II SAB/Bk 6/17

PostanowienieWSA w Białymstoku2017-06-06

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest zasadny, jeśli strona została już wcześniej zwolniona od tych kosztów prawomocnym postanowieniem?
Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli strona została już wcześniej zwolniona od tych kosztów prawomocnym postanowieniem. Wnioskodawca spełnił przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, wykazując trudną sytuację materialną.
Stan faktyczny
J. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na niskie dochody i znaczne koszty utrzymania. Wnioskodawca podał, że jego miesięczne dochody wynoszą 920 zł, a miesięczne wydatki 1375 zł. W skład jego majątku wchodzi dom i budynki gospodarcze. Wcześniej, postanowieniem z dnia 20 lutego 2017 r., został zwolniony od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. R. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. w przedmiocie budowy instalacji odprowadzającej wody opadowe p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. , J. R. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem II instancji i ustanowienie adwokata podając, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawca wskazał, iż źródłem jego utrzymania jest dochód z tytułu umowy o pracę na część etatu w kwocie 374 zł oraz honorarium za publikację artykułu w kwocie 546 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom o powierzchni [...] m² (wartości 200.000 zł) oraz dwa budynki gospodarcze o łącznej powierzchni [...] m2 (wartości 15.000 zł). Do kosztów utrzymania skarżący zaliczył opłacenie: wyżywienia – 500 zł; odzieży – 150 zł; środków czystości – 50 zł; dojazdu do pracy – 80 zł; podatku od nieruchomości – 30 zł; wody i ścieków – 15 zł; prądu – 25 zł; telefonu - 45 zł, drobnych napraw w skali miesiąca – 100 zł oraz opału – 300 zł. Skarżący dodatkowo podniósł, iż nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Aktualnie dysponuje kwotą 18 zł. W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny (k. 46-50). Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 j.t.) strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W sprawie niniejszej postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 lutego 2017 r. zwolniono skarżącego od kosztów sądowych (k. 23). Powyższe skutkuje tym, iż wnioskodawca jest zwolniony od wszystkich kosztów sądowych, które mogą powstać w sprawie niniejszej, również postępowania w II instancji. W związku z tym, iż skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy, postępowanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe i zasadnym jest jego umorzenie (vide postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2013 r. sygn. akt I OZ 482/13 publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Dlatego też, na podstawie art. 249 a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 § 1 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzeczono jak w punkcie I sentencji. Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie skarżący J. R. spełnił ustawowe przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy w odniesieniu do ustanowienia adwokata. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż źródłem jego utrzymania jest dochód z tytułu umowy o pracę na część etatu w kwocie 374 zł oraz z tytułu honorarium za publikację artykułu w kwocie 546 zł. Wnioskodawca nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom o powierzchni [...] m² oraz niewielkie budynki gospodarcze. Bieżące dochody w całości przeznaczane są na bieżące utrzymanie skarżącego, przy czym nie zawsze wystarczają skarżącemu. Powyższe okoliczności, a w szczególności niski dochód skarżącego w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami oraz w połączeniu z brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż J. R. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło