II SAB/Bk 58/17
WyrokWSA w Białymstoku2017-07-06
Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Mieczysław Markowski, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, jeśli nie zawiadomi byłego właściciela o zbędności wywłaszczonej nieruchomości na cel wywłaszczenia, mimo że toczy się postępowanie o zwrot tej nieruchomości z inicjatywy byłego właściciela?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie pozostaje w bezczynności, jeśli nie zawiadomi byłego właściciela o zbędności wywłaszczonej nieruchomości na cel wywłaszczenia, gdy jednocześnie toczy się postępowanie o zwrot tej nieruchomości z inicjatywy byłego właściciela. W takiej sytuacji obowiązek zawiadomienia nie powstaje, a sprawa zostanie rozstrzygnięta w ramach postępowania o zwrot nieruchomości. Nie ma również podstaw do wydania decyzji o odmowie dokonania czynności zawiadomienia.Stan faktyczny
Skarżąca H. P. wniosła skargę na bezczynność Wójta Gminy N. w przedmiocie zawiadomienia o zamiarze użycia wywłaszczonej nieruchomości na inny cel niż określony w akcie wywłaszczenia. Skarżąca podniosła, że organ nie wykonał obowiązku zawiadomienia byłego właściciela o zbędności nieruchomości, co jest związane z uprawnieniem do żądania zwrotu nieruchomości. Organ argumentował, że skarga jest bezprzedmiotowa, ponieważ toczy się już postępowanie o zwrot nieruchomości z wniosku skarżącej, a także istnieje spór co do zbędności działki na cel wywłaszczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 lipca 2017 r. sprawy ze skargi H. P. na bezczynność Wójta Gminy N. w przedmiocie zawiadomienia poprzednich właścicieli lub ich spadkobierców o powzięciu zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w akcie o wywłaszczeniu oddala skargę
W skardze na bezczynność Wójta Gminy N. w przedmiocie zawiadomienia o zamiarze użycia wywłaszczonej nieruchomości na inny cel niż określony w akcie wywłaszczenia skarżąca H. P. wniosła o :
1) zobowiązanie Wójta Gminy N. do wykonania czynności materialno – technicznej wynikającej z art. 136 ust. 2 u.g.n. w terminie 30 dni od uprawomocnienia się orzeczenia;
2) stwierdzenia, że organ przez niezrealizowanie obowiązku powiadomienia byłego właściciela lub jego spadkobierców o zamiarze przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa;
3) wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 roku (dalej: p.p.s.a.), ewentualnie przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154
§ 6 p.p.s.a.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że jej poprzednicy prawni byli właścicielami nieruchomości oznaczonej Nr [...] o powierzchni 0,18 ha położonej w obrębie wsi Ł.gmina N. Obecnie nieruchomość ta oznaczona jest Nr [...] i [...]. Nieruchomość ta została wywłaszczona decyzją Wojewody B. z dnia [...].07.1976 r. znak:[...], zatwierdzająca plan realizacyjny "Zbiornik Wodny S. i Kanał N. – S.". Cel jaki zdefiniowany został w tej decyzji na przedmiotowej nieruchomości nie został zrealizowany i w chwili obecnej jest ona nieprzydatna dla realizacji tego celu. [...] lutego 2017 r. Wójt Gminy N. przystąpił do sprzedaży tej nieruchomości.
Wniesione przez skarżącą zażalenie na bezczynność do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. zostało uznane za nieuzasadnione. Kolegium wskazało, że chodzi o czynność materialno – techniczną w której nie dochodzi do wydania decyzji ani postanowienia kończącego postępowanie w sprawie administracyjnej w związku z czym nie ma możliwości zastosowania art. 36 k.p.a. przewidującego możliwość zaskarżenia niezałatwienia sprawy w terminie.
