II SAB/Bk 59/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi R. P. na bezczynność Starosty S. w przedmiocie informacji publicznej 1. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Starosty S. do załatwienia wniosku R. P. z dnia [...] maja 2016 roku o udzielenie informacji publicznej; 2. stwierdza, że Starosta S. dopuścił się bezczynności w sprawie; 3. stwierdza, że bezczynność Starosty S. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Starosty S. na rzecz skarżącej R. P. kwotę 597,00 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 11 maja 2016 r. drogą elektroniczną wnioskodawczyni R. P. wystąpiła do Starosty S. o przesłanie na jej adres mailowy umowy bądź umów cywilnych zawartych przez "tutejszy Powiat" z adwokatem lub radcą prawnym albo z kancelarią adwokacką, radców prawnych albo kancelarią adwokatów i radców prawnych dotyczących stałej obsługi prawnej powiatu w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu albo przesłanie informacji, że umowy takie nie zostały zawarte. Jak wskazano we wniosku, w przypadku posiadania wyżej wymienionych umów bądź umowy żądanie dotyczy ich przesłania w formie skanów. Powyższy wniosek został przesłany na adres mailowy [...]. W dniu 13 maja 2016 r. wysłano Wnioskodawczyni informację mailową następującej treści: "W załączeniu przesyłamy odpowiedź na wniosek o u udzielenie informacji publicznej. Prosimy o potwierdzenie prawidłowego odczytu załączników". Do powyższej informacji załączono: - pismo z dnia 13 maja 2016 r. podpisane przez Wicestarostę S. informujące o przesłaniu skanów umów z adwokatami i radcami prawnymi tj. umów realizowanych w ramach ogólnopolskiego systemu nieodpłatnej pomocy prawnej; - plik umów wraz z załącznikami. W dniu 27 maja 2016 r. Wnioskodawczyni złożyła, za pośrednictwem Starosty S., skargę na bezczynność organu. Wyjaśniła, że w przewidzianym ustawą terminie organ, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie udostępnił informacji zawnioskowanej w dniu 13 maja 2016 r., jak też nie wydał decyzji o odmowie jej udzielenia (ewentualnie decyzji o umorzeniu postępowania w przypadku zaistnienia okoliczności z art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej), co skutkuje uznaniem, że jest w stanie bezczynności. Z akt sprawy wynika, że w dniu 31 maja 2016 r. przesłano Skarżącej ze Starostwa Powiatowego w S., drogą elektroniczną, umowy z radcą prawnym zawarte od 2002 r. do 2015 r. Dodatkowo poinformowano, że Starostwo Powiatowe w S. nie miało zawartych umów o wykonanie obsługi prawnej w okresie od 1 lipca 2002 r. do 31 grudnia 2002 r. oraz od 3 stycznia 2003 r. do 30 czerwca 2003 r. Jako załącznik do powyższej wiadomości przesłano skany umów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że udzielił odpowiedzi na wniosek z dnia 11 maja 2016 r. i uczynił to w dniu 13 maja 2016 r. przesyłając skany umów. Następnie, po wpływie skargi i zapoznaniu się z jej treścią, organ uznał, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej mógł dotyczyć umów o obsługę prawną Starostwa Powiatowego. Dlatego w dniu 31 maja 2016 r. przesłał wszystkie umowy o obsługę prawną za okres od 1 lipca 2001 r. ze stosowną informacją o okresie nieposiadania zawartych umów o obsługę prawną. Organ wyjaśnił, że w jego ocenie nie dopuścił się bezczynności. W piśmie z dnia 30 czerwca 2016 r. pełnomocnik Skarżącej wskazał, że jej wniosek został sformułowany w sposób niepozostawiający żadnych wątpliwości. Zamiarem strony było uzyskanie informacji o umowach zawartych pod konkretnym reżimem prawnym, gdyż organ nie umieścił wnioskowanych informacji na stronie BIP. Zdaniem pełnomocnika Skarżącej, organ potraktował wniosek pobieżnie, czym przedłużył gromadzenie przez stronę materiału do badań naukowych. Z uwagi jednak na udostępnienie informacji, pełnomocnik sformułował wniosek o umorzenie postępowania w zakresie punktu 1 skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu w sposób zgodny ze sprecyzowanymi przez skarżącą wnioskami, zawartymi w piśmie procesowym z dnia 4 lipca 2016r. (data wpływu do sądu – k. 26 akt sądowych), złożonym po doręczeniu skarżącej w dniu 31 maja 2016r. (po wniesieniu skargi) żądanej informacji publicznej. Nie ulega wątpliwości, że żądana przez skarżącą informacja miała charakter informacji publicznej a Starosta S. był podmiotem zobowiązanym do jej udzielenia. Informacją publiczną, w świetle definicji zawartej w art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jest bowiem każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Stosownie zaś do art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, krąg podmiotów obowiązanych do udzielenia takiej informacji obejmuje władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności organy władzy publicznej, w tym administracji rządowej i samorządowej. W orzecznictwie sądowym akceptowany jest pogląd, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne lecz odnosząca się do tych podmiotów (vide: wyrok NSA z 20 października 2012r. sygn. II SA 1956/02, Lex nr 78062). Konkretyzując przywołane wyżej w sposób ogólny zasadnicze zapisy ustawy o dostępie do informacji publicznej już w nawiązaniu do przedmiotu sprawy niniejszej, zauważyć należy, iż stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. "a" oraz pkt 5 lit. "c" ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacją publiczną są dane publiczne zawarte w dokumentach urzędowych w zakresie jakiegokolwiek dysponowania majątkiem jednostki samorządu terytorialnego lub w dokumentach urzędowych, których treść ma wpływ na majątek jednostki samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Funkcjonariuszem publicznym jest między innymi starosta powiatu, repezentujący powiat w obrocie prawnym. W kontrolowanej sprawie przedmiotem wniosku złożonego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, było żądanie udostępnienia umów zawartych przez Starostę S. w zakresie obsługi prawnej Powiatu S., a zatem umów dotyczących wydatkowania środków pieniężnych, będących w dyspozycji Powiatu S. Powiat jest jednostką sektora finansów publicznych i związany jest zasadą transparentności i jawności finansów publicznych. Żądana informacja w zakresie przedmiotowym i podmiotowym w pełni objęta była regulacją ustawy o dostępie do informacji publicznej. Odnosiła się do działalności jednostki samorządu terytorialnego i jej wydatków na obsługę prawną. W wyroku z dnia 12 czerwca 2015r. sygn. I OSK 1408/14 (dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że umowy o świadczenie pomocy prawnej zawarte przez gminę z zewnętrzną kancelarią prawną stanowią informację publiczną i powinny być udostępnione Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, bezczynność organu jest sytuacją, w której organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno – technicznej w zakresie udostępnienia informacji publicznej, pomimo dysponowania tą informacją, nie udostępnia jej zgodnie z art. 13 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 1 ustawy tj. bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (za wyjątkiem sytuacji opisanych w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 ustawy), bądź też w tym terminie nie wydaje na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (co jest uzasadnione np. wobec stwierdzenia, że żądana informacja objęta jest jednym z ograniczeń opisanych w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Z okoliczności sprawy wynika, że w dacie wniesienia skargi tj. w dniu 27 maja 2016r. złożonej po bezskutecznym upływie 14 dni od daty zgłoszenia wniosku o udzielenie żądanej informacji publicznej (termin ten upłynął w dniu 25 maja 2016r.), informacja nie była skarżącej udostępniona. Wcześniej organ wysłał stronie informacje nie odpowiadające treści żądania, bo odnoszące się do umów z adwokatami i radcami prawnymi realizowanych w ramach ogólnopolskiego systemu nieodpłatnej pomocy prawnej. Dopiero po wniesieniu skargi w dniu 31 maja 2016r. skarżącej zostały doręczone kopie umów zawartych przez Powiat dotyczących stałej obsługi prawnej Powiatu S. w okresie wskazanym we wniosku. Zadośćuczynienie obowiązkowi udzielenia żądanej informacji publicznej po wniesieniu skargi uzasadnia umorzenie postepowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku. W tym zakresie żądanie strony skarżącej sprecyzowane w skardze stało się bowiem bezprzedmiotowe (vide: między innymi wyroki wydane w sprawach II SAB/Lu 8/15 z dnia 15 marca 2015r. i II SAB/Ol 10/15 z dnia 19 marca 2015r. - ogólnodostępne w bazie CBOSA). Ustanie bezczynności organu przed rozpoznaniem skargi nie zwalnia jednak sądu od stwierdzenia, że bezczynność organu wystąpiła oraz od oceny charakteru tej bezczynności stosownie do treści art. 149 par. 1 i par. 1 "a" ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi. Zważywszy na krótki okres stanu bezczynności, Sąd uznał brak cech rażącego naruszenia prawa stanem bezczynności organu. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Konsekwencją uwzględnienia skargi wskutek stwierdzenia, ze organ dopuścił się zarzuconej bezczynności, stało się orzeczenie o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz strony skarżącej poniesionych przez nią kosztów postepowania sądowego stosownie do treści art. 200 w związku z art., 210 par. 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Na zasądzone od organu na rzecz skarżącej koszty postępowania sądowego złożyły się: kwota uiszczonego wpisu od skargi – 100 złotych oraz koszty zastępstwa procesowego strony skarżącej przez adwokata w wysokości 480 złotych stosownie do stawek wynikających z Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015r, poz. 1800) a także kwota 17 złotych uiszczonej opłaty od udzielonego pełnomocnictwa).