II SAB/Bk 69/25
PostanowienieWSA w Białymstoku2025-11-05
Skład orzekający: Małgorzata Anna Dziemianowicz, Marcin Kojło, Justyna Siemieniako
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność i przewlekłość postępowania organu drugiej instancji (PWINB) jest dopuszczalna, jeśli organ ten nie był bezpośrednim adresatem wniosku inicjującego postępowanie, a jego rola ograniczała się do potencjalnego rozpatrywania środków zaskarżenia od decyzji organu pierwszej instancji (PINB)?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność i przewlekłość postępowania organu drugiej instancji (PWINB) podlega odrzuceniu, jeśli organ ten nie był bezpośrednim adresatem wniosku inicjującego postępowanie, a jego rola ograniczała się do potencjalnego rozpatrywania środków zaskarżenia od decyzji organu pierwszej instancji. Brak sprawy administracyjnej przed organem drugiej instancji, który nie otrzymał wniosku inicjującego postępowanie ani innego pisma zawierającego żądanie przeprowadzenia postępowania, uniemożliwia sądowi administracyjnemu merytoryczne rozpatrzenie skargi, czyniąc ją niedopuszczalną.Stan faktyczny
Skarżący A. D. złożył skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania PINB oraz PWINB, zarzucając im omijanie prawa i tuszowanie spraw. Skarżący wskazał, że PINB nie wszczął postępowania dotyczącego legalności zabudowy, a PWINB aprobuje tę bezczynność i przewlekłość. Skarżący domagał się zasądzenia od PWINB kwoty 5.000 zł tytułem odszkodowania za bezczynność i przewlekłość. PWINB wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że nie mieści się ona w katalogu spraw objętych kontrolą sądów administracyjnych.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 PPSA.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Justyna Siemieniako (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 5 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. D. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku w przedmiocie obiektów budowlanych p o s t a n a w i a odrzucić skargę. ,
A. D. (dalej powoływany jako skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę "na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku (dalej powoływany jako PINB) oraz Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku (dalej powoływany jako PWINB) na omijanie prawa i prywatę w tuszowaniu spraw po znajomości z J. i M. R.". Z uzasadnienia skargi wynika, że według skarżącego bezczynność i przewlekłość postępowania PINB polegała na braku wszczęcia postępowania dotyczącego legalności zabudowy, zaś co do PWINB na aprobowaniu tej bezczynności i przewlekłości. Skarżący wskazał w odniesieniu do PWINB, że ten "pochwala bezczynność i przewlekłość postępowania", "a wręcz zachęca i umacnia" PINB "do łamania prawa", jak również "tuszuje". Wyraził swoją dezaprobatę dla sytuacji, w której "postępowanie nie zostało rozpoczęte ani zakończone do dziś w obu instancjach"
We wniosku skargi skierowanym do PWINB skarżący wniósł o zasądzenie od tego organu 5.000 zł "tytułem przewlekłości i bezczynności w sprawie oraz popieraniu bezprawia".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zarejestrował skargę pod sygn. akt II DK/Bk 26/25 (w odniesieniu do PINB) oraz II DK/Bk 27/25 (w odniesieniu do PWINB), a następnie odpowiednio pod sygn. akt II SAB/Bk 68/25 oraz II SAB/Bk 69/25 – niniejsza sprawa.
W odpowiedzi na skargę PWINB w zakresie skargi odnoszącym się do tego organu wniósł o jej odrzucenie, gdyż nie mieści się w katalogu spraw objętych kontrolą sądów administracyjnych, wskazanych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że pismo skarżącego odnosiło się do zaniechań dwóch organów, w związku z czym sąd przyjął, że pismo zawiera w istocie dwie skargi, których przedmiotem uczyniono bezczynność i przewlekłość postępowania odpowiednio do PINB oraz PWINB. W ocenie sądu przedmiotem skarg skierowanych łącznie do PINB i PWINB skarżący uczynił bowiem bezczynność i przewlekłość tych organów, z tym że w odniesieniu do PWINB miała ona polegać na zaaprobowaniu braku wszczęcia postępowania przez PINB. Ze skargi wynika, że skarżący uznaje odpowiedzialność za skarżoną bezczynność i przewlekłość postępowania zarówno PINB, jak i PWINB, o czym świadczy w szczególności wskazanie "postępowanie nie zostało rozpoczęte ani zakończone do dziś w obu instancjach", a co potwierdza wniosek skargi o zasądzenie od tego organu 5.000 zł "tytułem przewlekłości i bezczynności w sprawie oraz popieraniu bezprawia". Zauważyć należy, że skarżący nie wymienia w skardze żadnego pisma PWINB, tym samym nie można uznać, by przedmiotem skargi była czynność PWINB. W optyce skarżącego PWINB, aprobując brak działań PINB, jest współodpowiedzialny za ten stan rzeczy i brak przeprowadzenia postępowania w obydwu instancjach. Uznając wolę skarżącego i autonomię w zakresie oznaczenia przedmiotu zaskarżenia sąd przyjął więc, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność i przewlekłość postępowania PWINB, a nie czynność tego organu. Uściślić przy tym należy, że przedmiotem zaskarżenia skarżący nie uczynił bezczynności i przewlekłości postępowania PWINB w przedmiocie złożonego ponaglenia, które zresztą PWINB rozpatrzył, lecz bezczynność i przewlekłość postępowania PWINB odnoszącą się do braku wszczęcia postępowania z wniosku skarżącego skierowanego do PINB.
Odnosząc się do tak sformułowanego przedmiotu zaskarżenia należy uznać, że w sprawie występuje przypadek braku sprawy administracyjnej w odniesieniu do PWINB. Skarżący wystąpił z podaniem w przedmiocie legalności zabudowy na określonej nieruchomości do PINB, natomiast PWINB jako organ II instancji w postępowaniach prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego nie był adresatem wniosku skarżącego. Do zadań PWINB należy rozpatrywanie środków zaskarżenia od decyzji/postanowień PINB, natomiast w braku złożenia takiego środka, względnie innego pisma zawierającego żądanie przeprowadzenia postępowania przez PWINB nie można mówić o ewentualnej sprawie administracyjnej przed tym organem.
Brak sprawy administracyjnej powoduje, że nie istnieje przedmiot orzekania przez sąd, co czyni skargę niedopuszczalną, o czym sąd rozstrzygnął w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło