II SAB/Bk 6/18
WyrokWSA w Białymstoku2018-03-27
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Marek Leszczyński, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, jeśli odmówi spełnienia żądania strony, które nie znajduje oparcia w przepisach prawa materialnego, a jedynie wyjaśni przyczyny odmowy?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie pozostaje w bezczynności, jeśli odmówi spełnienia żądania strony, które nie znajduje oparcia w przepisach prawa materialnego, a jedynie wyjaśni przyczyny odmowy. W takiej sytuacji organ formalnie załatwił wniosek strony, nawet jeśli nie przyznał żądanego świadczenia, ponieważ nie posiadał ku temu podstaw prawnych. Skarga na bezczynność organu podlega oddaleniu, gdy organ nie dopuścił się zwłoki w załatwieniu sprawy i wydał stosowne wyjaśnienie.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Wójta Gminy W. z wnioskiem o zapewnienie dowozu autobusem gminnym do gabinetu rehabilitacyjnego. Wójt odmówił, wyjaśniając przyczyny odmowy. Skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, a następnie wniósł skargę na bezczynność Wójta, zarzucając mu brak podjęcia stosownej czynności. Wójt Gminy W. wniósł o oddalenie skargi, twierdząc, że nie pozostaje w bezczynności, ponieważ odpowiedział na wniosek skarżącego i wyjaśnił powody odmowy. Organ podniósł również, że kwestia dowozu była już rozstrzygana przez sądy cywilne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na bezczynność Wójta Gminy W.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński,, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 marca 2018 r. sprawy ze skargi J. G. na bezczynność Wójta Gminy W. w przedmiocie zapewnienia dowozu do gabinetu rehabilitacyjnego oddala skargę
Po sprecyzowaniu skargi przez pełnomocnika skarżącego J. G. - radcą prawnego A. O. (ustanowionej na zasadzie prawa pomocy) pismem z dnia 16 stycznia 2018 r. (k. 235 – 237), wniesiono o uwzględnienie skargi na bezczynność Wójta Gminy W. w przedmiocie odmowy zapewnienia transportu na dojazdy do Gabinetu Rehabilitacyjnego w W. zgodnie z jego wnioskiem z dnia [...] stycznia 2017 r.
Pełnomocnik skarżącego postulował o wezwanie organu do wydania postanowienia, decyzji lub podjęcia czynności. Wniósł o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz zwrotu wydatków w kwocie 300.90 zł (k.257) związanych z dwukrotnym przejazdem pełnomocnika z Ł. do sądu w B.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że J. G. zwrócił się do Wójta Gminy W. pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. o udostępnienie autobusu, przeznaczonego do przewozu osób niepełnosprawnych (zakupionego przez Gminę W. z dofinansowaniem PEFRON), na dowóz do Gabinetu Rehabilitacyjnego
w W. celem odbycia, przez skarżącego, rehabilitacji. Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. Wójt Gminy W. odmówił skarżącemu udzielenia pomocy w żądanej przez niego formie,. W związku z tym skarżący nie mógł skorzystać z rehabilitacji, która była potrzebna z racji schorzeń związanych z bólem stawów, kręgosłupa, zespołu bólowego szyjno – ramienno – barkowego.
Skarżący, pismem z dnia [...] stycznia 2017 r., wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, na co Wójt odpowiedział pismem podtrzymującym uprzednie stanowisko. Kolejne ponaglenie Wójta z dna [...].03.2017 r. pozostało bez rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącego, Wójt Gminy W. zna jego trudną sytuację materialną i zdrowotną. Powinien uwzględnić prośbę skarżącego, który mieszka w odległości 15 km od gminy i nie posiada własnego samochodu na dojazdy w celu rehabilitacji.
W odpowiedzi na skargę na bezczynność z dnia [...] stycznia 2018 r. Wójt Gminy W. wniósł o jej oddalenie lub odrzucenie (k. 246). Organ stwierdził, że nie pozostaje w bezczynności, gdyż odpowiedział na wniosek skarżącego z dnia [...] stycznia 2017 r. pismem z dnia [...] stycznia 2017 r., w którym wyjaśnił z jakich powodów nie zapewni skarżącemu indywidualnego transportu na dojazdy autobusem gminnym do Gabinetu Rehabilitacyjnego w W. Wójt zaznaczył, że wielokrotnie odpowiadał skarżącemu na liczne pytania, wnioski i skargi, które powielają te same sprawy. Kwestia dowozu J. G. autobusem gminnym była rozstrzygana przez sądy cywilne, które oddaliły powództwo skarżącego w tym zakresie. Stąd też organ powziął wątpliwość, czy sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznawania niniejszej skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Rozpoznawanie skarg na bezczynność zostało uregulowane w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a Aby wnieść skutecznie skargę na bezczynność organu należy wyczerpać podstawowy tryb odwoławczy, co w niniejszym przypadku oznacza wniesienie ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 26 p.p.s.a). W myśl art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo wniesienia ponaglenia wówczas, gdy organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w art. 36 § 1 k.p.a. a postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.
W niniejszej sprawie skarżący złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia 31.01.2017 r. do Wójta Gminy W. Sąd uznał, że należy je traktować jako ponaglenie w rozumieniu art. 37 § 1 k.p.a., chociaż nie było adresowane do organu wyższego stopnia. Nie mniej jednak, to organ powinien odpowiednio zakwalifikować w/w pismo, albowiem strona nie musi posiadać wiedzy prawniczej odnośnie adresata ponaglenia. Reasumując, Sąd uznał, że warunki formalne do rozpatrzenia skargi na bezczynność zostały spełnione.
W dalszej kolejności podkreślić należy, że sąd dokonując badania zasadności skargi, czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia.
Z bezczynnością organu administracji mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy prowadzi wprawdzie postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownej czynności.
Należy też podkreślić, że obowiązek wydania aktu administracyjnego musi wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego, na podstawie którego strona żąda spełnienia czynności.
Uwzględniając powyższe rozważania w stanie faktycznym sprawy niniejszej, w ocenie Sądu, Wójt Gminy W. nie dopuścił się bezczynności. Odpowiedź na wniosek J. G. z dnia [...] stycznia 2017 r. została udzielona przez Wójta w dniu [...].01.2017 r. a więc z zachowaniem ustawowego terminu. W dniu [...].02.2017 r. organ odpowiedział na "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa" sporządzone przez stronę z datą [...].01.2017 r. Odpowiedź nastąpiła bez żadnej zwłoki. Nie jest istotnym, w sprawie na bezczynność, czy treść odpowiedzi satysfakcjonuje stroną czy też nie.
Świadczenie, którego realizacji domagał się skarżący w ramach pomocy społecznej, aby mogło być zrealizowane musiałoby wynikać z przepisów prawa a w tym przypadku z ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1769), zwanej dalej: ustawą. Zgodnie z art. 36 tejże ustawy, świadczenia z pomocy społecznej dzielą się na: świadczenia pieniężne i niepieniężne. Katalog świadczeń niepieniężnych, wymieniony w art. 36 ust. 2 lit. a – r, nie wymienia świadczenia w postaci dowozu osoby, pojazdem gminnym, do jakichkolwiek placówek opiekuńczych czy też siedzib ochrony zdrowia bądź placówek rehabilitacyjnych. Katalog świadczeń niepieniężnych wymieniony w art. 36 ust. 2 ustawy jest katalogiem zamkniętym, co oznacza, ze organ nie miał uprawnień do przyznania pomocy, nie przewidzianej przepisami.
Skoro, zatem Wójt Gminy W. nie był właściwy do rozpoznania żądania strony w trybie administracyjnym, to mógł co najwyżej zwrócić wniosek strony.
Zdaniem Sadu, w niniejszej sprawie za taką czynność należało uznać pismo organu z dnia [...].01.2017 r., w którym Wójt zawarł szerokie wyjaśnienia na temat przyczyn nie udzielenia żądanego przez stronę świadczenia. Co prawda organ nie powołał się, w tymże piśmie, na przepisy prawne, nie mniej jednak nastąpiło formalne załatwienie wniosku skarżącego z dnia [...].01.2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyroku z dnia 12.08.2010 r. (ISA/Wa 414/10) wypowiedział następującą tezę: "Wnioski osoby ubiegającej się o pomoc, które zawierają żądania wykraczające poza katalog świadczeń przewidzianych w ustawie o pomocy społecznej nie podlegają rozpoznaniu przez ośrodek pomocy społecznej, gdyż nie jest to podmiot właściwy do przyznania tego typu świadczeń".
Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela w/w pogląd zaznaczając jednocześnie, ze kierownik ośrodka pomocy społecznej działa z upoważnienia wójta (burmistrza itp.) a zatem powyższa teza ma zastosowanie też do zwierzchniego organu nad ośrodkiem pomocy społecznej.
Reasumując,, skoro Wójt Gminy W. nie posiadał podstawy materialnoprawnej do przyznania skarżącemu usługi w postaci indywidualnego dowozu pojazdem gminnym, do siedziby zakładu rehabilitacji, to tym samym nie można twierdzić, ze pozostawał w bezczynności, skoro wyjaśnił skarżącemu własne stanowisko bez zbędnej zwłoki w piśmie z dnia [...].01.2017 r., a następnie w piśmie z dnia [...].02.2017 r.
Dlatego też, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło