II SAB/Bk 67/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Wójta Gminy H. w przedmiocie informacji publicznej p o s t a n a w i a odrzucić skargę Wnioskami z dnia [...] czerwca 2005 roku, [...] września 2005 roku, [...] września 2005 roku, [...] października 2005 roku i [...] października 2005 roku, z wyraźnym powołaniem się na ustawę z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.) pan J. S. wystąpił do Wójta Gminy H. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kwestii: 1. wycięcia topoli z pobocza drogi gminnej, łączącej wieś S. z szosą Z. – H., 2. kosztów budowy drogi na odcinku L. – S. G., 3. kosztów remontu ulicy T. w D., 4. kosztów funkcjonowania Rady Gminy za 2004 rok, 5. budowy wodociągu we wsi S., oraz przedstawienia stosownej dokumentacji w tym zakresie. Pismami z dnia [...] lipca 2005 roku i [...] października 2005 roku Wójt Gminy udzielił informacji we wskazanych przez wnioskodawcę zakresie. Jednocześnie poinformował wnioskodawcę, iż z dokumentacją dotyczącą tych kwestii może zapoznać się osobiście, a jeśli podtrzymuje swoje żądanie o przesłanie dokumentów winien opłacić z tego tytułu stosowną opłatę. W kwestii projektu budowy kanalizacji sanitarnej organ poinformował skarżącego, iż żądane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 06.09.2001 r. o dostępnie do informacji publicznej. Budowa kanalizacji na podstawie powołanego aktu normatywnego nie stanowi sprawy publicznej. Organ pouczył także, że akta sprawy mogą być udostępniane wyłącznie stronom postępowania administracyjnego, a skarżący stroną postępowanie nie jest, gdyż nie jest właścicielem żadnej z nieruchomości znajdujących się na trasie planowanej kanalizacji. W dniu [...] listopada 2005 roku pan J. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. na bezczynność Wójta Gminy H. W skardze przedstawił dotychczasowy stan sprawy oraz podkreślił, iż próba uzyskania informacji publicznej w formie kopii dokumentów w oparciu o przepisy prawa spotkała się z rażącym naruszeniem ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy H. wywiódł, iż w rozpatrywanej sprawie wszelkie możliwe dokumenty zostały przedstawione skarżącemu i przekazane zostały kopie tych dokumentów. Co do pozostałych dokumentów nie przedłożono skarżącemu kserokopii z uwagi na to, że w świetle przepisów prawa skarżący mógł je jedynie przejrzeć. Mając powyższe na uwadze organ uznał, iż skarżącemu udzielono obszernych informacji w żądanym przez niego zakresie. W konkluzji Wójt Gminy H. wnosił o oddalenie skargi na bezczynność w sprawie niniejszej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę (w tym także skargę na bezczynność) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Wyczerpanie trybu zaskarżenia w stadium administracyjnym jest warunkiem dopuszczalności skargi (postanowienie NSA z dnia 14 marca 1999 r. w sprawie III SA 7254/98, LEX nr 43843). Wniesienie skargi na bezczynność organu jest dopuszczalne i możliwe wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm), bowiem zażalenie, o którym mowa w podanym przepisie, jest równoznaczne ze środkiem odwoławczym w rozumieniu art. 52 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i spełnia kryterium "wyczerpania środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 2 cyt. ustawy. Przepis art. 37 kpa wprost stanowi, iż na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 służy stronie zażalenie do organu wyższego stopnia. Zaś art. 52 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dając definicję "wyczerpania środków zaskarżenia" stanowi, że należy pod tym pojęciem rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki, jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Przepis ten wyraża zasadę, że postępowanie sądowoadministracyjne nie powinno zastępować postępowania administracyjnego, a zatem nie może zostać wszczęte dopóki toczy się postępowanie administracyjne. Strony powinny dochodzić swoich praw w pierwszej kolejności w toku postępowania administracyjnego. W sprawie niniejszej warunek wyczerpania trybu zażaleniowego przed wniesieniem skargi nie został spełniony. Skarga na bezczynność została złożona w dniu [...] listopada 2005 roku (k. 7) i jej przedmiotem jest nieudzielanie informacji publicznych przez Wójta Gminy H., a więc nie załatwienie wniosków skarżącego pana J. S., w którym domagał się udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ załatwił wnioski pismami informacyjnymi i przesłaniem kserokopii niektórych dokumentów, uznając również częściowo, że niektóre żądane informacje nie stanowią informacji w rozumieniu tej ustawy. Skład orzekający w sprawie niniejszej uznał, że wymóg art. 52 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w postaci "wyczerpania środków zaskarżenia" nie został spełniony. W dacie wniesienia skargi na bezczynność jakkolwiek postępowanie zażaleniowe nie zostało wszczęte. Skarga niniejsza jako przedwczesna, wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym była zatem niedopuszczalna. Powtórzyć należy za doktryną, że ze względu na merytoryczny, a nie formalny charakter tej kategorii przesłanek dopuszczalności wniesienia skargi (obok przesłanki właściwości rzeczowej sądu administracyjnego i legitymacji podmiotu uprawnionego) – odmiennie niż w przypadku niedochowania przez skarżącego formalnych wymogów skargi – prawo nie przewiduje możliwości konwalidacji skargi, jeżeli jest ona niedopuszczalna (vide: T. Woś i inni "Postępowanie sądowoadministracyjne" Wyd. Prawn. Lexis Nexis Warszawa 2004, str. 113). Końcowo zauważyć należy, iż w kontekście w/w przepisu, zakładając jednocześnie racjonalność działań ustawodawcy, nie sposób nie zauważyć, że celem skargi do sądu administracyjnego jest doprowadzenie zgodności działań organów administracji publicznej z prawem. Jeżeli zatem jest szansa na osiągnięcie tego celu w sposób prostszy i tańszy poprzez ewentualne wyeliminowanie naruszenia prawa w drodze rozstrzygnięcia organu administracji publicznej, to szansa ta winna być wykorzystana (por. uzasadnienie wyroku NSA w Warszawie z dnia 4 maja 2004 roku, sygnatura akt OSK 55/04, opublikowanego Wokanda 2004/7-8/56). Mając powyższe na uwadze z mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu.