II SAB/Bk 63/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Danuta Tryniszewska - Bytys (spr.), po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2011 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. M. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w A. w przedmiocie choroby zawodowej p o s t a n a w i a odrzucić skargę Przed organem Państwowej Powiatowej Inspekcji Sanitarnej w A. toczy się ponowne postępowanie w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej u R. M. Jest ono konsekwencją uchylenia przez P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B., decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. znak [...], kolejnej decyzji organu I instancji i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania. Uchylenie spowodowane było brakiem wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie oraz naruszeniem zasady zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu. Powyższa decyzja wraz z dokumentacją choroby zawodowej wpłynęła do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w A. w dniu 06 lipca 2010 r. (vide prezentata na piśmie przewodnim z dnia 19 czerwca 2010 r.). W dniu 31 lipca 2010 r. R. M., reprezentowany przez matkę S. M., złożył skargę do sądu administracyjnego, za pośrednictwem P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. Wskazał, że dotyczy ona "opieszałości pracy Powiatowego Inspektora Sanitarnego w A., w sprawie dotyczącej wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej". Odpowiedź na powyższą skargę złożył P. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. wnosząc o jej odrzucenie z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia tj. niewniesienie zażalenia na bezczynność, ewentualnie o oddalenie skargi. Z uwagi na treść skargi, wniesienie jej za pośrednictwem organu II instancji tj. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w terminie do zaskarżenia decyzji kasacyjnej, zamieszczenie szeregu zarzutów merytorycznych dotyczących decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. a jednocześnie pracy Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz wskazanie na upływający termin do zaskarżenia decyzji organu odwoławczego - powstała wątpliwość co do przedmiotu skargi. Z tego względu kilkakrotnie wzywano pełnomocnika skarżącego do wskazania, czego złożony środek zaskarżenia dotyczy (vide k. 29, 50). Z uwagi na nieprecyzyjne odpowiedzi strony spowodowane brakiem fachowej wiedzy prawnej – zdecydowano o wyjaśnieniu kwestii przedmiotu skargi na rozprawie. Podczas rozprawy w dniu 27 stycznia 2011 r. pełnomocnik skarżącego oświadczyła, że nie skarży decyzji P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] czerwca 2010 r., bowiem została ona wydana na korzyść strony. Przedmiotem skargi jest bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w A., który od dnia 06 lipca 2010 r. nie dokonał w sprawie żadnych czynności. Pełnomocnik skarżącego wyjaśniła również, że nie składała zażalenia do organu II instancji na bezczynność Inspektora Powiatowego w A., bowiem za pośrednictwem Inspektora Wojewódzkiego złożyła skargę do sądu. Konsekwencją powyższego oświadczenia było sporządzenie dodatkowego odpisu skargi i doręczenie go wraz z kopią protokołu rozprawy i załącznikami w postaci pism skarżącego - celem sporządzenia odpowiedzi na skargę - Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w A. jako organowi właściwemu w sprawie niniejszej ze skargi na bezczynność. Odpowiedź na skargę wpłynęła do tutejszego sądu w dniu 14 lutego 2011 r. (k. 134 i n.) i zawiera wniosek o jej odrzucenie ze wskazaniem, że strona nie poprzedziła skargi na bezczynność zażaleniem złożonym w trybie art. 37 Kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z przepisem art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Powyższy warunek obowiązuje zarówno w sytuacji wnoszenia skargi na akt lub czynność organu, jak i w sprawach kwestionowania bezczynności. Przedmiotem sprawy niniejszej jest bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w A. w załatwieniu sprawy dotyczącej stwierdzenia występowania choroby zawodowej skarżącego R. M. Postępowanie powyższe jest postępowaniem administracyjnym, w którym zasadą jest możliwość kwestionowania niezałatwienia sprawy w terminie w drodze zażalenia na bezczynność składanego do organu wyższego stopnia (art. 37 Kpa). Wniesienie takiego zażalenia stanowi spełnienie warunku wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, jak tego wymaga art. 52 § 1 p.p.s.a. Powołany przepis stanowi poza tym, że skargę można wnieść "po wyczerpaniu środków zaskarżenia", a zatem zainicjowanie sprawy przed sądem powinno nastąpić po złożeniu zażalenia na bezczynność. Jest to niezbędne z tego powodu, że organ wyższego stopnia rozpoznający zażalenie ma odpowiednie środki prawne dyscyplinujące organ prowadzący postępowanie do załatwienia sprawy, przy zastosowaniu których skarga na bezczynność może się okazać zbędna. Niedopuszczalna jest zatem skarga na bezczynność organu, przed której wniesieniem warunek z art. 52 § 1 p.p.s.a. nie został spełniony. Będzie to miało miejsce zarówno wówczas, gdy środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym w ogóle nie złożono, mimo iż były przewidziane prawem, jak i wówczas, gdy taki środek złożono, ale już po wniesieniu skargi. W sprawie niniejszej pełnomocnik skarżącego oświadczyła na rozprawie w dniu 27 stycznia 2011 r., że nie składała w sprawie zażalenia na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w A. do P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. jako organu wyższej instancji (k. 127 akt). Również sąd, analizując obszerną korespondencję prowadzoną między skarżącym a organami Inspekcji Sanitarnej po wydaniu decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. - nie stwierdził pism, które mogłyby spełniać warunki zażalenia. Wskazać należy, że pierwsze pismo wystosowane po wydaniu wymienionej decyzji i doręczeniu jej organowi I instancji, a skierowane do Inspektora Powiatowego, nosiło datę 06 sierpnia 2010 r. Pochodziło zatem z okresu po wniesieniu skargi (tj. po dniu 31 lipca 2010 r.) i dlatego nie mogło stanowić zażalenia na bezczynność w obecnie rozpoznawanej sprawie. Innych pism w tym okresie tj. pomiędzy otrzymaniem decyzji organu odwoławczego przez organ I instancji a złożeniem skargi, spełniających przesłanki zażalenia na bezczynność, sąd nie stwierdził. Jak wynika natomiast z akt strona skarżąca dopiero pismem z dnia 27 stycznia 2011 r. wniosła do P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. zażalenie w trybie art. 37 Kpa na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w A. (k. 129). Zakwestionowała w nim opóźnienie w wydaniu decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Przedmiotowe zażalenie zostało złożone kilka miesięcy po wniesieniu skargi na bezczynność z dnia 31 lipca 2010 r. będącej przedmiotem rozpoznania w sprawie niniejszej. Mając na uwadze, że możliwość skutecznego złożenia skargi na bezczynność, podobnie jak skargi na działanie, zależy od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (zażalenia na bezczynność w trybie art. 37 Kpa), stwierdzić należy, że wymaganie to w sprawie niniejszej nie zostało spełnione. Potwierdziła to pełnomocnik skarżącego na rozprawie w dniu 27 stycznia 2011 r. Zażalenie na bezczynność w sprawie niniejszej skarżący powinien był wnieść przed złożeniem skargi. Niedopełnienie tego warunku powoduje niedopuszczalność skargi obecnie rozpoznawanej i zobowiązuje sąd do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Wskazać jednak należy, że przedmiotowe odrzucenie skargi na bezczynność nie uniemożliwia ponownego złożenia tego środka zaskarżenia. Celowość ponownego kwestionowania bezczynności skarżący powinien ocenić na podstawie wyniku postępowania zażaleniowego i sposobu prowadzenia postępowania o stwierdzenie choroby zawodowej po jego zakończeniu. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Na marginesie wskazać należy, że żądanie zasądzenia od pracowników Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego w A. kwot odszkodowania czy zadośćuczynienia jest żądaniem cywilnym (k. 88), do którego rozpoznania nie jest właściwy sąd administracyjny.