Wskazując na czym polega bezczynność organu skarżąca podnosi, że organ nie dokonał czynności materialno – technicznej jakim jest zawiadomienie byłego właściciela o którym mowa w art. 136 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, mimo iż taki obowiązek na nim ciąży, i z czynnością tą związane są uprawnienia byłego właściciela domagania się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
W jej ocenie pismo skierowane do Wójta Gminy N. z dnia [...] marca 2017r. zainicjowało niejako postępowanie administracyjne, na które organ nie odpowiedział, a w jej przekonaniu odmowa dokonania czynności materialno – technicznej winna być dokonana w formie decyzji administracyjnej. Nie wydając takiej decyzji organ pozostaje w zwłoce z załatwieniem sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Organ wskazał, że w przedmiocie zwrotu spornej nieruchomości toczy się postępowanie administracyjne z wniosku skarżącej z dnia [...] lipca 2016 r. o jej zwrot na podstawie art. 136 ust. 3 i 137 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w związku z czym skarga jest bezprzedmiotowa. Zawiadamianie w takiej sytuacji mijałoby się z celem, skoro skarżąca wystąpiła o zwrot z własnej inicjatywy już w roku 2016. Nadto organ podniósł, iż nieruchomość ta została mu przekazana w oparciu o decyzję Wojewody B. z dnia [...] lutego 1991 r. w ramach komunalizacji i w jego ocenie nadal istnieje możliwość wykorzystania jej na cele związane z budową i funkcjonowaniem zbiornika. Przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości na cele związane z wywłaszczeniem nie oznaczało bowiem zalanie przedmiotowej nieruchomości w granicach zbiornika, ale także zagospodarowanie przyległego obszaru.
Z tego też względu organ pozostaje w sporze co do ceny zbędności działki na cel wywłaszczenia i możliwości jej zwrotu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ przysługuje w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a, a więc także w sytuacji niedokonania czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa o którym mowa w pkt 4 art. 3 § 1 pkt 2 ustawy.
W sprawie skarżąca wskazuje, że organ nie dokonał obowiązku zawiadomienia byłych właścicieli wywłaszczonej nieruchomości o jej zbędności na cel wywłaszczenia o którym mowa w art. 136 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami i w związku z tym pozostaje w bezczynności. Okoliczność niezawiadomienia pozostaje poza sporem.
Istotą sprawy pozostaje jednak czy na organie ciążył taki obowiązek i jeśli tak to od jakiego momentu należałoby przyjąć, że organ pozostawał w bezczynności.
Istotne dla tej oceny mają okoliczności sprawy.
Po pierwsze należy wskazać, że skarżąca już [...] lipca 2016 r. wystąpiła z wnioskiem o zwrot nieruchomości. Po drugie organ pierwszą czynność związaną z ogłoszeniem o przeznaczeniu do sprzedaży działek położonych nad zalewem w tym przedmiotowej nieruchomości podjął [...] lutego 2017 r., a więc kiedy toczyło się już postępowanie o jej zwrot. Po trzecie w związku z postępowaniem o zwrot nieruchomości organ dokonał drugiego ogłoszenia z dnia [...] kwietnia 2017 r.,
w którym przedmiotowa działka została pominięta. Po czwarte organ pozostaje w sporze ze skarżącą co do okoliczności, iż przedmiotowa działka jest zbędna na cel wywłaszczenia jak to wskazuje skarżąca.
Te okoliczności, a zwłaszcza fakt sporu co do zbędności działki na cel wywłaszczenia wskazują, że organ nie miał obowiązku zawiadomienia skarżącej w trybie art. 136 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami o jej zbędności, sprawa ta zostanie rozstrzygnięta w toczącym się już postępowaniu o zwrot nieruchomości z jej wniosku.
Z tego też względu nieuzasadnione jest też stanowisko skarżącej, iż w takim wypadku organ winien był wydać decyzję o odmowie dokonania tej czynności. Wydanie decyzji o odmowie dokonania czynności następuje jedynie w sytuacji, kiedy stronie nie przysługuje żaden inny tryb w którym może zrealizować swoje uprawnienia, co w niniejszym wypadku nie zachodzi.
Z uwagi na powyższe w ocenie Sądu z uwagi na fakt, iż organ nie miał obowiązku działania w zakresie dokonania zawiadomienia o którym mowa w art. 136 § 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie doszło do bezczynności organu i dlatego skarga uległa oddaleniu zgodnie z art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło