II SAB/Bk 6/11

PostanowienieWSA w Białymstoku2011-03-07

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, gdy wnioskodawca nie wykazał pełnej sytuacji majątkowej, w szczególności nie wyjaśnił posiadania lub zbycia nieruchomości?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi przysługuje osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca ma obowiązek udokumentować swój stan majątkowy i dochody. Brak pełnych informacji o majątku, w szczególności o posiadaniu lub zbyciu nieruchomości, uniemożliwia ocenę sytuacji majątkowej i skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
S. T., inwalida I grupy, prowadzący samodzielnie gospodarstwo domowe, z miesięcznym dochodem około 1600 zł brutto z renty inwalidzkiej, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca wskazał swoje miesięczne wydatki oraz posiadany majątek, w tym mieszkanie i nieruchomość z zabudową drewnianą przekazaną przez rodziców. Organ sądowy wezwał go do uzupełnienia informacji dotyczących posiadania lasu o powierzchni 2,91 ha, jednak wnioskodawca nie wyjaśnił tej kwestii.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 07 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. T. na bezczynność Wójta Gminy O. w przedmiocie informacji publicznej p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. S. T. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, podając, iż jest inwalidą I grupy prowadzącym samodzielnie gospodarstwo domowe. Dochód miesięczny wnioskodawcy stanowi około 1.600 zł brutto, uzyskiwane z tytułu renty inwalidzkiej. Wnioskodawca podkreślił, iż w ostatnim okresie zaciągnął pożyczkę w wysokości 6.000 zł na wymianę okien, którą jeszcze spłaca. Nadto spłacał koszty adwokackie ze sprawy cywilnej w kwocie 2.500 zł. Wyszczególnione wydatki miesięczne skarżącego przedstawiają się następująco: koszty lekarstw około 250 – 300 zł, butla z gazem - około 50 zł, światło – 50 zł, rata pożyczki – 530-540 zł oraz telefon – 35-40 zł. Ponadto wnioskodawca ponosi koszty związane z opłaceniem czynszu za mieszkanie w wysokości 420 zł. S. T. posiada mieszkanie o powierzchni około [...] m² oraz nieruchomość z zabudową drewnianą, przekazaną przez rodziców (posesja jest przez nich zamieszkała) (k. 18-19). Pismem z dnia 16 lutego 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał skarżącego do złożenia w terminie 7 dni dodatkowego oświadczenia m.in. udokumentowania miesięcznych bieżących wydatków oraz wskazania czy skarżący jest właścicielem lasu o powierzchni [...] ha, czy też zbył tą nieruchomości (jeśli tak, należało wskazać kiedy i za jaką kwotę) (k.21). W zakreślonym terminie skarżący oświadczył, iż w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 804/10 udokumentował ponoszone wydatki i są one aktualnie takie same (k. 24). Do akt sprawy przedłożył kserokopie dokumentów złożonych w sprawie II SA/Bk 804/10 (k. 25-29). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie natomiast z art. 252 § 1 powołanej ustawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy winien zawierać oświadczenie strony obejmujące, między innymi, dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Wykładnia przytoczonych przepisów prawa wskazuje, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Wniosek ten powinien również obejmować dane, umożliwiające rzetelną ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i dochodów, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wnioskodawca jednakże nie zadośćuczynił powyższemu wezwaniu w pełnym zakresie bowiem nie wyjaśnił czy nadal jest posiadaczem lasu o powierzchni 2,91 ha wykazywanym m.in. w sprawie sygn. akt II SA/Bk 804/10, czy też ewentualnie zbył tą nieruchomość i za jaką kwotę. Fakt ten uniemożliwia dokonanie pełnej i wszechstronnej oceny sytuacji majątkowej strony, w kontekście podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący przedłożył jedynie oświadczenie w zakresie ponoszonych wydatków, nie ustosunkowując się do kwestii braku wykazywanego wcześniej majątku. W złożonym oświadczeniu S. T. wykazał, iż jest inwalidą I grupy, osobą schorowaną i samodzielnie prowadzącą gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania wnioskodawcy pozostaje około 1600 zł brutto, uzyskiwane z tytułu renty inwalidzkiej. Wyszczególnione wydatki miesięczne skarżącego wynoszą łącznie około 1.400 zł. Dodatkowo wnioskodawca ponosi wydatki związane z zakupem żywności oraz innych niezbędnych środku codziennego utrzymania. Majątek skarżącego stanowi: mieszkanie o powierzchni około [...] m² oraz nieruchomość zabudowana przekazana przez rodziców – posesja jest przez nich zamieszkała. Przedstawione powyżej dane w zestawieniu z nienadesłaniem żądanej informacji skutkują brakiem możliwości potwierdzenia oświadczenia strony w zakresie osiąganych dochodów i posiadanego majątku, a w konsekwencji uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji majątkowej strony skarżącej i pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na podstawie danych zawartych we wniosku należy bowiem stwierdzić, iż posiadanie przez skarżącego stałego źródła dochodu, w połączeniu z posiadanym majątkiem pozwalają na uznanie, iż S. T. jest w stanie pokryć pełne koszty sądowe w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, tym bardziej, iż nie wyjaśnił kwestii posiadanego majątku lub też jego zbycia (las). Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają majątek. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca natomiast nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności. W tym stanie rzeczy uiszczenie przez S. T. kwoty wpisu sądowego (100 zł) nie doprowadzi do powstania niedostatku w jego utrzymaniu, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawcy. Zaakcentować przy tym należy, iż skarżący [...] marca 2011 r. spłaca ostatnią ratę pożyczki zaciągniętej na wymianę okien, a zatem jego miesięczne wydatki w niedługim czasie zmniejszą się o kwotę około 500 zł, która może być przeznaczona na pozostałe koszty, które ewentualnie mogą wystąpić w niniejszej sprawie (k. 27). Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło