7254/98, LEX nr 43843). Wniesienie skargi na bezczynność organu jest dopuszczalne i możliwe wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm), bowiem zażalenie, o którym mowa w podanym przepisie, jest równoznaczne ze środkiem odwoławczym w rozumieniu art. 52 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i spełnia kryterium "wyczerpania środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 2 cyt. ustawy. Przepis art. 37 kpa wprost stanowi, iż na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 służy stronie zażalenie do organu wyższego stopnia. Zaś art. 52 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dając definicję "wyczerpania środków zaskarżenia" stanowi, że należy pod tym pojęciem rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki, jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Przepis ten wyraża zasadę, że postępowanie sądowoadministracyjne nie powinno zastępować postępowania administracyjnego, a zatem nie może zostać wszczęte dopóki toczy się postępowanie administracyjne. Strony powinny dochodzić swoich praw w pierwszej kolejności w toku postępowania administracyjnego. W sprawie niniejszej warunek wyczerpania trybu zażaleniowego przed wniesieniem skargi nie został spełniony. Skarga na bezczynność została złożona w dniu [...] czerwca 2006 roku (k. 6) i jej przedmiotem jest ustalenie warunków zabudowy, a więc nie załatwienie wniosku skarżącego pana A. N., który organ pozostawił bez rozpoznania z uwagi nie uzupełnienie braków formalnych. Skarżący przy tym w trakcie postępowania sądowo – administracyjnego (mimo wezwania Sądu) nie wykazał, iż przed wniesieniem skargi wyczerpał środki odwoławcze. Skład orzekający w sprawie niniejszej uznał, że wymóg art. 52 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w postaci "wyczerpania środków zaskarżenia" nie został spełniony, bo w dacie wniesienia skargi na bezczynność jakiekolwiek postępowanie zażaleniowe nie zostało wszczęte. Skarga niniejsza jako przedwczesna, wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym była zatem niedopuszczalna. Powtórzyć należy za doktryną, że ze względu na merytoryczny, a nie formalny charakter tej kategorii przesłanek dopuszczalności wniesienia skargi (obok przesłanki właściwości rzeczowej sądu administracyjnego i legitymacji podmiotu uprawnionego) – odmiennie niż w przypadku niedochowania przez skarżącego formalnych wymogów skargi – prawo nie przewiduje możliwości konwalidacji skargi, jeżeli jest ona niedopuszczalna (vide: T. Woś i inni "Postępowanie sądowoadministracyjne" Wyd. Prawn. Lexis Nexis Warszawa 2004, str. 113). Końcowo podkreślić należy, iż Sąd zwrócił również uwagę, że w piśmie z dnia [...] czerwca 2006 roku nr [...], skierowanym do skarżącego Burmistrz Miasta Z. błędnie pouczył skarżącego o możliwości złożenia skargi na bezczynność organu do tutejszego Sądu, nie odnosząc się w ogóle do tego, iż najpierw należy złożyć zażalenie w trybie art. 37 kpa na niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie. Zgodnie zaś z art. 112 kpa błędne pouczenie strony o sposobie zaskarżenia nie może szkodzić stronie, która się do tego pouczenia dostosowała - zasada powyższa /wyrażona expressis verbis w art. 112 Kpa w odniesieniu do prawa odwołania, wniesienia skargi lub powództwa/ ma faktycznie zasięg szerszy i odnosi się do różnych sytuacji prawnych strony, wynika to m.in. z art. 9 Kpa, nakazującego organom administracji należyte i wyczerpujące informowanie stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków oraz czuwanie nad tym, by strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielania im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (wyrok NSA z 20 października 1993 roku, sygn. akt II SA 1740/93, nie publikowane). Z drugiej jednak strony błędne pouczenie nie może też dawać stronie specjalnych uprawnień naruszających ustalone prawem zasady postępowania. Błędne pouczenie będzie stanowiło więc uzasadnienie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, jeśli skarżący zechce z tej możliwości wzruszenia ewentualnego stanu bezczynności organu skorzystać i o ile nie będzie możliwe już wniesienia zażalenia na niezałatwienie sprawy w trybie art. 37 kpa. Mając powyższe na uwadze z mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu.